Νέα προσπάθεια...

Από φέτος, προσπαθώντας να' μαστε ακόμα πιο κοντά  στα σχολεία μέλη του Δικτύου μας ,δημιουργήσαμε το συγκεκριμένο ιστολόγιο στο οποίο θα αναρτηθούν σταδιακά οι δουλειές  που μας έχουν παραδώσει τα σχολεία που συμμετείχαν  στο Δικτύο σε προηγούμενα έτη.Επίσης το συγκεκριμένο ιστολόγιο φιλοδοξεί να γίνει γέφυρα επικοινωνίας  μεταξύ των σχολείων μελών ,μεταξύ εκπαιδευτικών που θέλουν να εντάξουν το σχολείο τους στο Δίκτυο  ,μεταξύ μαθητών που θέλουν να ανταλλάξουν τις εμπειρίες τους κατά την εκπόνηση του συγκεκριμένου  προγράμαμτος, ή απλά κιβωτός πληροφοριών και στοιχείων για κάθε  μελετητή στα p3.jpg"ΛΙΜΑΝΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ"...


Ταξίδι στο χρόνο.Λιμάνια του χθες ιδωμένα μέσα από τα μάτια μεγάλων λογοτεχνών

      image002.jpg    


Λιμάνια που λαχταρούσαμε κι άλλα που δεν μας κράτησαν

Πρόσωπα που αγαπήσαμε, που μας περίμεναν σε κάποια αποβάθρα

Κι άλλα που τελικά δεν ήρθαν...

Με τους μαθητές της Β΄ Λυκείου στο πηδάλιο, ξεκινήσαμε την περιπλάνησή μας στο χρόνο, αναζητώντας λιμάνια που αγάπησαν άνθρωποι σημαντικοί της λογοτεχνίας, αναβιώνοντας στιγμές που τους σημάδεψαν και ζωντανεύοντας εικόνες που η δύναμη του λόγου τους δεν άφησε να ξεθωριάσουν.


image004.jpg

     Εικόνες από το λιμάνι της Ερμούπολης. Στη Σύρο εκτυλίσσεται η υπόθεση της Μεγάλης Χίμαιρας του Μ. Καραγάτση.


Επιθυμία μας ήταν να γνωρίσουμε μέσα από τα δικά τους μάτια τα λιμάνια του χθες, να νιώσουμε τη συγκίνηση του αποχωρισμού και των υποσχέσεων, να βιώσουμε την προσμονή του νόστου"ανάγκη να γευτούμε με τα δικά τους χείλη την «τρικυμία» της θάλασσας και με πυξίδα τις λέξεις τους να οδηγηθούμε σε «λιμένας πρωτοειδωμένους».  


Πολλοί Έλληνες πεζογράφοι και ποιητές εμπνεύστηκαν από τη θάλασσα και από τη ζωή των ναυτικών. Οι μαθητές με τις εργασίες τους έδειξαν σαφή προτίμηση στο μυθιστόρημα 'Μεγάλη Χίμαιρα' του Μ. Καραγάτση και στα ποιήματα του Οδ. Ελύτη και του Ν. Καββαδία.

image006.jpg




Αποσπάσματα από τις εργασίες των μαθητών για το μυθιστόρημα «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση

Κάποιοι μαθητές εστίασαν το ενδιαφέρον τους στα μηνύματα που ήθελε να περάσει ο συγγραφέας της «Χίμαιρας»:

«Μια γυναίκα στιγματισμένη από το παρελθόν της κυνηγά την ευτυχία και, όταν πλέον την βρίσκει, τη χάνει μέσα απ' τα χέρια της λόγω της επιπολαιότητας που τη χαρακτηρίζει. Λάθη που στοιχίζουν και οδηγούν τρία ή μάλλον τέσσερα άτομα στο θάνατο και άλλα δύο στην απελπισία...» Δήμητρα Αγγελίδου

«Ο Καραγάτσης περνάει ένα βασικό μήνυμα μέσα από το μυθιστόρημά του. Ο ίδιος επιθυμεί να μας τονίσει ότι το να κυνηγάμε τα όνειρά μας, ακόμα και τα πιο ακατόρθωτα, είναι απολύτως φυσιολογικό, αλλά ταυτόχρονα είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι πρέπει να λειτουργούμε με γνώμονα τη λογική. Το συναίσθημα μπορεί να μας οδηγήσει σε μονοπάτια δύσκολα και τις περισσότερες φορές καταστροφικά για εμάς τους ίδιους, αλλά και για τους ανθρώπους που αγαπάμε σύμφωνα με τα λεγόμενα του, ποτέ δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τί παιχνίδια μας παίζει η μοίρα.» Σοφία Αντωνιάδη


image008.jpg

Σχέδιο της Νίκης Καραγάτση

 

            Άλλα παιδιά συγκινήθηκαν από τον τρόπο γραφής του Καραγάτση:

'Μόλις το πρώτο αστέρι μπόρεσε να νικήσει το φως της ημέρας και να στολίσει τον ουρανό με την ψυχρή του μαρμαρυγή, ο απόγειος άνοιξε τις φτερούγες του και σιγοκύλησε απ' το βουνό προς τη θάλασσα.'

«Αυτές οι λίγες γραμμές ούτε παίζουν τον οποιονδήποτε ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας, ούτε είναι μια περιγραφή κάποιου αξιοσημείωτου γεγονότος. Σε αυτές όμως τις τρεις γραμμές, κατά τη γνώμη μου, βρίσκεται όλη η μαγεία του Καραγάτση.


Με λέξεις τόσο ιδανικά επιλεγμένες, τόσο απόλυτα ταιριαστές, που νομίζεις ότι αν άλλαζες μια θα άλλαζαν όλα, καταφέρνει να ταξιδέψει τον αναγνώστη σε κόσμους μακρινούς. Αυτό είναι άλλος δε θα μπορούσε να γίνει. Είναι ο τρόπος που διαλέγει αυτές τις τρεις γραμμές αντί να γράψει: 'μόλις βράδιασε, έβαλε αεράκι'. Η σύγκριση φαίνεται αστεία, αλλά στην ουσία είναι αυτή η προσοχή στη λεπτομέρεια, που τον κάνει να γράψει το ένα αντί για το άλλο, που δείχνει τη συγγραφική δεινότητα του μεγάλου πεζογράφου.» Μελίνα Καλφαντή


Υπήρχαν ακόμη αναφορές στις κοινωνικές προεκτάσεις του έργου:

«Την εποχή στην οποία αναφέρεται ο Καραγάτσης στο βιβλίο του, οι γυναίκες βρίσκονταν πολλά βήματα πίσω από τους άντρες και τα δικαιώματα γι' αυτές ήταν περιορισμένα. Μία από τις γυναίκες πρωταγωνίστριες του μυθιστορήματος, η Ρεΐζαινα, δε φαίνεται να είχε τέτοια τύχη. Είχε θέση ισχυρή και αξιοσέβαστη στο σπίτι. Οι δυο γιοι της την εκτιμούσαν, έδιναν μεγάλη προσοχή στο λόγο της, τις επιθυμίες και την άποψή της. Ακόμα και σε επαγγελματικά ζητήματα, εξέφραζε όσα σκεφτόταν και μάλιστα με ιδιαίτερα δυναμικό τρόπο, έως και αυταρχικό πολλές φορές. Δε δίσταζε να δίνει εντολές.θα μπορούσε να πει κανείς πως υπογείως καθόριζε τις εξελίξεις μες στο σπίτι.» Κατερίνα Σαμπάνη


Αφιέρωμα στο Νίκο Καββαδία

Σ' ένα δίωρο αφιέρωμα, οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν μέρος του ποιητικού έργου του Ν. Καββαδία και να μάθουν λεπτομέρειες για τη γεμάτη ενδιαφέρον ζωή του. Φυσικά, από ένα τέτοιο αφιέρωμα δεν μπορούσε να λείπει η ακρόαση πολλών μελοποιημένων ποιημάτων του που στην πλειοψηφία τους ήταν  ήδη γνωστά στα παιδιά.

Σκίτσο του Ν. Καββαδία από το μαθητή Σταύρο Σολομή


image010.jpg

Έπεσε το πούσι αποβραδίς

Το καραβοφάναρο χαμένο

Κι έφτασες χωρίς να σε προσμένω

Μες στην τιμονιέρα να με δεις.

 

Κάτασπρα φοράς κι έχεις βραχεί,

Πλέκω σαλαμάστρα τα μαλλιά σου.

Κάτου στα νερά του Port Pegassu

Βρέχει πάντα τέτοιαν εποχή...

Νίκος Καββαδίας, Πούσι

Η Χίμαιρα του Χειμάρρα



image012.jpg

Σχέδιο του πλοίου 'Χειμάρρα' από το Σταύρο Σολομή

Τα ταξίδια με τα καράβια του Καββαδία μάς οδήγησαν στην ιστορία ενός άλλου καραβιού. Και το ναυάγιο της Χίμαιρας του Καραγάτση σ' ένα άλλο ναυάγιο, αυτό του πλοίου Χειμάρρα, που βυθίστηκε στα νερά του Ευβοϊκού κόλπου και στις μαύρες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, παρασύροντας μαζί και το μεγαλύτερο μέρος της αλήθειας του.  Αφού έγινε μια σύντομη παρουσίαση του ιστορικού και πολιτικο-κοινωνικού πλαισίου του ναυαγίου, ζητήθηκε από τους μαθητές να γράψουν μία φανταστική ιστορία, εμπνευσμένη από το τελευταίο ταξίδι του Χειμάρρα. image014.jpg


Απόσπασμα από το διήγημα της μαθήτριας Μελίνας Καλφαντή:


«Ακούστηκε ένας δυνατός θόρυβος κι όλο το πλοίο ξαφνικά αναταράχθηκε. Εγώ μόλις είχα καταφέρει να αποκοιμηθώ ακουμπισμένη στο φουγάρο του πλοίου. Τα χέρια μου, δεμένα πίσω από την πλάτη μου, δεν τα ένιωθα σχεδόν. Έτρεμα ολόκληρη από το κρύο -από το κρύο κι από το φόβο. Στα 27 μου χρόνια με πήραν από το σπίτι μου, από την οικογένειά μου, από τη ζωή μου και ούτε που ξέρω σε ποιο βράχο του Αιγαίου θα καταλήξω. Και γιατί; Γιατί αγαπώ τη δικαιοσύνη. Γιατί δεν παύω να πιστεύω σε έναν κόσμο ειρηνικό. Γιατί, απλά, δεν είμαι μαζί τους. "Ο μή ων μετ' εμού κατ' εμού εστί' δε λέει το ρητό;...»


Το ταξίδι στο χρόνο φυσικά συνεχίζεται... Νιώθουμε έντονη την ανάγκη να ευχαριστήσουμε τα παιδιά γι' αυτήν την εξαιρετική συνεργασία, καθώς και για τον ενθουσιασμό αλλά και τη συγκινητική προθυμία που έδειξαν.

Αντώνης Λαζαρής,  Έλενα Νικηφόρου (συντονιστές  εκπαιδευτικοί)




ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

24 ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Σχολικό έτος: 2004-06

omada.jpg


Του λιμανιού...



lexeis1.jpg

lexeis2.jpg

lexeis3.jpg


ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΙΜΕΝΑ ΘΑΣΟΥ

ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ  ΘΑΣΟΥ

ΣΧ.ΕΤΟΣ 2005-2006

«Το λιμάνι της Θάσου»

Η Θάσος πήρε το όνομά της από τον Θάσο, εγγονό του Αγήνορα, βασιλιά της Φοινίκης  και πατέρα της Ευρώπης. Όταν ο μεταμορφωμένος σε ταύρο Δίας, απήγαγε την ωραία Ευρώπη, ο Θάσος έτρεξε να τη βρει και να τη φέρει πίσω. Αφού την αναζήτησε μάταια, για πολύ καιρό, έφτασε σε τούτο το νησί.Γοητευμένος από την πλούσια βλάστηση και το εξαιρετικό κλίμα και μη μπορώντας να γυρίσει πίσω άπρακτος, εγκαταστάθηκε με τη συνοδεία του στο νησί, που από τότε φέρει το όνομά του.

Πέρα όμως από το μύθο, έχουμε και ιστορικά στοιχεία που επιβεβαιώνουν τον εποικισμό του νησιού από τους Φοίνικες.Στις αρχές του 7ου αιώνα π.Χ. εγκαθίστανται στο νησί οι πρώτοι Ίωνες άποικοι από την Πάρο. Στη συνέχεια επεκτείνονται στα απέναντι παράλια, με αποτέλεσμα η Θάσος να γίνει σημαντική ναυτική δύναμη.

Αρχές του 5ου π.Χ. αιώνα, η πόλη περικλείεται από τείχη και κατασκευάζεται το πολεμικό της λιμάνι, για να στεγάσει το στόλο της, καθώς και ένα δεύτερο λιμάνι, για χρήση των εμπορικών πλοίων. Ο μόλος του διακρίνεται και σήμερα, βυθισμένος στη θάλασσα.

Εξαιτίας της στρατηγικής θέσης της Θάσου, για τον έλεγχο της Θράκης και της Μαύρης θάλασσας, έχουμε την διαρκή παρουσία των Αθηναίων, με τον πολεμικό τους στόλο, στο λιμάνι της. Και τα δύο αυτά λιμάνια βρίσκονται στην πρωτεύουσα του νησιού, τον Λιμένα. 

                    ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΛΙΜΑΝΙ

                                          

Το αρχαίο πολεμικό λιμάνι ήταν των ίδιων ακριβώς διαστάσεων με το τωρινό «Παλιό λιμανάκι» μπροστά από το Καλογερικό, εκεί που αράζουν τα ψαροκάικα.

·  Το αρχαίο πολεμικό λιμάνι έκλεινε με αλυσίδα. Τρεις κυκλικοί  πύργοι το προστάτευαν

·   Απαγορευόταν η είσοδος σε πλοία με βάρος λιγότερο των 100 τόνων.

·   Στο εσωτερικό του βρισκόταν ένα συγκρότημα νεωρίων, δηλαδή θέσεων στις οποίες   έδεναν τα πλοία για να αράξουν και να εφοδιαστούν. Επίσης γινόταν εκεί και  επισκευή των καραβιών. Ήταν κάτι σαν δεξαμενές που επέτρεπαν την είσοδο και έξοδο του νερού.

Υπολογίζεται ότι η συνολική χωρητικότητα των νεωρίων του πολεμικού λιμανιού, ήταν 48 τριήρεις.

·  Για τον έλεγχο της εισόδου και της εξόδου των ανθρώπων  και των εμπορευμάτων στο λιμάνι από την ξηρά, υπήρχαν πύλες.

Η μόνη ενάλια ανασκαφή, πραγματοποιήθηκε από την Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή  το 1984 ως το 1988. Ξεκίνησε από την επιθυμία της Ναυτικής Διεύθυνσης να καθαριστεί ο βυθός και να ανασκαφεί το λιμάνι, ώστε να επιτραπεί η προσέγγιση μεγαλύτερων πλοίων.

Επειδή υπήρξαν σπουδαία ευρήματα, οποιαδήποτε παρέμβαση απαγορεύτηκε από την αρχαιολογική υπηρεσία

Το αρχαίο λιμάνι πέρα από την εξαιρετική του γραφικότητα, αποτελεί χώρο πολύ σημαντικό για το νησί, εφόσον λειτουργεί ακόμη. Εκεί προσαράζουν  τα αλιευτικά και οι μικρές βάρκες. Βέβαια το νερό είναι ακατάλληλο για κολύμβηση, διότι εκεί καταλήγουν, δυστυχώς, οι αποχετεύσεις των σπιτιών.

 ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΛΙΜΑΝΙ

Το αρχαίο εμπορικό λιμάνι της Θάσου, βρίσκεται στην σημερινή θέση του Καρνάγιου (που υπάρχει και η ομώνυμη καφετερία). Η σημερινή του λειτουργία είναι η κατασκευή καραβιών από πεύκο. 

 ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΛΙΜΑΝΙ

Σήμερα η Θάσος έχει τέσσερα λιμάνια, τα οποία βρίσκονται διαδοχικά, στην ίδια παραλιακή ευθεία. Ξεκινώντας από το Αρχαίο λιμάνι και πηγαίνοντας προς τα νοτιοδυτικά θα συναντήσουμε το παλιότερο λιμάνι, που ήταν το μεγαλύτερο του νησιού, ως το 2002. Εδώ τώρα διανυκτερεύουν τα φεριμπότ. Έχει τη δυνατότητα να φιλοξενεί μόνο τέσσερα πλοία.

Η ΜΑΡΙΝΑ

Το 1992 ο ΕΟΤ ξεκινάει την κατασκευή Μαρίνας, δηλαδή λιμένα σκαφών αναψυχής.Καταστρέφεται έτσι ένα από τα ομορφότερα κομμάτια της πόλης, αυτό στο χώρο μπροστά από το ξενοδοχείο ΞΕΝΙΑ.Ένα δεύτερο λάθος είναι ότι η είσοδος της Μαρίνας βρίσκεται δίπλα στις εκβολές χειμάρρου. Εξαιτίας λοιπόν των φερτών υλών που κατεβάζει το ρέμα, η μπούκα της Μαρίνας χρειάζεται τακτική εκβάθυνση, η οποία έχει τεράστιο κόστος.Οι εγκαταστάσεις της Μαρίνας παραμένουν ακόμα ημιτελείς.

 ΤΟ ΝΕΟ ΛΙΜΑΝΙ

Η λειτουργία του ξεκινάει το 2002.

Βρίσκεται δίπλα στη Μαρίνα και έχει εξαιτίας του χειμάρρου, το ίδιο πρόβλημα Η καθημερινή άνοδος της στάθμης του πυθμένα, έχει σαν αποτέλεσμα την αχρήστευση του ανατολικού μέρους του λιμανιού.Επειδή δεν υπάρχει λιμενοβραχίονας, είναι εκτεθειμένο στους συχνούς βορειοανατολικούς ανέμους.Επίσης επειδή το βάθος του είναι μικρό, δεν μπορούν να δέσουν μεγάλα πλοία, όπως κρουαζιερόπλοια.Υπάρχουν κακοτεχνίες στην κατασκευή, με αποτέλεσμα το νερό της θάλασσας να έχει εισχωρήσει κάτω από την προβλήτα σε μεγάλο βάθος.

Αν και λειτουργεί τέσσερα χρόνια τώρα, ο χώρος παραμένει αδιαμόρφωτος και η πρώτη εικόνα που αντικρίζει ο  επισκέπτης δεν είναι και η καλύτερη.Δεν υπάρχουν σκέπαστρα, τουαλέτες, δέντρα, πράσινο.Οι δρόμοι, γύρω από το νέο λιμάνι, δεν επαρκούν το καλοκαίρι, με αποτέλεσμα να δημιουργείται κυκλοφοριακή συμφόρηση.Ο βιολογικός καθαρισμός αν και έχει εξαγγελθεί εδώ και πολύ καιρό, παραμένει στα χαρτιά. Όμως και γενικότερα η πόλη μας δεν είναι από τις καθαρότερες, πράγμα για το οποίο έχουμε ευθύνη όλοι μας.

 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Ακούσαμε πολλά «θα». Και λιμενοβραχίονας θα γίνει, και βιολογικός καθαρισμός, και διαμόρφωση του χώρου του λιμανιού, και αξιοποίηση της Μαρίνας, και μεγάλοι δρόμοι γύρω από το λιμάνι και οτιδήποτε κι αν ζητήσουμε θα μας πούνε ναι.Το θέμα είναι πότε; Το θέμα είναι εμείς τι κάνουμε; Αφήνουμε τα πάντα να τα λύσουν οι αρμόδιοι;Μια απάντηση έδωσαν οι μαθητές του Γυμνασίου μας στις αρχές του Απρίλη, όταν διαδήλωσαν για το Τριζάν.  

Δραστηριότητες

Η πρώτη ενημέρωση για το πρόγραμμα μας έγινε από τον κύριο Γιάννη Τσούπρα, πρώην πρόεδρο του λιμενικού Ταμείου Θάσου στο χώρο του λιμανιού.

Στη συνέχεια επισκεφτήκαμε το λιμεναρχείο και ακούσαμε πολλά και ενδιαφέροντα από τον Λιμενάρχη κύριο Σωτήρη Κατσίνα.

Για το αρχαίο λιμάνι πήραμε πληροφορίες από τον κύριο Χάρη Θεοχαρίδη, Αρχαιολόγο Φιλόλογο στο Λύκειο και από τον κύριο Τόνυ Κοζέλι, Αρχιτέκτονα Αρχαιολόγο της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής.

Επισκεφτήκαμε τα γραφεία της ΑΝΕΘ και της Κοινοπραξίας για να ακούσουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθώς και τα σχέδιά τους για το μέλλον.

Από τον κύριο Αθανάσιο Μαντενιώτη, Γενικό Διευθυντή ΔΕΥΑΘ, πληροφορηθήκαμε όσα έχουν σχέση με το Βιολογικό Καθαρισμό των αστικών λυμάτων, που πρόκειται να κατασκευαστεί.

Ρωτήσαμε ναυτικούς, ψαράδες, και γενικότερα ανθρώπους που σχετίζονται με το λιμάνι.

Παράλληλα πηγαίναμε στο χώρο του λιμανιού για φωτογράφηση, συγκεντρώσαμε πληροφορίες από βιβλία, ιστοσελίδες, εφημερίδες και περιοδικά. Βρήκαμε παλιές φωτογραφίες και φτιάξαμε ζωγραφιές.

Τέλος πήγαμε στη Ρόδο για να επισκεφτούμε το περιβαλλοντικό κέντρο Πεταλούδων και για να ενημερωθούμε για το λιμάνι της Ρόδου από την κυρία Λουκία Ορφανού υπεύθυνη της περιβαλλοντικής ομάδας του 7ου Γυμνασίου Ρόδου, που δούλεψε το αντίστοιχο θέμα.


Τα μέλη της ομάδας μας είναι:

Μήνος Μάκης

Μήνου Βασούλα

Μιχαλιά Αθηνά

Μπαρούμα Ελένη

Μπέλλου Άρτεμη

Μπουλιώνη Κική

Νίτη Άννα

Νιάπος Λευτέρης

Παπαδόπουλος Τέλμαν

Παπαδοπούλου Μαρία

Πατρίκου Σωτηρία

Πετσινάκης Χαράλαμπος

Σερέτη Σωτηρία

Σοφιάς Δημήτρης

Στάνεβ Δημήτρης

Τσοπέρης Βαγγέλης

Τσουκαλά Ελένη

Τσούπρα Χρύσα

Φιλιππίδης Κώστας

Φούφα Ευγενία

Χρυσάφη Νίνα

Καρατζιά Κατερίνα

 

 Υπεύθυνη εκαπιδευτικός:Καρατσιά Αικατερίνη

 image0021.jpg

 

 image002.jpg


ΜΑΡΑΜΠΟΥ

Την προγούμενη εβδομάδα επισκεφτήκαμε με τα παιδιά του του Γενικού
Λυκείου Πικερμίου το Αττικό Ζωολογικό Πάρκο.
Παρέα με πέντε-έξι μαθητές ψάξαμε να βρούμε το πουλί Μαραμπού.
Το βρήκαμε εύκολα.
Σταθήκαμε και το κοιτάζαμε χωρίς να μιλάμε.
Το πουλί στεκόταν για ώρα πολύ ακίνητο, έχοντας το ένα του πόδι λίγο
σηκωμένο.
Ένα μελαγχολικό Μαραμπού, κλεισμένο σε κάποιο μικρό αφιλόξενο κλουβί
κάπου στην πάλαι ποτέ πεδιάδα των Σπάτων...

Κάποιο παιδί έσπασε τη σιωπή και διάβασε κάποιους στίχους από το γνωστό
ποίημα:
"Μ' απόψε, τώρα που έπεσεν η τροπική βραδιά,
και φεύγουν προς τα δυτικά των Μαραμπού τα σμήνη,
κάτι με σπρώχνει επίμονα να γράψω σε χαρτί,
εκείνο, που παντοτινή κρυφή πληγή μου εγίνη"...

Ο μαθητής Σταύρος Σολωμής (της Β' τάξης του Γενικού Λυκείου Πικερμίου)
φιλοτέχνησε ένα σχέδιο του νεαρού Καββαδία, όταν πια είχε πάρει
οριστικά τη ρότα που του είχε υποδείξει το σμήνος εκείνο των Μαραμπού
που έτυχε να βρεθεί κάποτε στο δρόμο του.

Η φωτογραφία, στην οποία βασίστηκε το σκίτσο, είναι η γνωστή που κοσμεί
το εξώφυλλο του δίσκου που έβγαλαν οι "ΞΕΜΠΑΡΚΟΙ".
Ο μαθητής, όμως, έβγαλε κάτι διαφορετικό από αυτό που φαίνεται στη φωτογραφία.
Στάθηκε πολύ σ' αυτά τα εκφραστικά μάτια που έως τότε ήταν αθώα.

Η εργασία μας για τον Καββαδία συνεχίζεται ...


image002.jpg



ΑΡΧΑΙΑ ΤΡΑΓΩΔΙΑ

image002.jpg



130 ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ

Τίτλος προγράμματος: «Λιμάνι και ανθρώπινο δυναμικό - Ραφήνα»

Τάξη : ΣΤ΄

Σχ. χρονιά : 2004-05

Συντονίστρια προγράμματος: Κοντιζά Μαρία


image002.jpg

     Ο λόγος που αποφασίσαμε ν' ασχοληθούμε με τα λιμάνια και τον άνθρωπο, ξεπήδησε αφενός μέσα από το σχολικό βιβλίο της φετινής μας Ιστορίας ( νησιά, ακτές, λιμάνια, προνόμια επί Τουρκοκρατίας, αφ' ετέρου από την λατρεία μας για δράση κοντά στο υγρό στοιχείο της θάλασσας. Ποιος αμφιβάλλει  πως ο καλύτερος τρόπος για να υποδεχτεί κάποιον η Ελλάδα είναι η θάλασσα, δηλαδή, τα λιμάνια. Τα λιμάνια, δηλαδή οι άνθρωποι. Άνθρωποι και πλοία, ελπίδες και χρώματα που ανακαλύπτουν το νόμο των λιμανιών, του τσιμέντου που βαφτίζεται από το αλάτι. Τα λιμάνια είναι δρόμοι και σταθμοί, είναι σύγκρουση κίνησης και στάσης, είναι πόλεμος του φυσικού τοπίου με την εξελικτική του πορεία.

      Ο Γκαίτε γράφει στο Φάουστ:

     « Δε θα' μουν άξιος ναυτικός

        αν δε γνώριζα ο φτωχός

        πως μάχη, εμπόριο, πειρατεία

        αχώριστα είναι και τα τρία ».

 

      Το ελληνικό ναυτικό δαιμόνιο ποτέ δεν ξεχώρισε αυτά τα τρία στοιχεία. Ένιωσε πως κάπου εκεί βρίσκεται ολόκληρη η φιλοσοφία της ναυτιλίας. Ο Έλληνας υπήρξε πάντα εραστής της θάλασσας. Ταυτίστηκε μ' αυτήν, με την πολυμορφία και πολυεδρικότητά της. Ένας θαλασσινός θεός σαν το γερο-Πρωτέα βρίσκεται μέσα σε κάθε Έλληνα που σχετίζεται με τη ναυτιλία. Αυτός ο Έλληνας μπορεί ν' αλλάζει μορφές, να προσαρμόζεται ανάλογα με την περίσταση και το περιβάλλον, ν' αντιμετωπίζει καταστάσεις με επιτυχία.

Ευκαιρία και πρόκληση για μας το φετινό μας πρόγραμμα για να γνωρίσουμε ακόμα πιο καλά πτυχές του θαλασσινού τόπου μας. Μπαίνοντας λοιπόν στο Εθνικό Δίκτυο « Τα λιμάνια της πατρίδας μας», σε συνεργασία με το ΚΠΕ Δραπετσώνας, αλλά και ως μέλη τηςHelmepa junior, υιοθετήσαμε το κοντινό λιμάνι της Ραφήνας και προσπαθήσαμε να γνωρίσουμε, να μελετήσουμε, να φωτογραφίσουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, μέσα από διάφορες παραμέτρους που σχετίζονται με το λιμάνι « Χθες - Σήμερα - Αύριο ».


                                                       ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

 

·        Πήραμε συνεντεύξεις από το Δήμαρχο κ. Κεχαγιόγλου Ανδρέα, τον τοπογράφο του ΟΛΡ και από άλλους φορείς (Γέναθλον, Λιμενικό σώμα κ.ά.)


image001.jpg

·        Καταγράψαμε την κατάσταση του λιμανιού

·        Εντοπίσαμε τα προβλήματα που υπάρχουν στο χώρο του λιμανιού

(κυκλοφοριακό, ρύπανση-απόβλητα-σκουπίδια, ηχορύπανση, έλλειψη πάρκινγκ, κίνδυνος πυρκαγιάς στη διάρκεια ανεφοδιασμού καυσίμων στα ταχύπλοα, περιβαλλοντικά προβλήματα στο κοντικό ρέμα)

·        Συντάξαμε ερωτηματολόγιο που το μοιράσαμε στους κατοίκους της περιοχής , για να μάθουμε τις απόψεις τους σε σχέση με το λιμάνι της Ραφήνας. Στη συνέχεια, επεξεργαστήκαμε τις απαντήσεις και βγάλαμε σημαντικά αποτελέσματα

image 004.jpg

image 005.jpg

 image 006.jpg

·        Πήραμε δείγματα νερού από το λιμάνι και κάναμε μετρήσεις των φυσικοχημικών   παραμέτρων του θαλασσινού νερού


image 003.jpg

·       Μελετήσαμε το σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση περιστατικού θαλάσσιας ρύπανσης, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς του ΟΛΡ

·        Τραβήξαμε αρκετές φωτογραφίες από το λιμάνι, το αλιευτικό καταφύγιο που είναι δίπλα  και από τη γύρω περιοχή

·        Επισκεφθήκαμε το Ναυτικό μουσείο και το Λαογραφικό

·        Συμπληρώσαμε ειδικά Φύλλα εργασίας σε σχέση με την ταυτότητα του λιμανιού, την επιβατική και εμπορική κίνηση, τα κτίρια που υπάρχουν στην περιοχή γύρω από το λιμάνι, τα θαλάσσια μέσα μεταφοράς κ.λ.π.

·        Συνεργαστήκαμε με την ομάδα «ΔΡΩ» και φτιάξαμε μακέτα

·        Καθαρίσαμε την παραλία και συγκεντρώσαμε υλικό για κατασκευές

·        Δημιουργήσαμε το δικό μας Ημερολόγιο με εικόνες πλοίων διαφόρων ειδών και εποχών και το μοιράσαμε στον κόσμο στη διάρκεια της Ημερίδας που κάναμε στο τέλος της σχολικής χρονιάς

 


2o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΛΙΟΥ


"Η ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΖΩΗ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑ ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ"

ΣΧ.ΕΤΟΣ 2005-06


image012.jpg

ώρα να σας συστηθούμε:

image002.jpgimage004.jpg

γίναμε και χημικοί...



Γίμαμε δημοσιογράφοι

image002.jpg

image004.jpgimage008.jpgimage010.jpg


Παίξαμε με χρώματα και λόγια

image006.jpg

image014.jpg

image016.jpg


6ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΥΜΝΟΥ

Tίτλος προγράμματος : «Το λιμάνι της Καλύμνου»

Σχ. χρονιά : 2005-06

Υπεύθυνοι εκπ/κοί : Βόλος Δημ., Κακιά Νίκη

Σχ. χρονιά : 2006-07

Υπεύθυνοι εκπ/κοί : Ηλιάδου Θαλ., Κουτσουράη Σ.

                                     


                                        Περιβαλλοντική ομάδα


Γραμματούλα  Σβύνου,  Νομική  Νυστάζου, Θέμις   Μύτικα, Σαββίνα   Πετράκη, Σεβαστή  Κουρσιώτη,   Διον.   Τηλιακός, Αργυρώ   Κορφιά ,  Φανή  Τηλιακού, Μιχ.  Ζαΐρης , Νικόλας   Σατλάνης , Αντώνης   Ψυρής, Γιώργος  Μακαρούνας  Ολυμπίτης,  Σαββίνα Πιζάνια, Γιάννης    Κουτελλάς , Κώστας  Πλάτσης , Θεμελίνα  Καμπουράκη ,   

Γιάννης Τριαντάφυλλος, Νικόλας   Τρικοίλης


Τα παιδιά χώρισαν την εργασία στα ακόλουθα  υποθέματα:

·         Ιστορική αναδρομή

·         Επιβατική και εμπορική κίνηση

·         Επαγγέλματα και δραστηριότητες

·         Τα πλοία της γραμμής από τότε μέχρι σήμερα

·         Τραγούδια και κοινωνικά γεγονότα

 

                 Συνεργάστηκαν με το Δήμο, το Λιμεναρχείο, το Τελωνείο,      

                 το Ναυτικό μουσείο της Καλύμνου, καθώς και με πολλούς

                 ναυτικούς και σφουγγαράδες του νησιού!

                 Στο τέλος, δημιούργησαν τη δική τους εφημερίδα, όπου

                 κατέγραψαν πολλά στοιχεία, συνεντεύξεις και τις απόψεις

                 τους!  Παραθέτουμε παρακάτω ορισμένα από τα κείμενα

                 των παιδιών:


                                               ΚΑΛΥΜΝΟΣ

 Οι βραχονησίδες της Καλύμνου είναι ένας νησιώτικος μικρόκοσμος του δωδεκανησιακού αρχιπελάγους, διάσπαρτες να συνθέτουν μια αλυσίδα από μικρά και μεγάλα νησιά. Περιλαμβάνει την Ψέριμο, την Καλόλυμνο, την Τέλενδο, τη Νερά, την Πλάτη και μικρές  βραχονησίδες.

Η Κάλυμνος βρίσκεται βορειοδυτικά της Κω η έκταση της είναι 111 τετραγωνικά χιλιόμετρα  και είναι το τέταρτο σε μέγεθος νησί της Δωδεκανήσου.

Πρωτεύουσα είναι η Πόθια που μένουν  οι περισσότεροι κάτοικοι του νησιού και βρίσκεται το λιμάνι του νησιού.

Η  Χώρα , η παλιά πρωτεύουσα του νησιού, ο Βαθύς, το Άργος, ο Πάνορμος, οι Μυρτιές και το Μασούρι είναι κατοικημένες περιοχές.

Η αρχαία ονομασία της Καλύδνα, σημαίνει νησί με καλά νερά.   

  ΚΑΛ-γκραβ..jpg


                                                      ΟΙ   ΣΦΟΥΓΓΑΡΑΔΕΣ

 Οι  Καλύμνιοι σφουγγαράδες ψάρευαν τα σφουγγάρια στα νερά του Αιγαίου, στη Νότια Ακτή της Μ. Ασίας και της Συρίας και στη Β. Αφρική.

Χρησιμοποιούσαν τους παραδοσιακούς τρόπους σπογγαλείας ( σκαντάλι, καμάκι, καγγάβα ) και το πλήρωμα κάθε βάρκας τρία ως δέκα άτομα αποτελούσε έναν συνεταιρισμό.

Οι πρώτοι σφουγγαράδες δεν είχαν καμιά στολή και τεχνικά μέσα. Έπεφταν γυμνοί στη θάλασσα στηριζόμενοι στην αντοχή της αναπνοής τους.

Η Κάλυμνος απέκτησε μεγάλο στόλο πλοίων που ψάρευαν σφουγγάρια. Ήταν η βασική πηγή πλούτου για το νησί και έδωσε την οικονομική, κοινωνική, πνευματική και πληθυσμιακή ανάπτυξη της Καλύμνου.

Δημιουργήθηκε ομάδα μεγαλοπλοιοκτητών και σπογγεμπόρων που έκαναν επενδύσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Απ΄ αυτούς ξεχώρισε ο Νικόλαος Βουβάλης, ένας από τους μεγαλύτερους σπογγέμπορους του κόσμου.

Η ζωή και ο πολιτισμός της Καλύμνου από την αρχαιότητα ως σήμερα ήταν δεμένη με το σφουγγάρι  γι΄ αυτό και πολύ σωστά η Κάλυμνος ονομάστηκε « το νησί των σφουγγαράδων ».Γνωστή είναι και η «νόσος των δυτών»  και  αρκετοί σφουγγαράδες ,δυστυχώς, έπαθαν  αυτήν την αρρώστια στην προσπάθειά τους να βγουν γρήγορα από το βυθό της θάλασσας στην επιφάνεια. Χρησιμοποιώντας ένα « θάλαμο» ειδικό βρήκαν σωτηρία πολλοί δύτες.

Υπάρχουν 5.000 είδη σφουγγαριών ανάλογα με την κατασκευή του σώματος τους. Το σφουγγάρι είναι ζώο της θάλασσας και όχι φυτό όπως νομίζουν πολλοί.

Στο εμπόριο ανάλογα με την υφή του, το σχήμα του, την ελαστικότητά του και την αντοχή του, τα χωρίζουν σε 4 κατηγορίες.

Τα μελάθια ή φίνα που είναι τα καλύτερα, έχουν σχήμα κυπέλλου, οι πόροι τους είναι μικροί και έχουν μεγάλη ελαστικότητα και απορροφητικότητα.

Τα καπάδικα που έχουν σχήμα σφαιρικό, καστανό χρώμα, οι πόροι τους είναι μεγάλοι και έχουν απορροφητική ικανότητα.

Τις τσιμούχες που το σχήμα τους είναι πλατύ, έχουν μικρούς πόρους, μικρή απορροφητικότητα και είναι λίγο σκληρά.

Τέλος, είναι τα λαγόφυτα που έχουν σχήμα κυπέλλου, η διάμετρος τους φθάνει τα 60 εκ., έχουν λεπτή υφή και πόροι τους είναι μικροί.


Η  ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΦΟΥΓΓΑΡΙΩΝ

                           

Το πρώτο πάτημα για να βγει το γάλα από το σφουγγάρια και το πρώτο τους πλύσιμο γίνεται από τους σφουγγαράδες.

Όταν στεγνώσουν, τα βάζουν στα τσουβάλια για να τα πουλήσουν.

Τα σφουγγάρια που προορίζονται για το Βέλγιο, τη Γαλλία, την Ολλανδία και τις σκανδιναβικές χώρες τα ψαλιδίζουν και βγάζουν τα ψιλά χαλίκια.

Για τα σφουγγάρια με προορισμό την Αγγλία ειδικοί εργάτες κάνουν μια ιδιαίτερη επεξεργασία. Αφού τα ψαλιδίσουν, τα περνούν από ελαφρά διάλυση μέσα σε οξύ για να καθαριστούν και να πάρουν κίτρινο χρώμα. Έπειτα τα πλένουν στη θάλασσα και τα βάζουν σε ελαφρά διάλυση από περμαγκανάτ και οξαλικό οξύ. Ακολουθεί ένα άλλο οξύ κι ύστερα μπαίνουν σ' ένα μπάνιο με νερό ασβεστωμένο. Τέλος , τα πλένουν στη θάλασσα, τα στεγνώνουν και τα χωρίζουν ανάλογα με την ποιότητα και το μέγεθός τους.


           Συνέντευξη από τον  κ. Χατζηαντωνίου :

 - Πόσα χρόνια ασχολείστε με τη θάλασσα με την ιδιότητα του ψαρά;

- Είμαι στη θάλασσα 15 χρόνια.

- Ποια η ευθύνη των ψαράδων για την απαράδεκτη κατάσταση των νερών κοντά στο λιμάνι;

- Φταίμε κι εμείς , αλλά φταίνε κι άλλοι που δε μεριμνούν γι΄αυτή την απαράδεκτη κατάσταση.

- Εσείς έχετε πετάξει απόβλητα από τη δουλειά σας στη θάλασσα;

- Όλοι πετάμε κάποιες φορές σκουπίδια στη θάλασσα.

- Σε τι απόσταση από τα λιμάνια ψαρεύετε;

- Πρέπει να βγεις δυο μίλια μακριά.

- Τι είδη ψαριών ζουν στα νερά κοντά στα λιμάνια;

- Το μπαρμπούνι τσιπούρα, ο κέφαλος, κ.α.

- Είστε ευχαριστημένος με τα χρήματα που βγάζετε από τη δουλειά σας;

- Ποτέ κανείς δεν είναι ευχαριστημένος με όσα χρήματα βγάζει από τη δουλειά του.

- Πόσο δύσκολη είναι η δουλειά του ψαρά;

- Είναι αρκετά δύσκολη.

- Ο χρόνος εργασίας;

- Όταν φεύγουμε για ψάρεμα δουλεύουμε ολόκληρο το εικοσιτετράωρο.

- Θα μπορούσε οποιοσδήποτε να κάνει τη δουλειά του ψαρά;

- Πιστεύω ναι. Θα' ταν καλύτερα όμως να τη μάθει από μικρός.

 Μπορείτε να μας μιλήσετε για τα προβλήματα που δημιουργούνται με τη χρήση του δυναμίτη στο ψάρεμα;

Είναι γεγονός ότι κάποιοι ψαράδες δυστυχώς χρησιμοποιούν το δυναμίτη και κάνουν μεγάλο κακό. Ρίχνουν πρώτα το δόλωμα μέσα στη θάλασσα για να μαζέψουν τα ψάρια και μετά πετάνε στο νερό το δυναμίτη. Σκοτώνονται πάρα πολλά ψάρια καταστρέφοντας το υποθαλάσσιο περιβάλλον. Για μεγάλο χρονικό διάστημα η θαλάσσια περιοχή που έπεσε ο δυναμίτης δεν έχει ζωή. Δυστυχώς.

Στη συνέχεια μας μίλησε για την εμπειρία που είχε με την ανάδυση του αγάλματος η « κόρη της Καλύμνου », αφού με το σκάφος του έφεραν στην επιφάνεια της θάλασσας πριν λίγα χρόνια. Αυτό το καταπληκτικό έργο που σε λίγο θα στολίζει το νέο μουσείο της Καλύμνου.


image003.jpg


Επίσκεψη στο καρνάγιο του νησιού


Την Τρίτη 21 Μαρτίου το πρωί πήγαμε στο ναυπηγείο του νησιού μας για να εξερευνήσουμε το χώρο και να δούμε από κοντά πως   φτιάχνονται τα καΐκια.

 Φτάσαμε εκεί με αυτοκίνητα και κατεβήκαμε στη θάλασσα σ' ένα χώρο με μικρά και μεγάλα  καΐκια. Κάποιος κύριος μας έδειξε τα εργαλεία  που χρειάζονται για να φτιαχτεί ένα σκάφος.

Πιο πέρα ένα τεράστιο καΐκι ήταν πάνω σε

ξύλινες βάσεις και οι εργάτες δούλευαν  για τελειώσουν την κατασκευή του. Σε λίγες μέρες

 θα το σύρουν στη θάλασσα για να ξεκινήσει τα μεγάλα του ταξίδια.

Μια παλιά φωτογραφία στον τοίχο έδειχνε τον τρόπο που τα παλιά χρόνια έριχναν τα σκάφη

από το καρνάγιο στη θάλασσα. Πολλοί  άντρες γύριζαν ένα βαρύ σιδερένιο εργαλείο που τραβούσε τα καΐκια μέχρι τα νερά της θάλασσας.

Εκείνα τα χρόνια φτιάχνονταν πολλά καΐκια στο Λαφάσι. Με το ψάρεμα έβγαζαν το ψωμί τους.

Η δουλειά στο καρνάγιο είναι δύσκολη και η τέχνη αυτών των μαστόρων χάνεται σιγά σιγά.

Σήμερα οι περισσότεροι νέοι σπουδάζουν και πολύς κόσμος ασχολείται με το εμπόριο και τον τουρισμό.


                   ΤΟ    ΝΑΥΤΙΚΟ  ΜΟΥΣΕΙΟ

 Το ναυτικό μουσείο άρχισε να λειτουργεί μετά το 1994. Μέσα στο μουσείο υπάρχουν σκανδαλόπετρες που χρησιμοποιούσαν οι δύτες, φωτογραφίες από σημαντικά πρόσωπα, μικρά καϊκάκια, στολές δυτών, σφουγγάρια, κοχύλια και δόντια ψαριών.

Το μουσείο το επισκέπτονται συχνά αλλά περισσότερο οι ξένοι που έρχονται από άλλα μέρη.

Τα ευρήματα που υπάρχουν μέσα στο μουσείο τα έδωσαν οικογένειες που τα είχαν στα σπίτια τους από δικούς τους ανθρώπους.

Μας ξενάγησε ο υπεύθυνος και μας εξήγησε τα διάφορα αντικείμενα, τις φωτογραφίες και τα θαλασσινά ευρήματα που παρατηρούσαμε.

Εντύπωση μας έκαναν τα μεγάλα ψάρια , τα τεράστια σφουγγάρια και τα υλικά που χρησιμοποιούσαν για την επεξεργασία των σφουγγαριών.

 

Στην Κάλυμνο υπάρχουν πολλά αγάλματα εξαιρετικής τέχνης. 29 αγάλματα είναι του γνωστού γλύπτη Μ. Κόκκινου. Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν, « η πτερωτή Νίκη », ο Ποσειδώνας, η Σειρήνα, ο Δαφνοστέφης Έφηβος και ο βουτηχτής.

Η γοργόνα , έργο της Ειρήνης Κόκκινου, κόρη του Μ. Κόκκινου, ορειχάλκινο άγαλμα στην είσοδο του λιμανιού καλωσορίζει όσους έρχονται στο νησί μας.

Όλα αυτά τα έργα είναι εμπνευσμένα από τη μυθολογία ή από τη ζωή των Καλυμνίων .

Επίσης ο Σ. Κουτούζης, τον οποίο είχαμε επισκεφθεί στο εργαστήριο του, έχει δημιουργήσει αγάλματα που έχουν πάρει θέση στην πόλη μας.

 image002.jpg



ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Κρήτης


10Ενιαίο Λύκειο Ηρακλείου Κρήτης

      Σχ.Έτος 2004-05


Υπεύθυνοι καθηγητές:Καστρινογιάννη Λυδία

Κουτσανδρέου Αθηνά

Στρατάκη Ελευθερία

Καλύβα Β.



      Εργάστηκαν οι μαθητές:

·        Χαράλαμπος Δραμουντάνης (Α4)

·        Νίκος Καστρινάκης (Α4)

·        Δέσποινα Κρέη (Α2)

·        Νεφέλη Βαρουχάκη (Α1)

·        Γιώργος Βίγλας (Α1)

·        Νίκος Γαλανάκης (Α1)

·        Ευτυχία Μαρή (Α2)

·        Δήμητρα Καλωσυνάκη (Γ3)

·        Σοφία Λιαντράκη (Α2)

·        Αναστασία Καμπουράκη (Α1)

·        Γιώργος Κοτσυφός (Α1)

·        Ανδρέας Καλοκαιρινός (Β1)

·        Δέσποινα Ρεμεδιάκη (Α5)   

boat.gif                                




ΈΝΩΣΗ Ή ΧΩΡΙΣΜΟΣ, ΑΥΤΟ ΘΑ ΠΕΙ ΛΙΜΑΝΙ…

«Πόσο όμορφα είναι να κοιτάς το γαλάζιο και την απεραντοσύνη της θάλασσας ...;τις βαρκούλες δίπλα στα μεγάλα καράβια να ανυπομονούν να σαλπάρουν ...;τους γλάρους που ψάχνουν απεγνωσμένα να βρουν ένα φίλο, να παίξουν και να ταξιδέψουν μαζί του ...;τους ανθρώπους που για διάφορους λόγους πάνε πάνω-κάτω γεμάτοι ανησυχία ...;»

 Γενικά ό,τι έβλεπα γύρω μου δημιουργούσε διάφορες σκέψεις, προβληματισμούς, ανησυχίες, συναισθήματα ...;Έτσι είχα βυθιστεί στα άδυτα της ψυχής μου ώσπου ένιωσα να με επαναφέρει στην πραγματικότητα ένα χέρι, χτυπώντας με ελαφρά στον ώμο ...;

 Μα ναι! ήταν εκείνος, ο μικρός Γιωργάκης, ο γιος  της κυρα-Καλλιόπης! Πόσο είχε μεγαλώσει, πόσο είχε αλλάξει και ωριμάσει. Οι σκέψεις μου με είχαν συνεπάρει για μια ακόμα φορά, ώσπου με σταμάτησε η αντρική πλέον φωνή του. «Τι κάνεις; Γιατί δεν έρχεσαι πια στο χωριό;»
 με ρώτησε γεμάτος ενδιαφέρον αλλά και νοσταλγία. «Δεν έτυχε» του είπα, σπεύδοντας να ρωτήσω για ποιο λόγο ήταν εκεί εκείνος .Ρώτησα λοιπόν και η απάντηση ήταν ακριβώς αυτή που περίμενα ...;

Η κυρα-Καλλιόπη ήταν μια βασανισμένη γυναίκα που έμενε με το παιδί της στο χωριό απ' όπου  καταγόταν. Δυστυχώς νωρίς είχε μείνει μόνη να αγωνίζεται στη βιοπάλη, μόνη χωρίς το στήριγμα του άντρα της που τόσο αγαπούσε.  Εκείνος είχε χαθεί πριν αρκετά χρόνια στο βυθό ενός μεγάλου ωκεανού. Η κυρά-Καλλιόπη όμως δεν είχε κανένα παράπονο από τον άνδρα της. « Αυτός πάντα έλεγε ότι ο καλύτερος χώρος για να ζήσεις αλλά και για να πεθάνεις είναι η θάλασσα. Εκεί κάθε μέρα προσθέτεις στη συλλογή σου καινούριες εμπειρίες ...; αποκτάς φίλους που ποτέ δεν πρόκειται να σε πληγώσουν αλλά πάντα θα σε ακολουθούν. Η θάλασσα» έλεγε πάντα «είναι η μοναδική μου αγάπη» και κοιτούσε υπαινικτικά την κυρά-Καλλιόπη. «Αυτή με γεμίζει θυμό, αυτή με γαληνεύει, αυτή με γεμίζει ελπίδες και αυτή πάντα έχει ένα μικρό λιμανάκι για να αράξω όταν πλέον θέλω να ξεφύγω». Γι' αυτό το λόγο λοιπόν εκείνη χαιρόταν που έστω και έτσι εκπληρώθηκε η επιθυμία του.

 Η θάλασσα άλλωστε ήταν εκείνη που κατά κάποιο τρόπο τους έφερε κοντά. Όταν ήταν μικρός, ο πατέρας του είχε ένα μικρό ψαροκάικο  που με τη βοήθειά του έβγαζαν όσα χρήματα χρειάζονταν για μια μπουκιά ψωμί. Η Καλλιόπη πάλι είχε μαζί με τη μητέρα της ένα μικρό ταβερνάκι δίπλα στο λιμάνι και αυτό ήταν  η αιτία να γνωριστούν.

 Το λιμάνι ήταν κάθε φορά ο τόπος που τους ένωνε ...; Ακόμα και όταν παντρεύτηκαν,  εκεί τον πρωτοσυναντούσε όταν ερχόταν από τα ταξίδια του, αφού αυτός ήταν πλέον ένας τρανός καπετάνιος και έφευγε συχνά.

Με τα χρόνια όμως  ήρθε και ο Γιωργάκης και δεν ήταν πια εντελώς μόνη τις άγριες νύχτες του χειμώνα που ανυπομονούσε να γυρίσει ο καπετάνιος της. Έπαιρνε δύναμη από το μικρό και ένιωθε σαν να είχε δίπλα της τον ίδιο, αφού του έμοιαζε τόσο.

Ένα βροχερό πρωινό όμως μεγάλες συμφορές χτύπησαν την πόρτα του σπιτιού τους ...;Ένα αναπάντεχο γράμμα είχε φτάσει στον προορισμό του και τα σηματοδοτούσε όλα εξαρχής: «ΚΥΡΑ-ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΛΥΠΟΥΜΑΙ ΜΑ ΤΟΝ ΑΝΤΡΑΣ ΣΟΥ ΤΟΝ ΕΦΑΓΕ Η ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΤΟΥ. ΒΟΥΛΙΑΞΕ ΤΟ ΚΑΡΑΒΙ, ΣΩΘΗΚΑΜΕ ΟΛΟΙ ΕΚΤΟΣ ΑΥΤΟΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΥΡ-ΓΙΩΡΓΗ. Ο,ΤΙ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΣ, ΕΔΩ». Ήταν ένα γράμμα από τον καλύτερο φίλο του καπετάνιου, το οποίο δυστυχώς έπεσε στα χέρια του μικρού. Έκλαψε, πόνεσε, κλείστηκε στον εαυτό του για μέρες, ώσπου έδωσε μια υπόσχεση. «Θα γίνω καπετάνιος για να σκοτώσω την αγαπημένη του που τον ήθελε μόνο δικό της» αυτή ήταν η υπόσχεση του 8χρονου αγοριού. Έτσι δέκα ολόκληρα χρόνια μετά η απάντηση που μου έδωσε ήταν:

«Ήρθε η ώρα ...; ήρθε η ώρα είτε να σκοτώσω είτε να γίνω φίλος με την αγαπημένη του πατέρα μου για να τον νιώσω μέσα μου, δίπλα μου, κοντά μου ...;»

Ανατρίχιασα, έπρεπε να γελάσω ή να κλάψω; δεν ήξερα ...; Εκείνος όμως ήξερε τι έκανε και τίποτα δεν επρόκειτο να τον σταματήσει. Αγαπούσε πολύ τον πατέρα του και θα έκανε τα πάντα για να τον νιώσει για λίγο να του ζεσταίνει την καρδιά. Και ο  μόνος τρόπος ήταν να ταξιδέψει μακριά και αφετηρία του να είναι το λιμάνι του Ηρακλείου. Το λιμάνι που χώρισε τη μητέρα του και αυτόν από ένα αγαπημένο τους πρόσωπο, αυτό θα τους ξαναένωνε... Θα ήθελε πολύ να ήταν και η μητέρα του μαζί σ' αυτό το ταξίδι αλλά δυστυχώς η υπομονή και η αντοχή της δε βάσταξαν πολύ,  λύγισε και χάθηκε. Ξέρει όμως, νιώθει βαθιά μέσα του, ότι στη θάλασσα θα είναι και οι τρεις μαζί ενωμένοι, γιατί όλοι την αγαπούσαν,

όλων ήταν η αγαπημένη τους ...;

 

Χαϊνάκη Μαρία

Γίναμε ποιητές...

"Κανέλα"

Των λιμανιών οι θάλασσες φορούν μια απουσία.

Ίσως τα ψαροκάικα κάπως να την ακούνε.

Γι' αυτό και πλέουν σιωπηλά και την βαστούν

 την τόση υγρασία.

Έρωτες ταξιδευτές που χάθηκαν στο βάθος,

κι άλλοι που αντέξαν τον καιρό και έγιναν αγάπη.

-Ό,τι κι αν πεις στις άκρες των, θαρρείς πως είναι λάθος-

και μόνο των ματιών η έκφραση δε μοιάζει με απάτη.

Των φαναριών το άναμμα πιστών καρτέρι πώς θυμίζει!

Κι όμως ο φάρος πιο μακριά και πιο ψηλός

την απουσία να τονίζει.

Γι' αυτό κι οι άνεμοι των λιμανιών κανέλας γεύση έχουν,

 που ξεχωρίζει.

Για όποιον φεύγει, για όποιον έρχεται κάτι βαθιά

 μεσ' την ψυχή πικρίζει.

 

                                                   Δέσποινα Ρεμεδιάκη


"Κρυφοί Ταξιδευτές"

 

 

Λιμάνια; Τόποι συνάντησης: Πραγματικής ζωής κι ονείρου.

-Τι και αν κάποιος φεύγει ή επιστρέφει;

Συλλογισμοί τα καράβια, πηγαίνουν μακριά

μα όταν έρχονται, αράζουν σε κάποια άκρη λιμανιού

δίχως ανθρώπους, δίχως άγκυρες.

Ρουμπινιά μια θάλασσα να πλέει.

αιθεροβάμονα όνειρα γελάνε ...;

μαζί μ' αυτά, μια ύπαρξη που κλαίει

γι' αυτά που χάνονται στον πάτο και ξεχνάνε.

Ωστόσο κι οι δυο μαζί αδιαφορούνε

για το καράβι του μυαλού μου που πλευρίζει.

Σκοπό άλλο από την έννοιά  μου για σε μετρούνε

μη κι ο καιρός το πλοιάριο της ψυχής σαπίζει.

 Δ. Ρεμεδιάκη





                                                                           

Του λιμανιού το κάστρο

Στου λιμανιού την άκρη

το κάστρο το παλιό

ορθό και επιβλητικό δείχνει

τ' ανάστημά του.

 

 

Μες στο γαλάζιο λούζεται

και στο λευκό αφρό

περήφανα υψώνοντας

το παράστημά του.

 

 

Σαν τα στοιχειά της θάλασσας

και  όπως οι γοργόνες

πάνω στο κύμα στέκεται

από παλιούς αιώνες.

 

 

Μέσα απ' το χρόνο πρόβαλε

γεμάτο μεγαλείο

και κουβαλά στην πλάτη του

ιστορικό φορτίο.

 

 

Κάθε του πέτρα μαρτυρεί

στο διάβα των αιώνων

κάθε λιθάρι αντηχεί

στο πέρασμα των χρόνων

 

 

παλιές ανθρώπων ιστορίες

τη θλίψη και τους στεναγμούς

από τις αδικίες.

 

 

 

Κι όταν ο άνεμος φυσά

και δυνατά  σφυρίζει

όταν η θάλασσα λυσσά

και κυματεί  κι αφρίζει 

 

 

τότε θαρρείς πως έρχονται

από το παρελθόν σκιές

και παίρνει η βουή του κύματος

σπαραχτικές φωνές.

 

 

Στου λιμανιού την άκρη

το κάστρο το παλιό

εκεί ακόμα στέκεται.

Mας μαρτυρεί πολλά

κι ας είναι σιωπηλό.

 

Βίκυ Ασκιανάκη


  



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ

Στο πρόγραμμα του σχολείου με θέμα το λιμάνι του Ηρακλείου συμμετέχω στην ομάδα φωτογραφίας. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες τραβήχτηκαν σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα, κάθε φορά απεικονίζοντας μια διαφορετική πλευρά του λιμανιού. Έτσι, σε πολλές φωτογραφίες φαίνεται το φρούριο του  Κούλε το οποίο έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην ιστορία του λιμανιού και της πόλης του Ηρακλείου και αποτελεί ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Από την άλλη μεριά ήθελα να προβάλω την πιο καθημερινή όψη του λιμανιού με μια πιο ρομαντική πινελιά. Συνεπώς, το ηλιοβασίλεμα στο λιμάνι ή μια γάτα που λιάζεται πάνω στον κάβο, τονίζουν αυτή την πλευρά. Φυσικά, οι βάρκες και τα καΐκια που πλέουν στα νερά του λιμανιού, καθώς και κάποιες οικογένειες που γευματίζουν μέσα στα καΐκια τους, δίνουν μια πιο γιορτινή και χαρούμενη ατμόσφαιρα στο χώρο του λιμανιού, το οποίο είναι ένας ωραίος τόπος χαλάρωσης και αναψυχής για τους κατοίκους του Ηρακλείου και όχι μόνο. Τέλος, κάποιες ασπρόμαυρες φωτογραφίες που έχουν τραβηχτεί, δίνουν μια άλλη απόχρωση στο λιμάνι, μαζί με μια νότα νοσταλγίας, αιχμαλωτίζοντας λίγο παραπάνω το χρόνο, κάνοντας έτσι το λιμάνι να φαίνεται διαχρονικό, σαν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης και των κατοίκων της.(φωτο:Χρύσα Φραγκιαδάκη,Κώστας Χαραλαμπάκης)


image004.jpgimage002.jpg

image004.jpg

image006.jpg

image008.jpg

image002.jpg


Φτιάξαμε αφίσες


image004.jpg

image006.jpg

image008.jpgimage002.jpg


"Η μόνη περιουσία είναι η μνήμη"....

image002.jpgΑπόσπασμα από την εφημερίδα "Ελεύθερη Ελλάδα", 28 Ιανουαρίου 1947.




"Γεώργιος Εξπρές"



"Χειμάρρα" - ένα ναυάγιο πολιτικό

Το ναυάγιο του "Χειμάρρα" υπήρξε ένα από τα πιο πολύνεκρα ναυάγια των ελληνικών θαλασσων (για την ελληνική ακτοπλοΐα).
Ο επίσημος αριθμός των θυμάτων πλησιάζει τους τετρακόσιους, ενώ ο ακριβής αριθμός των θυμάτων δεν είναι γνωστός.

Υπήρξε ένα ναυάγιο που έγινε σε μια εποχή έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων. Μια εποχή όπου το πολιτικό σκηνικό ήταν εξαιρετικό ρευστό.

Ο πλοίαρχος του πλοίου, Σπύρος Μπιλίνης, έδωσε μια συνέντευξη στην εφημερίδα "Ελεύθερη Ελλάδα" στις 28 Ιανουαρίου 1947.
Σ' αυτήν μιλάει με παράπονο για τον χαρακτηρισμό "εαμοβούλγαροι" που χρησιμοποίησαν οι δεξιές εφημερίδες της εποχής για ορισμένους από τους επιβάτες του πλοίου.
Ο Σπύρος Μπιλίνης δηλώνει τότε στην εφημερίδα ότι "Για μένα μονάχα
Έλληνες είχα πάνω στο βαπόρι μου. Κι όλους τους κλαίω".

Την ίδια περίπου εποχή ο μεγάλος λογοτέχνης Στρατής Μυριβήλης "γίνεται λάβρος απολογητής του αντικομμουνισμού και υμνητής του στρατοπέδου της Μακρονήσου".
Ο άνθρωπος που έγραψε τα υπέροχα διηγήματα "Μυστική Παπαρούνα" και "Ζάβαλη Μάικω", τα οποία περιλαμβάνονται στην συλλογή διηγημάτων "Ζωή εν τάφω" κηρύσσει συναγερμό έναντι της "κομμουνιστικής απειλής".
Στο σημερινό φύλλο της εφημερίδας "ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ" (Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2009) και στο άρθρο του Βασίλη Ν. Καλαμάρα διαβάζουμε κάποια αποσπάσματα από το αρχείο του Στράτη Μυριβήλη.

"Από το αρχείο του Στράτη Μυριβήλη, η ερευνήτρια Λήδα Κωστάκη μας εμπιστεύτηκε δύο ανέκδοτα ντοκουμέντα:
Από το δακτυλόγραφο με χειρόγραφες προσθήκες: "Ο κομμουνισμός και το παιδομάζωμα":
"[...] Εκείνο που δεν κατάλαβαν ακόμα ούτε οι άγγλοι φίλοι μας, ούτε οι Αμερικάνοι, εκείνο που το μαθαίνουν σιγά-σιγά και απελπιστικά αργά με σπατάλη του ελληνικού άσματος, είναι τούτο: Πως ο σλαυϊκός κομμουνισμός δεν είναι μια κοινωνική θεωρία απλώς, ούτε ένα πολιτικοοικονομικό σύστημα. Είναι κάτι περισσότερο, κάτι φοβερότερο απ' αυτά. Είναι μια μέθοδος σατανική για την κατασκευή μιας νέας φυλής. [...]", "[...] Δεν υπάρχουν έλληνες κομμουνιστές. Όταν κανείς γίνει συνειδητός κομμουνιστής, παύει να είναι Έλληνας. [...]

Κρατήστε, λοιπόν, την τελευταία του φράση για να την συγκρίνουμε με τα λόγια του πλοιάρχου Σπύρου Μπιλίνη.

Το πολιτικό περιβάλλον εκείνης της εποχής είναι ασφυκτικό.
Και, φαίνεται, ότι σ' ένα τέτοιο περιβάλλον επιτρέπονται τα πάντα...


Ευχαριστούμε πολύ τον καλό φίλο Τάσο Μέγα για την παραχώρηση του φύλλου της εφημερίδας και την βοήθεια που μας έχει προσφέρει. 


ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ

Τίτλος προγράμματος : «Τα λιμανάκια της Αντιπάρου-Από το χθες στο σήμερα»

Σχ. χρονιά : 2003-04

Υπεύθυνοι εκπ/κοί : Κανετούνης Ηλίας, Μήνος Εμ.,

                                    Γεωργιάδης Στέλιος

Οι μαθητές και οι μαθήτριες από το Δημοτικό Σχολείο  Αντιπάρου :

·        ερεύνησαν ιστορικές πηγές για τα λιμανάκια της περιοχής τους (π.χ. στο λιμανάκι του Αη-Γιώργη κατά τη διάρκεια του Β΄  Παγκόσμιου πολέμου είχε οργανωθεί μυστική, συμμαχική βάση διαφυγής συμμάχων προς τη Μέση Ανατολή και η μεταφορά γινόταν με αγγλικά υποβρύχια)

·        μελέτησαν χάρτες παλιότερους και πιο σύγχρονους

·        φωτογράφισαν τα λιμανάκια του νησιού τους (το κεντρικό λιμάνι της Αντιπάρου, τον Αη-Γιώργη, το Απάντημα, τα Γλυφά και τα Μοναστήρια)

·        Πήραν συνεντεύξεις από παππούδες και γιαγιάδες του νησιού, έτσι ώστε να συλλέξουν πληροφορίες για τη ζωή, την κίνηση στο λιμάνι, τα έθιμα , τα επαγγέλματα κ.ά.


ANTIP1.jpg


·        Ασχολήθηκαν με τα μέσα μεταφοράς του λιμανιού (για επιβάτες, οχήματα, αλλά και επαγγελματικά) παλιότερα και σήμερα

·        Ερεύνησαν την κίνηση επιβατών και οχημάτων κατά την περσινή χρονιά, καθώς και των αλιευμάτων του νησιού

·        Εντόπισαν προβλήματα στη συγκοινωνία Αντιπάρου-Πούντας Πάρου (π.χ. τον ελλιμενισμό)

·        Έκαναν τις δικές τους προτάσεις ,όπως, για παράδειγμα, την επέκταση της υπάρχουσας προβλήτας και τη δημιουργία αλιευτικού καταφύγιου

·        Κατασκεύασαν τη μακέτα του κεντρικού λιμανιού με πηλό

ANTIPAR1.jpg

·        Έφτιαξαν ένα χαρταετό, εμπνευσμένοι από το πρόγραμμα Π.Ε. με το οποίο ασχολήθηκαν και του έδωσαν τον ίδιο τίτλο



ANTIP2.jpg


ANTIP2a.jpg

·        Δημιούργησαν το δικό τους σταυρόλεξο με λέξεις σχετικές με το λιμάνι και το νησί

·        Έφτιαξαν ένα Ημερολόγιο, το οποίο περιελάμβανε ζωγραφιές των παιδιών και είχαν σχέση με τη ζωή στο λιμάνι τους (π.χ. ο αγιασμός των υδάτων στο νερό, ψάρεμα χταποδιού την Καθαρά Δευτέρα, τράτες στο γιαλό, καλοκαιρινή εικόνα του γιαλού, άφιξη τουριστών, λιτανεία της εικόνας του Αγ. Νικολάου κ.ά.)


ANTIP3.jpg    ANTIP3b.jpg




ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΥ ΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΜΟΥ

     Σχ. 'Ετος 2003-05


"Τις περιοχές της Μεσογείου δεν τις ενώνει η θάλασσα,αλλά οι θαλασσινοί"

F.Braudel



Η παρούσα εργασία είναι ενταγμένη στο Εθνικό θεματικό δίκτυο «ΤΑ ΛΙΜΑΝΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» του ΚΠΕ Δραπετσώνας. Ο κύριος σκοπός του δικτύου είναι η ενεργοποίηση των μαθητών των παράκτιων περιοχών για να γνωρίσουν, να μελετήσουν και να εμβαθύνουν σε διάφορες παραμέτρους, που έχουν σχέση με το λιμάνι της περιοχής τους.

     Το «ταξίδι» της ομάδας ξεκίνησε το σχολικό έτος 2003-2004, όταν έφθασε στο σχολείο μας το σχετικό έγγραφο. Η επιθυμία μας να δραστηριοποιηθούμε με κάτι το διαφορετικό και έξω από την αυστηρή «γεωδαισία» των καθηγητικών μας υποχρεώσεων ενεργοποιήθηκε άμεσα. Συνδυάστηκε με την αγάπη μας για την πόλη  καθώς και με την περιέργεια των παιδιών να γνωρίσουν καλύτερα το χθες και το σήμερα του λιμανιού της πόλης τους, αλλά και την προσδοκία της συνεργασίας μεταξύ μας, βασισμένη σε μια νέα, εντελώς διαφορετική προοπτική από εκείνη της σχολικής σχέσης καθηγητή - μαθητή, κάτι εξαιρετικά σημαντικό πιστεύουμε για τη σχολική πραγματικότητα, όπως αυτή διαμορφώνεται στα πλαίσια του Λυκείου.

     Είναι γνωστό ότι η περιβαλλοντική εκπαίδευση είναι μια σχολική δράση που προσφέρει πολλά στους μαθητές που συμμετέχουν. Επειδή όμως δεν είναι ενταγμένη στο ωρολόγιο πρόγραμμα, αντιμετωπίζεται ως μια δευτερεύουσα και προαιρετική εργασία. Αν το όλο θέμα συσχετισθεί με τη δομή και τους στόχους του ενιαίου Λυκείου, τότε η ενασχόληση με μια περιβαλλοντική εργασία μοιάζει με χίμαιρα. Εν τούτοις μέσα σ' αυτές τις συνθήκες φθάσαμε στο παρόν αποτέλεσμα, που δεν διεκδικεί την τελειότητα, αλλά φανερώνει μια ομαδική  εργασία που στηρίχθηκε μόνο στον ενθουσιασμό των παιδιών και την ανάγκη τους για κάτι διαφορετικό.

     Μετά από την αρχική ανακοίνωσή του στους μαθητές της Α΄ τάξης συγκροτήθηκε η πρώτη ομάδα. Επειδή δεν είχαμε στη διάθεσή μας περισσότερες οδηγίες θέσαμε ως πρώτους άξονες έρευνας την αναζήτηση πληροφοριών για τη δημιουργία και λειτουργία του λιμένα  Βαθέος στο παρελθόν σε σχέση με τη σημερινή του κατάσταση. Δημιουργήθηκαν δύο ομάδες, η πρώτη αναζήτησε πληροφορίες στο Ιστορικό Αρχείο και σε βιβλιογραφία και η δεύτερη επισκέφθηκε υπηρεσίες (π.χ. Λιμεναρχείο, Τελωνείο) και ιδιώτες συλλέγοντας πληροφορίες σε σχέση με το σήμερα. Στο τέλος του σχολικού έτους (2003-2004) λάβαμε το φάκελο με τις προτεινόμενες δραστηριότητες και την επόμενη σχολική χρονιά (2004-2005) συνεχίσαμε με τον ίδιο περίπου τρόπο. Παράλληλα συνθέσαμε ένα ερωτηματολόγιο και με βάση αυτό, καθώς και συνεντεύξεις από φορείς και ιδιώτες, συγκεντρώθηκαν οι πληροφορίες που αφορούν το σήμερα.

     Για την οργάνωση των ομάδων εργασίας συναντηθήκαμε στις: 3-11-04 (Σάββατο), 17-11-04, μετά τη σχολική εορτή, 8-11-04 με παράλληλο περίπατο του σχολείου στο Μαλαγάρι και στις 23-12-04. Τότε ανατέθηκαν και συγκεκριμένες εργασίες. Από το Φεβρουάριο του 2005 άρχισε η καταγραφή και η επεξεργασία του υλικού σε μικρές ομάδες. Παράλληλα προγραμματίστηκε και μια εκπαιδευτική επίσκεψη στο λιμάνι του Πειραιά, σύμφωνα με το πρόγραμμα του ΚΠΕ Δραπετσώνας, η οποία δεν πραγματοποιήθηκε για τεχνικούς λόγους(το ίδιο διάστημα προγραμματίστηκε εκπαιδευτική επίσκεψη της Β΄Τάξης στη Μυτιλήνη) αλλά και για οικονομικούς.    Η εργασία παρουσιάστηκε στο σύνολό της ομάδας στις 13-5-05.

     Αρχικά θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όλα τα παιδιά που μετείχαν σ΄ αυτήν την περιπλάνηση, αφιερώνοντας λίγο από τον ελάχιστο ελεύθερο χρόνο που τους επιτρέπουν οι σχολικές αλλά και οι εξωσχολικές τους δραστηριότητες. Κάποια απ΄ αυτά έμειναν μαζί μας μέχρι το τέλος, κάποια καινούργια προστέθηκαν ενώ κάποια αναγκάστηκαν να σταματήσουν, λόγω άλλων υποχρεώσεών τους. Τα ευχαριστούμε όλα.

Παιδιά που πήραν μέρος:

  1. Αξιώτη Έλενα*
  2. Αξιώτη Όλγα*
  3. Βάλβη Βασιλική
  4. Βαλής Γιώργος
  5. Βαλιδάκης Γιώργος
  6. Βαρδίκος Θοδωρής
  7. Βέττας Κωνσταντίνος*
  8. Γεωργίου Ευστράτιος*                          (Οι  αστερίσκοι δηλώνουν ότι αυτά τα
  9. Γεωργίου Μιλτιάδης*                              παιδιά ήταν τα πιο δραστήρια μέλη)
  10. Δηλαβέρης Γιάννης
  11. Δημητρίου Μαριάννα
  12. Εσαμπαλίογλου Μάρθα*
  13. Ζαμπέτη Κική
  14. Ικαρίου Μαρία*
  15. Καπενεκά Ευαγγελία
  16. Καρακωσταντής Κώστας*
  17. Καργιωτάκης Γιώργος
  18. Κρητικού Νεφέλη*
  19. Κυπραίου Ευαγγελία*
  20. Λεκάτη Αικατερίνη*
  21. Λεπενιώτη  Κατερίνα*
  22. Λιβανή Ιωάννα*
  23. Μανέτας Γιώργος*
  24. Μαυρής Νίκος
  25. Μηνούδης Χρήστος*
  26. Μπανανής Κυριάκος*
  27. Μπενάκη Αγγελική*
  28. Πετραλοίφη Κασσιανή*
  29. Πόθα Μαριάνθη*
  30. Ρηγάκη Αναστασία*
  31. Σαπουνά Αργυρώ*
  32. Σφαντού Δανάη*
  33. Τριανταφύλλου Δημήτρης*
  34. Φραντζής Θέμος
  35. Χατζηκαλής Μανώλης

 

Φωτογράφοι της ομάδας: Γεωργίου Ευστράτιος, Γεωργίου Μιλτιάδης και Κατσικογιάννη Ελπίδα.

 

     Επίσης θα θέλαμε να εκφράσουμε τις θερμές ευχαριστίες μας σε όσους μας βοήθησαν. Ειδικότερα ευχαριστούμε:

  1. Τη  Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Σάμου
  2. Το Δήμο Βαθέος, και τον γενικό γραμματέα κ. Γρύλλο Πέτρο
  3. Το Εμπορικό και Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Σάμου και την κ. Ικαρίου Αικατερίνη.
  4. Το Λιμεναρχείο Σάμου.
  5. Το Τελωνείο Σάμου
  6. Την Τουριστική Αστυνομία
  7. Την υπηρεσία του Ιστορικού Αρχείου Σάμου και τον κ. Χρήστο Λάνδρου
  8. Τη διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών και την προϊσταμ. κα  Μαρία Βενέτη
  9. Τα ξενοδοχεία «Aeolis»  και «Σάμος»
  10. Τα τουριστικά πρακτορεία «By Ship Travel», «Nautica» και «Plotin»
  11. Τους συναδέλφους Τάσο Σκάβδη, φυσικό, για τη βοήθεια στις χημικές αναλύσεις, και Στέργιο Βουρδόλη, καθηγ. πληροφορικής, για τη βοήθειά του σε  τεχνικά θέματα αλλά και τους κ.κ. Μανέτα Γιώργο και Τριανταφύλλου Θωμά για τις πληροφορίες που μας διέθεσαν.

 

 

 

  image002.jpg

 

     Το ταξίδι μας τελείωσε αφήνοντάς μας μια γεύση γλυκιά και πικρή. Γλυκιά γιατί κατορθώσαμε να συγκεντρώσουμε  αυτό το υλικό, γνωριστήκαμε καλύτερα, ανταλλάξαμε απόψεις και εμπειρίες ...; Πικρή γιατί δεν κατορθώσαμε να καλύψουμε πολλούς από τους στόχους μιας περιβαλλοντικής εργασίας και όπως αυτοί παρουσιάζονται στις προτεινόμενες εργασίες. Όμως σ' αυτό το σημείο θέλουμε να επισημάνουμε ότι ο ελεύθερος χρόνος για δημιουργικές δραστηριότητες στο Λύκειο είναι μηδενικός. Αυτό είναι γνωστό, όμως θέλουμε να το τονίσουμε για άλλη μια φορά, επειδή όλοι ονειρευόμαστε ένα άλλο σχολείο που δε θα οδηγεί μόνο στην απόκτηση ενός τίτλου και σε μια θέση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλά σε μια πλούσια σχολική ζωή από εμπειρίες και  δραστηριότητες  που  θα πλάθουν ανθρώπους δημιουργικούς, ελεύθερους κι ευτυχισμένους.

 

 Οι  υπεύθυνες  καθηγήτριες: Ελπίδα  Κατσικογιάννη   ΠΕ 02, Ευστρατία Ψωμαδέλλη   ΠΕ 02


 

                                                                image002.jpg

                       

                                                                  

                                                                   

                                                                  



Θαλάσσια μέσα μεταφοράς επιβατών και αγαθών-Χθες

Πίνακας 1. Η ναυτιλιακή κίνηση της Νήσου Σάμου κατά τα τέλη του περασμένου αιώνα.

Έτος

Ατμόπλοια

Ιστιοφόρα

Αριθμός σκαφών

Χωρητικότητα σε τόνους

Αριθμός σκαφών

Χωρητικότητα σε τόνους

1886

587

100.740

-

23.270

1889

908

214.251

3333

33.681

1892

1382

302.260

3356

34.583

1895

1302

299.301

3515

41.990

1898

1349

303. 491

3572

42.956

1903

1620

370.814

3732

36.341

Πίνακας 2. Η προέλευση των σκαφών που κατέπλευσαν στη Σάμο το έτος 1903.

Σημαία Σκαφών

Ατμόπλοια

Ιστιοφόρα

Αριθμός

Χωρητικότητα

Αριθμός

Χωρητικότητα

Αγγλική

3

2.033

2

7

Αυστριακή

91

124.302

-

-

Γερμανική

2

9.500

-

-

Γαλλική

28

55.476

-

-

Ελληνική

463

61.908

230

4.647

Ολλανδική

17

14.693

-

-

Ιταλική

192

3.128

6

1.504

Οθωμανική

629

74.289

1.004

9.926

Σουηδική

1

614

-

-

Σαμιακή

187

24.871

2.490

29.230

Σύνολο

1.613

370.814

3.732

36.341

    Αναφορά σχετικά με τα δρομολόγια των πλοίων κατά την περίοδο 1870-1900 γίνεται στο κεφάλαιο 4.1 Σαμιακή αγροτική οικονομία (19ος-20ος        αι.),ανάπτυξη εμπορίου και  Πολιτιστική  ανάπτυξη

    Στη συνέχεια παρατίθενται διαφημιστικές καταχωρήσεις από εφημερίδες της εποχής που δείχνουν τη σύνδεση του Λιμένα Βαθέος με άλλα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου και τις συνθήκες ταξιδιού.

                                           ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ « ΣΑΜΟΣ »

1884: Το ελληνικό ατμόπλοιο «Γεώργιος» προσεγγίζει κατά πάσα Πέμπτη εις τον όρμο Μαραθοκάμπου, μετά καταπλέει εις τον λιμένα Τηγανιού και εκεί προσεγγίζει το λιμάνι της Ν. Εφέσου, Βαθέως και Καρλοβάσου κατευθυνόμενο προς την Σμύρνη.

28/03/1884: Αράζει το Αυστριακό πλοίο της Συρίας « Ουρανός » στο λιμάνι του Βαθιού με τον Υψηλότατο Ηγεμόνα.

Λόγω της κακοκαιρίας το αγγλικό ατμόπλοιο προσεγγίζει το λιμάνι του Βαθέως όπου έχει μέσα πολλούς προσκυνητές της Τήνο Ευαγγελίστριας.

02/05/1884: Καταπλέει το αυστριακό ατμόπλοιο στο λιμάνι του Βαθέως με τους Κύριους Ολεχώ και Διέλ μέλη της Αθηναϊκής Σχολής για να επισκεφτούν τους αρχαιολογικούς χώρους του Νησιού μας.

04/07/1884: Αγκυροβόλησε η Ιταλική θωρηκτή φρεγάτα «Ρώμη» πλοιαρχούμενη από τον Κύριο «Friggerio Galleazzo» και μετέφερε 9 πυροβόλα και πλήρωμα 590 αντρών.

26/07/1884: Αγκυροβόλησε στο λιμάνι μας η γαλλική ναυαρχίδα «Αφροδίτη» ερχόμενη από την Αλικαρνασσό

22/08/1884: Αγοράστηκε καινούριο ατμόπλοιο τόνων χωρητικότητας 102 και αξίας 4000 λιρών από τον  Κύριο Τεργέστη.

12/09/1884: Το εμπορικό ατμόπλοιο της εταιρίας Φρεϊσσινέ «Αλγερία» αγκυροβόλησε στο λιμάνι.

19/09/1884: Κατέπλευσε στο λιμάνι εκτάκτως το αυστριακό ατμόπλοιο της εταιρίας Λουδ «Γαλετεία» όπου παρέλαβε σταφίδες.

17/10/1884: Τη νύχτα προσορμίσθει το Οθωμανικό αυτοκρατορικό ατμόπλοιο « Μουβασσίλ» όπου επέβαινε ο πατριάρχης της Αλεξάνδρειας.

12/12/1884: Λόγω κακοκαιρίας αγκυροβόλησαν πολλά πλοία, ένα από αυτά ήταν το ατμόπλοιο «Ανατολή».

                                           ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ  «ΕΥΝΟΜΙΑ»

           Α.     Διαφήμιση  στο  12  φύλλο  της  8ης  Ιουνίου  1895

   « Ανατολ.  Ατμόπλοια  Π. Πανταλέοντος

    Αναχώρησις  από  Λιμένα  Βαθέος  κατά  δεκαπενθήμερον  ανά  πάσαν  Πέμπτη  8π.μ  δια  Καρλοβάσια, Χίον, Σμύρνην, Μυτιλήνην, Αϊβαλί, Τένεδον, Δαρδανέλλια, Καλλίπολιν  και  Κων/πολιν. Συνάντησις  εις Σμύρνην  μετά  του  αναχωρούντος  διά  Αττάλειαν  μέσω  Σύρου  διά  Χίον, Σύρον, Κάλυμνον, Σύμη, Ρόδον, Μάκρην, Καστελλόριζον, Φοίνικα, Αττάλεια  και  Αλάϊαν.  Συνάντησις  εις  Σμύρνην  μετά  του  αναχωρούντος  διά  Χίον, Χανία, Ρέθυμνον,  Ηράκλειον, Αλεξάνδρειαν, Λεμησσόν, Λάρνακα, Μερσίνα, Σελεύκειαν, Αναμούρ,  Κυλίνδριαν  αυτοπροαιρέτως.

    Αναχώρησις  από  Λιμένα  Βαθέος  κάθε  εβδομάδαανά  πάσαν  Τετάρτην  2μ.μ  διά  Ν. Έφεσσον, Τηγάνιον ,Πάτμον Λέρον, Κάλυμνον, Κων, Βουδρούμι, Νίσυρον, Χάλκην, Ρόδον.

    Αναχώρησις  από  Βαθύ  καθ'  έκαστον  Σάββατον  6μ.μ  διά  Καρλοβάσια, Τσεσμέ, Χίον, Σμύρνην. Συνάντησις  εις  Σμύρνην  μετά  του  ατμόπλοιου  της  γραμμής  Θεσσαλονίκης, διαβίβασις  διά  Μυτιλήνην, Αϊβαλί, Λήμνον, Θεσσαλονίκην, Καβάλα, Πόρτο-Λάγο  και  Δεδέ-Αγάτζ.

    Διά  πλείονας  πληροφορίας  απευθυντέον  παρά  τω  ενταύθα  πράκτορι  κι  Αδελφοις  Νικολαρεΐζη.»

                              Β.   Συνθήκες ταξιδιού με τα ατμόπλοια

                              2   Σεπτεμβρίου 1899, Αρ. φύλλου 228

    Τα ελληνικά ατμόπλοια Πανταλέοντος [ ...;] Εν τοις ατμοπλοίοις του κ. Πανταλέοντα καθώς ημείς εσχάτων αντελήφθεν προσωπικώς, κατάρχει καθαριότης ικανή, καθόσον επιτρέπει η σμικρότης των σκάφων και των επιβατών ο συνωστισμός, και υπηρεσία γοργή και πρόθυμος. Παρέχεται δε τροφή εις τους επιβάτας άφθονος και καλώς παρεσκευασμένη, [ ...;] Το δυστύχημα μόνον είναι ο επικρατών διαγωνισμός μεταξύ της περί ης ο λόγος εταιρίας, και της ετέρας της τελούσης υπό την Διεύθυνσιν του ετέρου επιχειρηματικού και εμπορικού πνεύματος, του αξιότιμου κυρίου Χατζή Δαούτ Φαρκούχ, όσας διαγωνισμός ζημιοί ουσιωδώς τα συμφέροντα των εταιριών τούτων, και φόβος υπάρχει μη καταφέρει, εάν εξακολουθήσει, το καίριον κατ' αυτών κτύπημα, εν ω, το συμφέρον του εμπορίου και των επιβατών είναι να ωφελώνται αμφότερα αι εταιρίαι ...; [ ...;]  

  image112.jpg

image114.jpg

image111.jpg

image116.jpg


Ήθη και έθιμα – Δρώμενα

Ναυτική παράδοση


    Το υλικό το αντλούμε από την εισήγηση του Νίκου Νόου, όπως και παραπάνω.

   «Η οικονομική σχέση και η επαγγελματική δραστηριότητα των κατοίκων της παράκτιας πόλης με τη θάλασσα ήταν φυσικό να επηρεάσει τις κοινωνικές και πολιτιστικές συμπεριφορές των ανθρώπων στον περιβάλλοντα χώρο. Ας δούμε λοιπόν μερικά από τα «εορταστικά έθιμα» που συγκέντρωναν την καθολική συμμετοχή των κατοίκων της πόλης.

 

Η πρώτη μεγάλη έξοδος προς τη θάλασσα και τις ακτές σημειώνεται την Καθαρά Δευτέρα. Οι γειτονιές αδειάζουν. Ολόκληρες φαμελιές οδεύουν προς τη θάλασσα. Τα παιδιά σέρνουν μαζί τους χαρταετούς, τα βουητά, τις χιοτίνες, τα τρίγωνα, τις σαΐτες και αυτοσχέδιες κατασκευές οικογενειακής παράδοσης. Οι μεγάλοι κουβαλούν την κουμπάνια, τα καλάθια με τα σαρακοστιανά, τις λαγάνες και τις νταμιτζάνες με το κρασί. Όσοι πάνε μακριά στις παραθαλάσσιες εξοχές,  Φλόκα, Κέδρο, Καλάμι, Κότσικα, φορτώνουν την κουμπάνια τους στα γαϊδουράκια και τους αραμπάδες. Αγόρια και κορίτσια έχουν τις δικές τους παρέες. Οργανωμένοι επαγγελματίες μουσικοί είναι κλεισμένοι σε κάποιο κέντρο, στο Μαλαγάρι μπροστά την επαγγελματική σχολή, στον Πλάτανο με τα βαθύσκιωτα πλατάνια και το κρύο νερό, και στον Κότσικα στο καφενείο με τα μοναδικά κέδρα, τα γραφικά νησάκια και το μοναστήρι της Παναγιάς. Οι ερασιτέχνες με τα δικά τους μουσικά όργανα, μια κιθάρα, ένα μαντολίνο, μια φυσαρμόνικά, ένα ακορντεόν πλαισιώνουν τις νεανικές παρέες και ακολουθούν οι τσαμπουνάδες, ελεύθεροι σκοπευτές, τα πρόσωπα της ημέρας. Όταν ο καιρός είναι καλός, στρώνουν «τραπέζι» παράγιαλα, διαφορετικά σκορπάνε στα καλύβια, προσκεκλημένοι και απροσκάλεστοι. Οι ακτές γεμίζουν κόσμο, τα παιδιά αμολάνε τους χαρταετούς, ενώ άλλοι δεν ξεχνούν ναι τα καλούδια της θάλασσας. Λίγοι αχινοί, ένα χταπόδι και πολλές πεταλίδες για ο καλό της ημέρας, να μη λείψει το φρέσκο θαλασσινό από το σαρακοστιανό τραπέζι. Έτσι κυλάει η μέρα με χορό, τραγούδι, με μουσικές και φαγοπότι.

    Η δεύτερη μεγάλη έξοδος γινόταν την Πρωτομαγιά. Οι κάτοικοι απ΄ τις συνοικίες Κατσούνι, Μάνα, Μελεμενέικα κατηφορίζουν πρωί πρωί για τις ακτές και τα παραθαλάσσια θέρετρα, Καλάμι, Πλάτανο, Κότσικα. Οι πολυπληθείς συνοικίες, Ταμπάκικα, Νεάπολις, Προσφυγικά και Πάνω Βαθύ, τραβάνε δυτικά  στο Μαλαγάρι, τη Φλόκα, τον Κέδρο. Το πευκόφυτο και γραφικό Μαλαγάρι είναι το επίκεντρο των εορταστικών εκδηλώσεων της Πρωτομαγιάς. Είναι το πολιτιστικό κέντρο της παράκτιας πόλης. Εδώ βρίσκονται οι βίλες των μεγαλοαστών, η επαγγελματική σχολή, τα οινοποιεία, οι ταβέρνες, τα ξωκλήσια, των Ταξιαρχών, του Άι Νικόλα και του Άι Γιάννη του θερμαστή. Αποβραδίς ετοιμάζουν τα στεφάνια του Μάη, που θα κρεμάσουν το πρωί οι κοπελιές στα μπαλκόνια, τις πόρτες και τα παράθυρα των σπιτιών. Την πρώτη του Μάη, το Βαθύ είναι μια λουλουδιασμένη πόλη. Η παρουσία της Δημοτικής Φιλαρμονικής το Μαλαγάρι και της Δημοτικής αρχής δίνουν ένα γιορταστικό και κοινωνικό νόημα στη χαρούμενη ατμόσφαιρα. Στον πευκώνα ετοιμάζουν τις κούνιες, με τα γερά παλαμάρια και τα μακριά μαδέρια, που κάνουν τα αιωνόβια πεύκα να τρίζουν επικίνδυνα κάτω από το βάρος της ανέμελης νεανικής συντροφιάς.

    Το Πάσχα άλλοι στρώνουν για φαγητό στον καθαρό γιαλό, άλλοι σον ίσκιο των πεύκων, μα οι νεαροί γλεντζέδες προτιμούν τον καφενέ της σχολής, με τις λαϊκές ορχήστρες, το τραγούδι, το χορό και την επίδειξη. Μερικοί τολμηροί κάνουν το πρώτο μπάνιο στη θάλασσα. Ενώ οι περισσότεροι βρίσκουν την ευκαιρία για ένα ποδόλουτρο. Τα πεύκα στενάζουν από τις βαριοφορτωμένες κούνιες. Η ατμόσφαιρα μυρίζει ψημένο  χταπόδι. Δεν απουσιάζουν οι βαρκάδες και τα παιδικά παιχνίδια στην άμμο ...;.

    Της Αναλήψεως ήταν η κάθοδος των Μυρίων. Τα σπίτια αδειάζουν. Φαμελιές με μωρά και γερόντους τραβάνε πολύ νωρίς από τα χαράματα για τη θάλασσα για να πιάσουν ένα καλό τόπο στον γιαλό με αμμουδιά και ξέβαθη θάλασσα. Προτιμάνε τις κοντινές ακτές, από Γιοφυράκι ως τα Πευκάκια. Οι νεαρές ηλικίες, αγόρια και κορίτσια, απλώνονται μακριά, στο Μαλαγάρι, το Καμίνι, τις Μαούνες. Άλλοι τραβάνε μακρύτερα σε φιλικά παραθαλάσσια κτήματα στην Αγία Μαρκέλλα και την Αγία Παρασκευή. Στην ανατολική πλευρά κατακλύζουν τις ακτές του Σταματιάδη, τις Ροδίτσες, του Γάγγου, του Μπέη, το Καλάμι και τον πανέμορφο Κότσικα, με τα βράχια και τα γραφικά νησάκια. Από το θαλασσινό προσκλητήρι της Αναλήψεως δεν απουσιάζουν οι Πάνω Βαθιώτες.

    Όλοι πρέπει να κατέβουν το γιαλό. Να πάρουν το πρώτο μπάνιο, να πλύνουν τα πόδια τους έστω στη θάλασσα, να εξαγνιστούν όπως στην κολυμπήθρα του Σιλωάμ. Τα νεαρά κορίτσια φοράνε ολόσωμα μαγιό, και οι μεγάλες γυναίκες σε απόμερα μέρη προσπαθούν να μαζέψουν τα μεσοφόρια τους που φουσκώνουν σαν μπαλόνια, όταν έρχονται σε επαφή με το νερό. Τα παιδιά παίζουν και χαίρονται τη θάλασσα, άλλα βγάζουν αχιβάδες ή πιάνουν καβούρια και μαζεύουν πεταλίδες και κοχύλια. Ένα ζευγάρι «αγκλιές», δηλ. νεροκολοκύθες, είναι το μόνο μέσο για να μάθει ένα παιδί μπάνιο. Η θάλασσα και τα θαλασσινά που μαζεύουν ανοίγουν την όρεξη. Το κολατσιό είναι περιορισμένο, ντομάτα, ψωμί και μια μπουκιά τυρί. Το εθιμικό πρόγραμμα δεν προβλέπει φαγοπότι στη θάλασσα. Αυτό φυσικά δεν ισχύει για τους καφενέδες και τα κέντρα διασκέδασης, Κότσικας, Πλάτανος και Μαλαγάρι. Τα καλύβια στις παραθαλάσσιες περιοχές έχουν την τιμητική τους. Φίλοι και συγγενείς θα χωρέσουν κάτω απ΄ τα «τσαρδάκια» και τις κρεβατίνες, να φάνε και να πιούνε, για το καλό της ημέρας και να ευχηθούνε στον νοικοκύρη μακροημέρευση και αφθονία των καρπών της γης. Καμιά φορά τέτοια μέρα  έρχεται στο λιμάνι του Βαθιού ο ελληνικός στόλος. Μπορεί οι ακτές να γεμίζουν πίσσες,  μα ο ενθουσιασμός είναι μεγάλος. Μερικοί τολμηροί προσπαθούν με το κολύμπι να πλησιάσουν τα πολεμικά καράβια «Αβέρωφ», «Σπέτσαι», «Ψαρά», ονόματα που συναρπάζουν μικρούς και μεγάλους.

Τα ναυτικά ρούχα και τα ναυτικά καπέλα έχουν μεγάλη ζήτηση.

Τη νύχτα τα πλοία είναι φωταγωγημένα, ανάβουν οι δυνατοί προβολείς και διασταυρώνονται στον σκοτεινό ουρανό, σαν σπαθιά γιγάντων, ή ερευνούν τις ακτές και παίζουν με τα παιδιά κυνηγητό στις γειτονιές.

Αυτή η πόλη είχε τα δυο της πόδια στη θάλασσα και το βλέμμα καρφωμένο στο πέλαγος ...; ...;

 

   Από  αυτά  τα  έθιμα  λίγα  διατηρούνται  σήμερα  και  είναι  περισσότερο  ιδιωτική  υπόθεση. Μόνο  κατά  τις  θρησκευτικές  εορτές  των  Θεοφανίων, της  Μεγάλης  Παρασκευής,  της  Κυριακής  του  Πάσχα  και  του  Αγίου  Νικολάου  ακολουθείται  το  τυπικό  της  περιφοράς  των  ιερών  εικόνων  και  συμβόλων  με  τη  συμμετοχή  των  πολιτικών  και  στρατιωτικών  αρχών  καθώς  και  πλήθους  κόσμου.

image040.jpg   (Βαθύ μέσα 19 ου αιώνα)


11ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

image006.jpg


image010.jpg

image002.jpg

image008.jpg

image004.jpg


ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΥΡΟΥ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

Tίτλος προγρ/τος Π.Ε. :  «Λιμάνι Τυρού : Τα νέα λιμάνια της Ανατολ. Αρκαδίας, ζημιά ή όφελος;»

(σχ. χρονιά: 2006-08)

Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί: Βούλγαρη Ευαγ., Αλουπογιάννης Π.

Τίτλος προγρ/τος: «Λιμάνι Τυρού : Από το 800 στο 0-Η Τσακωνιά, μια περιοχή στο βουνό και στη θάλασσα,η πορεία μέσα στο χρόνο»

(σχ. χρονιά: 2008-09)

 Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί: Βούλγαρη Ευαγγελία,  Λαλουδάκης Δημ.


                           Περιβαλλοντική ομάδα:

     Ποδόλη Ευαγγελία, Κόσυβα Θωμαή,  Λαλουδάκη Σωτ.,Λαλουδάκη Ασ.,

    Ζαρόκωστα Αλεξ., Τριανταφύλλου Άννα-Μαρία, Τσουκάτος Παν.,

    Λαλουδάκης Μιχ., Λυσίκατος Μιχ., Λυσίκατος Γ.,  Ευσταθίου Γ.,

    Μαστοράκη Μαρία, Μαστοράκη Στ., Ποδόλη Μ.,Τσουκάτου Ματ.,

    Πολίτης Ηλίας, Κουρμπέλης Ευάγ.,  Λυσίκατος Κων.,Μπαλλίου Αφρ.,

    Κόσυβας Παναγ., Ψαρολόγος Γεώργιος, Κόκκινος Άγγελος,

    Αλευράς Θοδωρής

image002.jpg


  Σχόλια των ίδιων των μαθητών και μαθητριών

Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2006-07 το θέμα που διερευνήσαμε ήταν: «Oι θετικές και οι αρνητικές επιδράσεις του τουρισμού στην Ανατολική Αρκαδία».

 Ασχοληθήκαμε μ' αυτό για διάστημα 4-5 μηνών.  Καταφέραμε να εντοπίσουμε αρκετούς από τους τομείς που διαμόρφωσε αποκλειστικά η προσέλευση των τουριστών. Τη χρονιά 2006-07 η περιβαλλοντική ομάδα της τάξης μας επέλεξε να ασχοληθεί με την περιοχή της Ανατολικής Κυνουρίας έχοντας ως σκοπό, την παρατήρηση των μεταβολών  που επέφερε στον τόπο μας η προσέλευση πολλών επισκεπτών τόσο στο φυσικό όσο και στο ανθρωπογενές περιβάλλον . Η περιοχή στην οποία ζούμε παρουσιάζει πολλές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, τις οποίες θελήσαμε να εντοπίσουμε , έτσι ώστε να βγάλουμε ορισμένα συμπεράσματα

για το κατά πόσο οι αλλαγές αυτές έχουν προκαλέσει αλλοιώσεις στο περιβάλλον και ακόμα να προβλέψουμε πιθανές επιδράσεις στο μέλλον.

Όλους αυτούς τους τομείς τους επεξεργαστήκαμε  γύρω από δύο βασικούς χρονικούς άξονες, το παρόν και το παρελθόν.  Στόχος μας ήταν  η δημιουργία μιας γενικής εικόνας για την Κυνουρία και περαιτέρω την περιοχή της Ανατολικής Αρκαδίας. Για το λόγο αυτό ακούσαμε τις γνώμες των κατοίκων, τόσο των νεότερων όσο και των γηραιότερων, μέσα από συνεντεύξεις, αλλά και συζητήσεις. Αναζητήσαμε πληροφορίες στο αρχείο της Τσακωνιάς και σε διάφορα βιβλία λαογραφίας. Επισκεφθήκαμε ξενοδοχεία και εστιατόρια της περιοχής, γιατί θελήσαμε να ακούσουμε και τις απόψεις των διαφόρων επαγγελματιών.

 Ακόμα επισκεφθήκαμε τα γύρω χωριά ρωτώντας και εκεί τους κατοίκους για τις απόψεις τους, καθώς επίσης επισκεφθήκαμε και διάφορα μοναστήρια γιατί τα εκκλησιαστικά αποτελούσαν ένα από τα θέματα που ασχοληθήκαμε. Πήραμε ακόμα συνέντευξη από το λιμενάρχη του λιμεναρχείου Λεωνιδίου και το διευθυντή του Δασαρχείου Άστρους οι οποίοι μας έδωσαν χρήσιμα στοιχεία. Επισκεφθήκαμε το Δημαρχείο και ήρθαμε σε επαφή με το δήμαρχο, από τον οποίο πήραμε συνέντευξη. Στην εργασία μας επίσης υπάρχει και φωτογραφικό υλικό, μέσα από το οποίο μπορούν να παρατηρηθούν μεγάλες διαφορές ανάμεσα στο τότε και στο τώρα.

Χωριστήκαμε σε επιμέρους ομάδες και κάθε ομάδα ανέλαβε να ασχοληθεί με ένα συγκεκριμένο θέμα .Τα θέματα που διαπραγματευτήκαμε είναι οι επιδράσεις του τουρισμού στο φυσικό περιβάλλον που περιλαμβάνουν τα παρακάτω:

α)Μεταβολές στη φύση

β)Μεταβολές στα σπίτια- οικισμούς και δρόμους

γ)Μεταβολές στα μοναστήρια-εκκλησιαστικά , καθώς και

επιδράσεις του τουρισμού στο ανθρωπογενές περιβάλλον που περιλαμβάνουν:

α)Μεταβολές στα επαγγέλματα και στις ασχολίες των κατοίκων

β)Μεταβολές στα μέσα μεταφοράς-επικοινωνίας

γ) Μεταβολές στη μόδα-ενδυμασίες

δ ) Μεταβολές στη διασκέδαση

ε) Μεταβολές στα ήθη- έθιμα-ηθικές αξίες

ζ) Μεταβολές στα στοιχεία  παράδοσης όπως

*Ο αρραβώνας(μνηστεία)

*Ο γάμος

*Η γέννηση

Το 2007-08 το θέμα με το οποίο ασχοληθήκαμε ήταν:

"ΤΑ ΝΕΑ ΛΙΜΑΝΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ. ΖΗΜΙΑ 'Η ΟΦΕΛΟΣ;" Τα συμπεράσματα μας παρατίθενται παρακάτω:

Όχι πολλά χρόνια πριν η περιοχή της Παραλίας του Τυρού κατοικούνταν από πολύ λίγους ανθρώπους και αυτό γιατί οι περισσότεροι είχαν επιλέξει να ασχολούνται με την καλλιέργεια της γης, έτσι ζούσαν κυρίως στο εσωτερικό της περιοχής. Παρ' όλα αυτά πριν από 40-50 χρόνια αρκετοί άνθρωποι από τη γύρω ορεινή περιοχή επέλεξαν για τόπο μόνιμης εγκατάστασής τους την παραλία. Είναι φυσικό λίγο αργότερα να παρουσιαστεί η ανάγκη κατασκευής   λιμανιού. Έπρεπε να επικοινωνούν με τους κατοίκους άλλων περιοχών και να μεταφέρουν κάπως τα προϊόντα τους. Γι' αυτό μπορεί κάποιοι να θεωρούν το λιμάνι ανθρώπινη παρέμβαση στο περιβάλλον αλλά δεν παύει να είναι δίαυλος επικοινωνίας των κατοίκων μιας  περιοχής της χώρας και μέσο διαβίωσης για αρκετούς από αυτούς. Η σημαντικότητα του λιμανιού γι αυτόν τον τόπο μας παρακίνησε να επιλέξουμε το θέμα του παρόντος προγράμματος.

Οι διάφορες εργασίες μας  έλαβαν χώρα μέσα ή έξω από το σχολικό χώρο. Αναζητήσαμε πληροφορίες και στοιχεία στο διαδίκτυο, σε βιβλία λαογραφικά και ιστορικά καθώς και σε τουριστικούς οδηγούς. Aκόμη, πήραμε αρκετές συνεντεύξεις  τις οποίες καταγράψαμε και απομαγνητοφωνήσαμε.

Συντάξαμε ερωτηματολόγιο με έντεκα ερωτήσεις το οποίο συμπλήρωσαν κάτοικοι της περιοχής, αλλά και ορισμένοι επισκέπτες, που συχνάζουν όμως εδώ. Κατόπιν επεξεργαστήκαμε στατιστικά τα δεδομένα που συλλέξαμε. Διαπιστώσαμε ότι αν και έχουν σχέση με το λιμάνι, δε γνωρίζουν ακριβώς ποια έργα θα πραγματοποιηθούν. Συμφωνούν ότι έπρεπε να γίνουν έργα, φοβούνται για τις συνέπειές τους στο περιβάλλον  αλλά ελπίζουν ότι συνολικά το έργο θα ωφελήσει.

Ρωτήσαμε τους ντόπιους ψαράδες που  μας επισήμαναν τις αλλαγές του νέου λιμανιού στην αλιεία και μας ανέφεραν τη δική τους άποψη για την προοπτική που θα έχει το επάγγελμα τους με την επέκταση του λιμανιού.

Συναντήσαμε επιπρόσθετα και έναν Ιχθυολόγο που εργάζεται σε ιχθυοτροφείο της περιοχής, ο οποίος μας ανέλυσε την επιβάρυνση του βυθού από την προσέλευση περισσοτέρων και μεγαλύτερων σκαφών.

Eπισκεφθήκαμε διάφορες παραλίες (Λυγαριάς, Τυρού κ.ά.), διαπιστώσαμε την κατάσταση καθαριότητας και αποφασίσαμε να δώσουμε το παράδειγμα,  συλλέγοντας  τα σκουπίδια που υπήρχαν πεταμένα εκεί! Συμμετείχαμε  στο πρόγραμμα «Μεσόγειος SOS». Στην προσπάθειά μας να ευαισθητοποιήσουμε τους κατοίκους του Τυρού στο θέμα του περιβαλλοντικού προβλήματος μοιράσαμε ενημερωτικό υλικό με οικολογικά συνθήματα που αναφέρονται στα προβλήματα που αντιμετωπίζει το περιβάλλον και που μπορούν να οδηγήσουν στην καταστροφή του και ταυτόχρονα ζητήσαμε τη βοήθειά τους στην αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Αναρτήσαμε αφίσες σε διάφορα σημεία της παραλίας στην προσπάθειά μας, να κάνουμε τον κόσμο να καταλάβει μέσα από πιο παραστατικές εικόνες, τη σημασία που έχει το περιβάλλον και το πόσο σημαντικό είναι να το προστατεύουμε και να μην το καταστρέφουμε!

Είχαμε, επιπροσθέτως, την ευκαιρία να ακούσουμε και να γνωρίσουμε τη δουλειά και άλλων σχολείων από όλη την Ελλάδα και την Κύπρο.

      Εν κατακλείδι, μέσα από διάφορες δραστηριότητες και βιωματικά παιχνίδια, προβολές και μουσική όπου  πραγματοποιήθηκαν στο συνέδριο συνειδητοποιήσαμε όλοι μας πόσο σημαντικό είναι να προστατέψουμε το περιβάλλον και να το διατηρήσουμε καθαρό, γιατί το περιβάλλον δε  μας ανήκει,  απλώς το δανειστήκαμε!!!

 








2ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

PAIDAKIA.jpg

ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΤΑΞΗ Ε΄2

ΣΧ.ΈΤΟΣ 2005-06


ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΣΙΚΑΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

ΜΠΑΡΜΠΑΓΙΑΝΝΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ


ΖΩΓΡΑΦΙΣΑΜΕ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΡΟ ΜΑΣ

image008.jpg


Η ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ

omada.jpg


γράψαμε και θεατρικό...


image011.jpg

image013.jpg

image015.jpg



image002.jpgimage003.jpg


ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΡΟΥΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ

Πρόγραμμα Π.Ε. :  «Το λιμάνι του Παραλίου Άστρους»

Σχ. χρονιά : 2003-08

Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί : Λυτρίβης Θεόδωρος

                                                  Λαγονίκου Σοφία


image002.jpg

Δραστηριότητες παιδιών

1.    Επιστολές για συλλογή πληροφοριών σε ενεργά μέλη της τοπικής κοινότητας.

2.   Επίσκεψη στο Λιμάνι μας:

       -καταγραφή όλων των σκαφών, χωρισμός τους σε κατηγορίες ανάλογα με τη χρήση  τους

       -γνωριμία και συνέντευξη με ψαράδες

       -συλλογή πληροφοριών για τα θαλάσσια είδη που υπάρχουν στο χώρο του λιμανιού και

       γύρω από αυτό

3.  Καταγραφή καταστημάτων που το όνομά τους έχει σχέση με τη θάλασσα.

4. Επισκέψεις στα λιμάνια της Κυνουρίας (Λεωνιδίου, Τυρού, Σαμπατικής και Αγίου

   Ανδρέα.

5.Με συνεχείς επισκέψεις στο λιμάνι και τις παραλίες συμπληρώθηκαν από τους μαθητές τα φύλλα εργασίας:

"          Ταυτότητα του λιμανιού

"          Κατάσταση του χώρου του λιμανιού

          (σκουπίδια, κάδοι απορριμμάτων- ανακύκλωσης)

"          Είδη πλοίων - προορισμός

"          Επαγγέλματα (άλλοτε και σήμερα)

"          Κίνηση του λιμανιού

"          Φορείς - Υπηρεσίες


6.  Συλλογή στοιχείων σχετικά :

                                            -με την ιστορία και την τοπική ιστορία

                                           -μύθους και θρύλους της περιοχής για τη θάλασσα

                                          -καταγραφή εορτών και εκδηλώσεων σχετικών με τη

                                          θάλασσα

7. Επίσκεψη στα Μέλανα

  •       Αποδελτίωση αρχείων σχετικών με το θέμα της εφημερίδας «Κυνουρία»
  •       Θησαυρός υλικού

8.  Εικαστική έκφραση Παιχνίδι με τα χρώματα-σύνθεση κολάζ χρωμάτων με το   μπλε   ως   βασικό   χρώμα

"          Θαλασσογραφία - τέμπερα.

"          Κατασκευές από χαρτόνι.

"          Μακέτα του ανάγλυφου της ευρύτερης περιοχής (αλεύρι, αλάτι και νερό)-χρώματα

"          Φωτογράφηση των χώρων

"          Αναζήτηση τραγουδιών σχετικά με τη θάλασσα.

Στις 5 Ιουνίου 2006, ημέρα περιβάλλοντος, διοργανώθηκε εκδήλωση στην πλατεία του χωριού που περιελάμβανε:

   

  •     Καθαρισμό ακτής.

image010.jpg

  •      Πορεία με πανό, πλακάτ και συνθήματα για καθαρές ακτές

image012.jpg

  •       Εικαστικές παρεμβάσεις των μαθητών (δέντρο με ευχές, βότσαλα).

  •      Ψήφισμα μαθητών για την προστασία του χώρου του λιμανιού και   του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής.

  •      Θεατρικό δρώμενο

image014.jpg

  •  Λαϊκό γλέντι με παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια που είχαν θέμα τη θάλασσα και τους  καημούς της από παραδοσιακούς οργανοπαίκτες του χωριού μας.



3ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

     Πρόγραμμα Π.Ε. : «Ρότες και λιμάνια - Το λιμάνι της

                                                       Θεσσαλονίκης»

     Σχ. χρονιά : 2005-06

     Υπεύθυνη εκπ/κός : Προύσαλη Χρύσα

 

     Περιβαλλοντική ομάδα:

     Αϊναλή Αναστ., Γραμματικοπούλου Ελ., Γραφάλη Αργ., Γκανάτσιου Ελ.,

     Θεοδωρίδου Κ., Ιωαννίδου Ελ., Καραντώνης Β., Μαχαιρίδης Βασ.,

     Νικούλη Παν., Παπαδόπουλος Θ., Πασχάλη Στ., Παχαράκη Χρ., Τσάντη

     Λαμπρινή, Συμεωνίδης Ν., Τσικάρη Ελ., Φρέγκου Νικολ.


        Το λιμάνι της Θεσ/κης έχει εμπνεύσει ζωγράφους, λογοτέχνες, μουσικούς. Ο Τσιτσάνης, ο Βαμβακάρης, ο Γκάτσος, ο Καλδάρας, ο Παπάζογλου χιλιοτραγούδησαν την πόλη αυτή! Τα παιδιά βρήκαν κείμενα, ποιήματα, πίνακες ζωγραφικής, καλλιτεχνικές φωτογραφίες, γκραβούρες, που αναφέρονται στη Θεσσαλονίκη και το λιμάνι της !  

Ο πίνακας που ακολουθεί είναι της Ιουλίας Αγοράστη και δείχνει το λιμάνι της Θεσ/κης.          

lim.Abelok..jpg

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις και την αξιολόγηση που έκαναν τα ίδια τα παιδιά, ολοκληρώνοντας το πρόγραμμα Π.Ε. που είχαν αναλάβει, ιδιαίτερη εντύπωση τους έκαναν τα ακόλουθα :

  • Η ενημερωτική Ημερίδα για το ρόλο των λιμανιών στη Μεσόγειο και κυρίως στην Ανατολική Μεσόγειο (σε συνεργασία με το ΑΠΘ και την επίκουρη καθηγήτρια κ. Χαστάογλου)
  • Η επίσκεψη στο λιμάνι των Μουδανιών (συνεντεύξεις με τους λιμενεργάτες, τους λιμενικούς κι άλλους φορείς)
  • Η επίσκεψη στο λιμάνι της Θεσ/κης (συνεργασία με το 8ο ΤΕΕ Θεσ/κης που είχε παρόμοιο θέμα και με τον ΟΛΘ)
  • Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο ΚΠΕ Κορδελιού με θέμα: «Στις ακτές του Θερμαϊκού»
  • Η παρουσίαση μέρους της δουλειάς τους στην Ημερίδα της 4ης Εφορίας Νεοτέρων Μνημείων Θεσ/κης με θέμα : «Βιομηχανική Κληρονομιά μεταξύ γης και θάλασσας,προς ένα ευρωπαϊκό δίκτυο οικομουσείων»
  • Η επίσκεψη στον Οργανισμό Ύδρευσης-Αποχέτευσης Θεσ/κης, όπου ενημερώθηκαν για το βαθμό μόλυνσης στο Θερμαϊκό κόλπο
  • Η επαφή που είχαν με σχολικές μονάδες χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  • Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο ΚΠΕ Δραπετσώνας με θέμα: «Το λιμάνι του Πειραιά χθες ...σήμερα», σε συνεργασία με το 4ο Γυμνάσιο Ρεθύμνου

 

Αξίζει να σημειωθεί η μελέτη που έκαναν τα παιδιά σχετικά με την επιρροή των λιμανιών στην οικονομία και τον πολιτισμό,ιδιαίτερα στο χώρο του Αιγαίου και η καταγραφή των εμπορικών γραμμών. Πιο συγκεκριμένα, ονόμασαν αυτήν την υποενότητα «Οι ρότες στο Αρχιπέλαγος από τον 15ο αιώνα έως τον 19ο αιώνα», ήταν,δε, οι ακόλουθες : η βαλκανική ρότα, η μικρασιατική και η κυκλαδίτικη! Ακόμη, ερεύνησαν τις διάφορες κατηγορίες λιμανιών , καθώς και τα αντιπροσωπευτικά λιμάνια στο Αιγαίο (λιμάνι Αλεξάνδρειας, Αλεξανδρούπολης, Χίου, Σμύρνης, Σύρου, Πειραιά και Θεσ/κης).

Οι εμπορικές και τουριστικές ρότες που ξεκινούν από το λιμάνι της Θεσ/κης σήμερα, συνδέουν το λιμάνι με όλες τις περιοχές του Αιγαίου ...


image014.jpg

...και με την Ανατολή και τη Δύση:

image016.jpg

Μεγάλο μέρος της εργασίας τους επικεντρώθηκε στη θεματική ενότητα «Ρύπανση στη θάλασσα και τα λιμάνια». Τα παιδιά ερεύνησαν τα είδη ρύπανσης στη θάλασσα (χημική, φυσική, βιολογική), καθώς και τις πηγές ρύπανσης στους κόλπους και στα λιμάνια. Επίσης, έκαναν τις προτάσεις τους για τους τρόπους αντιμετώπισης της ρύπανσης!

Οι πηγές ρύπανσης στους κόλπους και τα λιμάνια οφείλονται:

  •           Στη ρύπανση από ανθρώπινες δραστηριότητες (αστικά απόβλητα, απορρυπαντικά κλπ)

  •           Στη ρύπανση από τη βιομηχανία (βιομηχανίες κατεργασίας μετάλλων, χαρτοποιίες, βιομηχανίες παραγωγής και συσκευασίας τροφίμων και ποτών, βιομηχανίες παραγωγής οινοπνεύματος, χημικές βιομηχανίες, ελαιοτριβεία κλπ)

  •           Στη ρύπανση από τη γεωργία και τις ιχθυοκαλλιέργειες (χρήση τεχνητών λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, εντομοκτόνων και ζιζανιοκτόνων)

  •           Στη ρύπανση από θαλάσσιες μεταφορές - πλοία

  •           Στη ρύπανση μέσω των φυσικών πόρων (το έδαφος με τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα, ο αέρας όπως για παράδειγμα η όξινη βροχή που μολύνει την ατμόσφαιρα και κατά συνέπεια και το υγρό στοιχείο, τα ποτάμια που μεταφέρουν ποικίλες μορφές ρύπανσης)

image006.jpg

(Απορρίμματα των πλοίων προσελκύουν τα πουλιά, που με τη σειρά τους προσλαμβάνουν τη μόλυνση)



image008.jpg

(Πετρελαιοκηλίδα στη θάλασσα)

Τα προβλήματα στο θαλάσσιο περιβάλλον:

*  Ο Θερμαϊκός κόλπος είναι μια από τις πιο πλούσιες ελληνικές θάλασσες. Με τα δέλτα των ποταμών που φέρνουν θρεπτικά συστατικά στα νερά του μπορεί να συντηρεί πλούσια αποθέματα αλιευμάτων.

*  Στο μυχό του όμως δίπλα στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν πολλές βιομηχανίες και βιοτεχνίες, 1.500.000 άνθρωποι και ένας πλούσιος κάμπος που επηρεάζουν αρνητικά τη θαλάσσια περιοχή. Ιδιαίτερη μόλυνση προέρχεται κυρίως από τον Αξιό ποταμό.

*  Η μόλυνση λοιπόν στο Θερμαϊκό προέρχεται από:

       * το φώσφορο κατά το 1/3

       * τη γεωργία με τα φυτοφάρμακα κατά 1/3 και

       * την πόλη κατά 1/3

*  Μετά τη μεγάλη πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης το 1917 κατασκευάστηκαν οι πρώτοι αγωγοί από Γάλλους και Άγγλους και όλα τα απόβλητα της πόλης χύνονταν στη θάλασσα.

*  Το 1980 άρχισε να κατασκευάζεται ο βιολογικός καθαρισμός, λειτούργησε για πρώτη φορά το 1997 και σήμερα το 95% των αποβλήτων της πόλης πέφτει στον Θερμαϊκό επεξεργασμένο.

*   Παρόλα αυτά υπάρχουν τα αέρια σωματίδια που προέρχονται από την κυκλοφορία στη πόλη και όλοι οι ρύποι πέφτουν στη θάλασσα κυρίως εξαιτίας των βροχοπτώσεων.

*   Η πίσσα από τα πλοία που πηγαινοέρχονται στο λιμάνι είναι ένας άλλος λόγος ρύπανσης των υδάτων στον Θερμαϊκό κόλπο

*   Σήμερα η κυριότερη μόλυνση προέρχεται από τη γεωργία με τα φυτοφάρμακα και τα απόβλητα που έρχονται από τη Γιουγκοσλαβία μέσω του Αξιού ποταμού.

 

          Βιώσιμη διαχείριση όσον αφορά τον θαλάσσιο χώρο:

                                           Τι πρέπει να γίνει :

  • Να ακολουθούνται όλοι οι κανόνες οικολογικής ευαισθησίας μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  • Να χρηματοδοτηθούν έργα για εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων στη F.Y.R.O.M. και γενικά στη γειτονική μας χώρα τη Γιουγκοσλαβία
  • Να γίνεται καλύτερος έλεγχος στα πλοία που έρχονται στο λιμάνι.
  • Να κατασκευαστούν εγκαταστάσεις επεξεργασίας των βιομηχανικών αποβλήτων.
  • Να γίνεται έλεγχος της ρύπανσης από γεωργικές δραστηριότητες με βάση συγκεκριμένες οδηγίες.

ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Περιβαλλοντική Ομάδα 3ου Γυμνασίου Ηρακλείου

σχ.έτη:2003-05

συντονιστής του προγράμματος: Χαλκιαδάκης Γιώργος

Συμμετείχαν οι Καθηγητές :

σχολ. έτος 2003-2005: Φανουργιάκης Κωνσταντίνος

σχολ. έτος 2004-2005: Φανουράκης Δημ.,Λεμπιδάκη Ελισ.


Μαθητές της περιβαλλοντικής ομάδας κατά το σχολ. έτος 2003-04

 

                    

Τμήμα Β3

Βασιλείου Αθανασία

Γιακουμάκης Εμμανουήλ

Δασκαλάκη Μαριάννα

Ζαχαριουδάκη Ερμιόνη

Ζηδιανάκη Εμμανουέλλα

Τμήμα Β7

Χαφνάβη Εμμανουέλλα

Χειρακάκη Ειρήνη

Τμήμα Γ4

Ζαχαριάδης Νικόλαος

Καμπιτάκη Ελένη

Καντηφεδάκη Αναστασία

Κασαπάκης Γεώργιος

Τμήμα Γ5

Λαμπράκη Ειρήνη-Μαρία

Μακράκη Ελένη

Μπαμιεδάκη Μαριαλένα

Μπεζιρτζόγλου Δημήτριος

Μπολάνο Δήμητρα

Ξενάκη Αικατερίνη

Ξενάκη Σοφία

Τμήμα Γ6

Σαββάκης Εμμανουήλ

Τμήμα Γ7

Σωμαράκη Μαρία

Σταμπούλου Ελισάβετ

Σωμαράκη Καλλιόπη

Φραγκιαδάκη Μαριάννα

Χαλκιαδάκη Ιζαμπέλλα

                                                                   

Μαθητές της περιβαλλοντικής ομάδας κατά το σχολ. έτος 2004-05



Β1

Βασιλάκης Ιωάννης

Βουτσινά Οδύσσεια

Δοκιανάκη Μαρία

Καλογιαννάκη Μιχαέλα 

Λέλεκα Ελένη

Μελαδάκη Πηνελόπη

Μορφιαδάκη Φιλία

Παναγιωτάκης Γεώργιος

Β2

Αρναουτάκη Μαρία

Παπαδάκη Θεανώ

Σκουλουδάκη Χριστίνα

Σουλιωτάκης Ματθαίος

Στρατήγη Αικατερίνη

Τζανάκη Ευριδίκη

Τζιμπιμπάκης Αργύρης

Τριγώνη Αλεξάνδρα

Τσιρινδάνη Άρτεμις

Γ3

Βασιλειάδης Χρήστος

Βασιλείου Αθανασία

Γεωργιακάκης Εμμανουήλ

Γιακουμάκης Εμμανουήλ

Δασκαλάκη Μαριάννα

Δρακωνάκης Γεώργιος

Ζαχαριουδάκη Ερμιόνη

Ζηδιανάκη Εμμανουέλλα

Ζωγραφάκη Κυριακή

Κακεπάκη Ειρήνη

Καλέμης Παύλος

Κανάκης Γεώργιος

Γ4

Καρυωτάκη Καλλιόπη

Κοκκινάκη Εμμανουέλλα

Κοτζάη Άννα

Κρασάκη Εύη

Κρητικού Κέλλυ

Κριτσωτάκης Μιχαήλ

Κυβερνητάκης Αντώνιος

Λαυρεντάκη Μαριάννα

Λιονάκη Κυριακή

Λιονάκη Μαριλένα

Γ5

Λούβαρη Στεφανία

Μακάκη Ιωάννα

Μακρυπόδη Αργυρώ

Μεϊμάρης Ιγνάτιος

Μηναδάκης Γεώργιος

Γ7

Χαφνάβη Εμμανουέλλα

Χειρακάκη Ειρήνη

Γ1

Ανδρουλάκη Ειρήνη

                      


image002.jpg

 

(Το Ηράκλειο αρχές του 20ου αιώνα. Διακρίνεται ο μεγάλος και ο μικρός Κούλες)


ΚΟΥΛΕΣ

Στο λιμάνι του Ηρακλείου δεσπόζει σήμερα το ενετικό Φρούριο, γνωστό με το όνομα "Κούλες". Ο όγκος του, στιβαρός και κομψός, ορίζει την είσοδο του παλιού λιμανιού του Χάνδακα και το ακρότατο βόρειο σημείο του τεράστιου ενετικού οχυρωματικού περιβόλου της πόλης.

Το οχυρό που σώζεται σήμερα, είναι η τελευταία στη σειρά αμυντική κατασκευή που δομήθηκε στο ίδιο σημείο, στο βόρειο δηλαδή άκρο μιας σειράς βράχων και ύφαλων οι οποίοι σχημάτιζαν το προς δυσμάς όριο της λιμενικής λεκάνης. Πριν όμως οι βενετοί καταλήξουν στην κατασκευή του Φρουρίου αυτού, άλλοι πύργοι, με  εντελώς διαφορετική μορφή, στάθηκαν Φρουροί στην είσοδο του λιμανιού της πρωτεύουσας της νήσου.

Τα πρώτα έγγραφα που κάνουν με σαφήνεια λόγο για έναν πύργο στο βόρειο άκρο των βράχων, που σχημάτιζαν τον δυτικό προστατευτικό βραχίονα της λιμενικής λεκάνης, ανήκουν στις αρχές του 14ου αιώνα. Ήδη από αναφορές του δούκα του Χάνδακα Quido da Canal (1303) γίνεται φανερή η ύπαρξη πύργου που έλεγχε την είσοδο στο λιμάνι, ο οποίος ονομαζόταν "Castellum Comunis", που ήταν μεταξύ των κτιρίων  της πόλης που έπαθαν σημαντικές βλάβες απ' το σεισμό που είχε πλήξει την πόλη.

Τον επόμενο αιώνα οι Ενετοί κατασκευάζουν από πολύ νωρίς, ένα στρογγυλό πύργο πάνω σε κλιμακωτό στρογγυλό κρηπίδωμα στο δυτικό λιμενοβραχίονα, με ισχυρές επάλξεις.

Όταν όμως τον 16ο αιώνα, μετά τη ριζική αλλαγή της πολεμικής τέχνης (εξαιτίας της πυρίτιδας), ο στρογγυλός πύργος του δυτικού βραχίονα έπαψε να παρέχει επαρκή ασφάλεια στο λιμάνι και θεωρήθηκε ξεπερασμένη αμυντική κατασκευή και ανεπαρκής μπροστά στη δύναμη των πυροβόλων όπλων, κρίθηκε απαραίτητη η αντικατάσταση του με ένα μεγαλύτερο και ισχυρότερο που θα μπορούσε ν' αντιμετωπίσει κάθε ενδεχόμενο κίνδυνο. Για αυτό αποφασίζεται η κατεδάφιση του και η ανοικοδόμηση νέας κατασκευής, που θα σχεδιαζόταν  σύμφωνα με τις οχυρωματικές  επιταγές του Fronte Bastionato.

Έτσι κατασκευάστηκε το επιβλητικό φρούριο που υπάρχει ακόμα και σήμερα. Το Φρούριο Rocca /castelo a Mare, Φρούριο της θάλασσας ή Κούλες όπως έμεινε απ' την τούρκικη ονομασία (Su-Kulesi). Το λιμάνι έτσι έγινε ασφαλέστερο. Η ανέγερση του κράτησε 17 χρόνια απ' το 1523 ως το 1540, και απαίτησε τεράστια χρηματικά ποσά, που καλύφθηκαν απ' το ταμείο του Βασιλείου της Κρήτης, το κεντρικό θησαυροφυλάκιο της Βενετίας και από τη συνεισφορά  ιδιωτών.

Τα προβλήματα όμως του οχυρωματικού έργου Κούλε δεν άργησαν να έρθουν. "Τα θεμέλια του είχαν ανασκαφεί σε πολλά σημεία και είχαν δημιουργηθεί σπηλιές από την πλευρά που κτυπούσε η θάλασσα". Υπήρχαν περίοδοι κατά τις οποίες οι υποσκαφές στη βορειοδυτική πλευρά είχαν τεραστία έκταση, ώστε η θάλασσα να εισχωρεί μέσα στον Κούλε και το αλμυρό νερό να αναμειγνύεται με το γλυκό νερό της δεξαμενής του φρουρίου που υπήρχε στη πλευρά αυτή. Για την αντιμετώπιση της  κατάστασης  μεταφέρονταν κάθε χρόνο απ' την Ντία και τον όρμο των Φρασκιών (κάτω απ' την Ρογδιά) τεράστιες ποσότητες ογκολίθων με παλιά καράβια, τα οποία καταποντίζονταν μαζί με το φορτίο τους μπροστά από τις σπηλιές για να αποτελέσουν ισχυρό κυματοθραύστη, προστατεύοντας το φρούριο από την ορμή των κυμάτων. Με τη μέθοδο αυτή των αποθέσεων δόμησαν επίσης μια κατασκευή έξω από τη βόρεια πλευρά του φρουρίου που είχε μορφή μικρού ισχυρού μόλου με ημικυκλική απόληξη (sperone).

Μετά την κατάληψη Κρήτης από τους Τούρκους, το 1669, ο Κούλες χρησιμοποιήθηκε από τους νέους δυνάστες του κρητικού λαού, αφού πρώτα το επισκεύασαν από τις καταστροφές που είχε υποστεί εξαιτίας των βομβαρδισμών από αυτούς, έκτιζαν επάλξεις και σκοπιές στην απόληξη του στηθαίου του δώματος του. Στους σκοτεινούς και υγρούς χώρους του βασανίσθηκαν και φυλακίστηκαν κρητικοί επαναστάτες.

Το 1719 κατέρρευσε, ασφαλώς από θαλασσοταραχή, ένα τμήμα της βορειοδυτικής  πλευράς του. Για αυτό επισκευαστικές εργασίες έγιναν το 1753 και 1754 ενώ και άλλες στερεωτικές εργασίες έγιναν στα πρώτα 100 χρόνια της τουρκοκρατίας.

Το φρούριο ήταν διώροφο. Το ισόγειο περιλάμβανε 26 διαφορετικά διαμερίσματα, που χρησιμοποιούνταν για διάφορους σκοπούς (λειτούργησε μύλος, φούρνος, χώροι κατοικίας αξιωματικών, χώροι αποθήκευσης τροφίμων, πολεμοφοδίων, φυλάκισης κτλ). Τα διαμερίσματα αυτά φωτίζονταν και αερίζονταν από ειδικά ανοίγματα στην οροφή τους, τα sospirali lucernai τα οποία κατέληγαν στο δώμα του φρουρίου (το δώμα είχε διαμορφωθεί ως μια ευρεία πλατεία την οποία όριζε ένα φαρδύ parapetto). Στο δώμα του φρουρίου οδηγούσαν δύο διαβάσεις που ξεκινούσαν από τον κεντρικό διάδρομο: Ένα κεκλιμένο επίπεδο πάνω στο οποίο οι βενετοί έσερναν τα κανόνια και τα άλλα εφόδια για να τα ανεβάσουν στο δώμα κι ένα κλιμακοστάσιο. Στη δυτική πλευρά αυτού, εντοιχίστηκε πλάκα με την εγχάρακτη χρονολογία "1539".

Η κύρια πύλη του φρουρίου στη θάλασσα ανοίγεται στην δυτική πλευρά. Εκεί κατέληγε ο δυτικός μόλος, που ξεκινούσε από την πύλη του μόλου. Η είσοδος ήταν προσεκτικά προστατευμένη: τρεις ξύλινες ισχυρές πόρτες υπήρχαν στο θολοσκεπή και ελαφριά κατωφερικό διάδρομο της εισόδου ο οποίος οδηγούσε στο εσωτερικό του φρουρίου. Το ένα σκέλος του διαδρόμου οδηγούσε στη βόρεια πλευρά του φρουρίου που υπήρχε δεύτερη πύλη προς το sperone και την ανοιχτή θάλασσα. Το άλλο σκέλος με ανατολική κατεύθυνση κατέληγε στο ανατολικό τμήμα του οχυρού, η κάτοψη του οποίου έχει σχήμα μισής έλλειψης. Στην νοτιοδυτική πλευρά  του ισογείου υπήρχε και τρίτη δευτερεύουσα έξοδος, η οποία οδηγούσε στο χώρο του λιμένα.

Το φρούριο είχε εξοπλιστεί με κανόνια στις κανονιοθυρίδες του, που βλέπουμε ακόμη και σήμερα να ανοίγονται στους τοίχους εξωτερικά. Ο Βασιλικάτα μας πληροφορεί ότι στο ισόγειο του υπήρχαν 18 κανόνια στις κανονιοθυρίδες και 25 στις επάλξεις του ορόφου. Συγχρόνως ήταν εφοδιασμένο με 300 κιβώτια και 6.144 μπάλες διάφορων μεγεθών.

Στον πάνω όροφο βρίσκονταν χώροι στρατωνισμού φρουράς, ενώ στη βόρεια γωνία είχε κατασκευαστεί ο πύργος του φάρου. Στις κύριες εξωτερικές πλευρές του φρουρίου, νότια, ανατολικά και βόρεια, είχε εντοιχιστεί το έμβλημα της  Γαληνότατης Δημοκρατίας της Βενετίας, το λιοντάρι, φιλοτεχνημένο πάνω σε λευκό μάρμαρο, ο γνωστός φτερωτός λέων του Άγιου Μάρκου. Το μυθικό ζώο τοποθετήθηκε στο κέντρο της παράστασης. Σε όλη τη περίμετρο της οχύρωσης του Χάνδακα, σε διάφορα σημεία των τειχών, οι βενετοί είχαν εντοιχίσει ανάγλυφες πλάκες με τα σύμβολα της Βενετίας και τα διάσημα των εκπροσώπων της στο νησί, καθώς και διάφορα εγχάρακτα κείμενα και χρονολογίες, που μαρτυρούσαν την πραγματοποίηση του τεράστιου αυτού έργου από την δοξασμένη τους πολιτεία.

Το φρούριο της θάλασσας, ο Κούλες (= πύργος), όπως ονομάζεται σήμερα, στέκει στη θέση του σκυθρωπό και θλιμμένο για να μας θυμίζει τους τραγικούς χρόνους της Ενετοκρατίας και της Τουρκοκρατίας αλλά και τους αγώνες του κρητικού λαού για την αποτίναξή τους. Προσπαθώντας δε να ξεχάσει τον παλιό κακό του εαυτό, αποδύθηκε τελευταία σε έναν αγώνα χαρακτηρισμού του σε πολιτιστικό χώρο της πόλης μας, φιλοξενώντας διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις.                        

Αξίζει τέλος να αναφερθούμε στο μικρό Κούλε που δεν υπάρχει σήμερα. Στο έργο του Αυστριακού γιατρού-βοτανολόγου F.W. Sieber, γίνεται αναφορά για ένα μακρύ τείχος με στρογγυλό πύργο που βρίσκεται απέναντι από το κάστρο. Πρόκειται για το λεγόμενο μικρό Κούλε (Κιουτσούκ Σου Καλεσιντέ), που κατασκεύασαν οι Τούρκοι στο άκρο του ανατολικού λιμενοβραχίονα και ήταν το μοναδικό οχυρωματικό έργο που έκαναν καθ' όλη τη διάρκεια της επικυριαρχίας τους στο νησί. Ο μικρός Κούλες κατεδαφίστηκε το 1936 με απόφαση της Λιμενικής επιτροπής.

Το κείμενο επεξεργάστηκε η Καντιφεδάκη Νατάσσα του Γ4 (σχολ. έτος 2003-04), χρησιμοποιώντας τις παρακάτω πηγές

1. Η θαλασσινή τριλογία του Χάνδακα - Χρ. Τσομπανάκη

2. Το Ηράκλειο και το Λιμάνι του - Γ. Χρηστάκη

3. www. heraklion-city. gr

Φωτογραφίες Ανδρουλάκη Ε. του Γ1 και Δρακωνάκης Γ. του Γ3 (σχολ. έτος 2004-05)


image001.jpg







Τα Νεώρια

Την εποχή της ενετοκρατίας οι στόλοι, εμπορικοί και πολεμικοί, έχουν ανάγκη από ειδικά διαμορφωμένους και εξοπλισμένους χώρους για να κατασκευάζονται τα πλοία. Οι ενετοί φρόντισαν να οργανώσουν τα λιμάνια τους, τα ναυπηγεία και τους ναύσταθμους. Έτσι ο ναύσταθμος της Βενετίας εξελίχτηκε και έγινε ένα μεγάλο ναυπηγικό κέντρο και ο ναύσταθμος του Χάνδακα το σημαντικότερο ανάλογο κέντρο που συγκροτήθηκε στις κτήσεις της στην ανατολική Μεσόγειο.

Σε κάθε ναύσταθμο υπήρχαν μεγάλοι στεγασμένοι χώροι, όπου γίνονταν η ναυπήγηση των πλοίων, η επισκευή τους και η προφύλαξη τους. Τους χώρους αυτούς που ονομάζονταν νεώρια ή νεώσοικοι, κατά το χειμώνα, όταν οι καιρικές συνθήκες ήταν πολύ άσχημες, σύρονταν με τη βοήθεια μηχανικών μέσων, τα καράβια που κινδύνευαν, για να προφυλαχτούν από την τρικυμία. Τα στέγαστρα αυτά ήταν επίσης εξοπλισμένα με κατάλληλα μέσα ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ναυπηγεία-ταρσανάδες, όπου είτε επισκευάζονταν οι γαλέρες είτε ναυπηγούνταν νέες. Στο λιμάνι του Χάνδακα και στο μυχό του όρμου του κατασκευάστηκαν 19 τέτοια στέγαστρα, ομαδοποιημένα σε τρία συγκροτήματα.

Τα πρώτα χρήματα για να οργανωθεί ο ναύσταθμος στο λιμάνι του Χάνδακα, έρχονται από τη Βενετία περίπου το 1281 και το πρώτο συγκρότημα νεώριων αρχίζει να κατασκευάζεται τη χρονιά εκείνη στο νοτιότερο σημείο του λιμανιού. Όμως το 1303 ένας ισχυρός σεισμός κατάστρεψε αυτή την πρώτη κατασκευή και ένα νέο συγκρότημα άρχισε να κατασκευάζεται αργότερα στην ίδια θέση. Το 1362 προστέθηκαν και άλλα κτίσματα και το 1472 φαίνεται να υπάρχουν πλέον πέντε επιμήκεις και  θολωτοί χώροι στο συγκρότημα. Αυτό το συγκρότημα των πρώτων νεώριων ονομάζεται Arsenali Antichi και αποπερατώθηκε πλήρως το 1507.

Όμως ένα χρόνο μετά τα νεώρια πλήττονται, για ακόμα μια φορά, από σεισμό. Από το 1517 έως το 1550, σχέδια και προτάσεις για την επέκταση των νεωρίων εναλλάσσονται δίχως οι αξιωματούχοι να καταλήγουν σε αποφάσεις. Το 1550 αποφασίστηκε η κατασκευή του 2ουσυγκροτήματος με όνομα Arsenali Vecchi. Διέθετε 4 επιμήκεις θολοσκεπείς χώρους και τελείωσε το 1556.

Δυτικά από το Arsenali Vecchi διαμορφώθηκε η Πύλη των Νεωρίων η οποία ένωνε τη βόρεια απόληξη του κεντρικού δρόμου της πόλης με τον χώρο του λιμανιού. Δυτικά της Πύλης των Νεωρίων υπήρχε ήδη από τη δεύτερη Βυζαντινή περίοδο η Πύλη του Μόλου. Το 1566 η Πύλη του Μόλου διευρύνεται με τη χρήση μιας θολοσκεπούς κατασκευής. Τον ίδιο χρόνο (1566) αρχίζει η κατασκευή του τρίτου συγκροτήματος νεωρίων, στη νοτιοανατολική γωνία του λιμανιού. Το συγκρότημα ονομάζεται Arsenali Duodo ή Nuovi. και αποτελείται αρχικά από τρεις επιμήκεις θολωτούς χώρους.

Λίγα χρόνια μετά, το 1564, ένας νέος σεισμός προκαλεί ζημιές στα Arsenali Antichi και Arsenali Nuovi, στα οποία, έως το 1570, εκτελούνται εργασίες επισκευής. Την περίοδο αυτή τα Arsenali Nuovi αποκτούν δύο ακόμα χώρους και επεκτείνονται με την κατασκευή των Arsenali Nuovissimi που ολοκληρώνονται το 1608.

Η λεκάνη του λιμένα του Χάνδακα απέκτησε την οριστική της μορφή κατά τη δεύτερη δεκαετία του 17ου αιώνα, όταν, με την οικοδόμηση των 19 νεώριων και τη διαμόρφωση της μεγάλης δεξαμενής νερού ολοκληρώθηκε η κατασκευή των μεγάλων κτισμάτων που συνέθεταν το σπουδαιότερο εμπορικό και εξαγωγικό κέντρο των ενετών στην ανατολική Μεσόγειο.


Β. Η δεξαμενή νερού

 

Η δεξαμενή κατασκευάστηκε δυτικά των Arsenali Nuovissimi και  ήταν η μεγαλύτερη δεξαμενή νερού στον Χάνδακα. Η κατασκευή της ολοκληρώθηκε γύρω στα 1615. Έχει κάτοψη σε σχήμα τραπεζίου αποτελούμενη από δύο επιμήκεις θολωτούς χώρους που επικοινωνούν με τοξωτά ανοίγματα. Έχουν κατασκευαστεί φωταγωγοί και αεραγωγοί για τον εξαερισμό και τον φωτισμό του χώρου. Η δεξαμενή έχει χωρητικότητα 20.000 βαρελιών νερού.

 

(Το κείμενο επεξεργάστηκε η Καμπιτάκη Ελένη του Γ4, χρησιμοποιώντας τις παρακάτω πηγές

           

1. Η θαλασσινή τριλογία του Χάνδακα - Χρ. Τσομπανάκη

2. Το Ηράκλειο και το Λιμάνι του - Γ. Χρηστάκη)

 clip_image002.jpg


Ένα νέο σκαρί ετοιμάζεται...

Το Ηράκλειο ως παραλιακή πόλη σχετίζεται άμεσα με τα επαγγέλματα της θάλασσας. Γι αυτό το λόγο κατασκεύαζαν και στο Ηράκλειο μικρά και μεγάλα καΐκια ακόμα και από την μινωική εποχή. Σήμερα στην ανατολική άκρη του λιμανιού του Ηρακλείου υπάρχει ένα παλαιού τύπου ναυπηγείο, το καρνάγιο ή ο ταρσανάς όπως λέγεται, που φτιάχνει ξύλινα καΐκια.

Το εργαστήριο είναι το μοναδικό στο Ηράκλειο και από τα λίγα (7-8) που υπάρχουν σε ολόκληρη την Ελλάδα. Εκεί κατασκευάζονται τα περισσότερα καΐκια και οι βάρκες της Κρήτης. Είναι μια δύσκολη τέχνη που απαιτεί μεγάλη πείρα γι' αυτό και σήμερα δεν ασχολούνται πολλοί με αυτήν. Η γνώση είναι εμπειρική και μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά στην ίδια πάντα οικογένεια. Οι τεχνικές της σχεδίασης, της κοπής και της συναρμολόγησης των ξύλων είναι ελάχιστα μηχανοποιημένες και οι περισσότερες εργασίες γίνονται χειρωνακτικά.

Ο όρος καΐκι ή βάρκα έχει να κάνει με την κατασκευή του σκάφους, το μέγεθος και τον τρόπο κίνησης. Η μεν βάρκα είναι το πιο μικρό σκάφος που κινείται με κουπιά, άλλοτε δύο και άλλοτε τέσσερα ανάλογα με το μήκος της. Στο καΐκι η κίνηση γίνεται από τη μηχανή του, που λειτουργεί με πετρέλαιο. Υπάρχουν τέλος τα ιστιοφόρα που εκτός από τη μηχανή τους, διαθέτουν και κατάρτια με πανιά.

Το εργαστήριο του Ηρακλείου έχει τη δυνατότητα να κατασκευάσει καΐκια μέχρι και 30 μ. στο μήκος. Αν σε καθημερινή βάση, απασχοληθούν 7-8 τεχνίτες, μπορεί να τελειώσουν 2-3 τέτοια καΐκια το χρόνο. Το κόστος τους εξαρτάται από το μήκος τους και χωρίς τα μηχανικά μέρη ξεκινά από τα 20.000 €.

Η κατασκευή ενός καϊκιού περνά διάφορα στάδια. Η πρώτη δουλειά που πρέπει να γίνει είναι η σχεδίαση. Όμως πριν από την εργασία αυτή είναι απαραίτητο να αποφασιστεί το μήκος και το πλάτος του συγκεκριμένου καϊκιού.

Στη συνέχεια κόβονται τα ξύλα και πρώτα φτιάχνεται η καρίνα. Η καρίνα είναι ένα γερό ξύλο που τοποθετείται στη βάση του σκάφους, από την πλώρη ως την πρύμνη του και κρατάει την ισορροπία του καϊκιού. Το ξύλο που χρησιμοποιείται για την κατασκευή της είναι η μαυρομουρνιά. Είναι ένα ξύλο που αντέχει μέσα στο θαλασσινό νερό για πολύ χρόνο.

Η επόμενη εργασία είναι η δημιουργία του ``κουφαριού΄΄. Το μέγεθός του διαφέρει ανάλογα με το πόσο στενό ή φαρδύ σχεδιάζεται ένα σκάφος. Το πλάτος του  ``κουφαριού΄΄ είναι μηδενικό στην πλώρη, φαρδαίνει στη μέση και καταλήγει πάλι στο μηδέν στην πρύμνη του σκάφους.

Η εξωτερική επένδυση είναι το επόμενο βήμα και όταν αυτή ολοκληρωθεί, το σκάφος αρχίζει να παίρνει την τελική του μορφή. Για τις εξωτερικές επενδύσεις παλιότερα χρησιμοποιούσαν ξύλο από πεύκο ενώ σήμερα χρησιμοποιείται ένα σύνθετο ξύλο που ονομάζεται ``ιρόκο΄΄. Βέβαια, για την ολοκλήρωση της κατασκευής χρησιμοποιούνται πολλά ακόμα βοηθητικά ξύλα.


Όταν το κυρίως σκάφος ολοκληρωθεί τοποθετείται η μηχανή, το τιμόνι και η προπέλα, ενώ παράλληλα διαμορφώνεται το αμπάρι του και βάφονται, με διάφορα υλικά,  τα ξύλινα και τα μεταλλικά μέρη του για να προστατευτούν από το νερό της θάλασσας.

 Το κείμενο και οι φωτογραφίες είναι της μαθήτριας Λιονάκη Κ. του Γ4 (σχολ. έτος 2004-05). Το κείμενο βασίστηκε στις πληροφορίες που συλλέξαμε κατά την επίσκεψη της περιβαλλοντικής ομάδας στον ταρσανά του Λιμανιού του Ηρακλείου.


image003.jpg


ΤΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΟΥ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ...

Νίκου Καζαντζάκη:  " Ο Καπετάν Μιχάλης"

...; Κοίταξε ζερβά του κατά το λιμάνι - τα καΐκια, τις βάρκες, τη θάλασσα. Ως πέρα ο μόλος βούιζε. έμποροι, μαρινάροι, βαρκάρηδες, χαμάληδες πηγαινόρχουνταν ανάμεσα σε λαδοβάρελα και κρασοβάρελα και σωρούς χαρουπιά και φώναζαν, βλαστημούσαν, φόρτωναν, ξεφόρτωναν αραμπάδες. βιάζουνταν, πριν τσακίσει ο ήλιος και σφαλίξει η καστρόπορτα, να νετάρουν. Κουφόβραζε η θάλασσα, μύριζε το λιμάνι σαπημένα κίτρα, χαρούπι και κρασόλαδο. δυο τρεις μεσοκαιρίτισσες Μαλτέζες, βαμμένες με το μυστρί, ορθές στο μουράγιο, βραχνοκακάριζαν κι έκαναν νοήματα σε μιαν κοιλάρα μαλτέζικη ανεμότρατα που κατάφτανε φορτωμένη ψάρι. ...;

 

...; Ο καπετάν Μιχάλης είχε καρφωμένα τα μάτια του στο μεγάλο Κούλε, φαρδύ γεροδεμένο πύργο, δεξά ως μπαίνουμε στο λιμάνι, με το μαρμαρένιο στο στήθος του φτερωτό λιοντάρι της Βενετίας. Όλο το Μεγάλο Κάστρο ήταν περιτριγυρισμένο με άγρια πυργοδεμένα μπεντένια, που τα 'χαν χτίσει στον παλιό βενετσιάνικο καιρό οι χριστιανοί ραγιάδες και τα 'χαν ποτίσει Βενετσιάνοι, Τούρκοι, Ρωμιοί, με το αίμα τους. Εδώ κι εκεί αποκρατούσαν ακόμα, σφηνωμένοι απάνω τους, ποτέ οι πέτρινοι λιόντες της Βενετιάς, που έσφιγγαν στ' αγκρίφια τους το Βαγγέλιο, ποτέ οι τούρκικοι μπαλτάδες που καρφώθηκαν στις ντάπιες, την αιματηρή χινοπωριάτικη μέρα που οι Τούρκοι, ύστερα από χρόνια και χρόνια ανέλπιδο μπλόκο, πάτησαν το Μεγάλο Κάστρο. Τώρα, ολούθε, γκρεμόχορτα φυτρώνουν ανάμεσα στις ξεχαρβαλωμένες πέτρες, αγριοσυκιές και τσουκνίδες και κάππαρη.

Ο καπετάν Μιχάλης, κατέβασε τα μάτια, έπιασε τα ριζοθέμελα του Κούλε. οι φλέβες στα μελίγγια του φούσκωσαν, αναστέναξε. Στα θεμέλια ετούτα, εκεί που χτυπάει το κύμα, ήταν το καταραμένο μπουντρούμι, όπου γενεές και γενεές χριστιανοί πολέμαρχοι, αλυσοδεμένοι χεροπόδαρα είχαν λιώσει. Δεν μπορεί μαθές το κορμί, όσο και να 'ναι δυνατό να σηκώσει τη ψυχή του Κρητικού, δεν  μπορεί ...; Έχω παράπονο του Θεού  που δεν μας έκανε ατσαλένια τα κορμιά των Κρητικών, να μπορούμε να βαστάξουμε εκατό, διακόσια, τρακόσια χρόνια, όσο να λευτερώσουμε την Κρήτη. κι ύστερα, ας γενούμε μπούλβερη και κουρνιαχτός. ...;

 

Νίκου Καζαντζάκη:  "Αναφορά στον Γκρέκο"

...; Και να, μια μέρα τα ήσυχα νερά κουνήθηκαν. ένα πρωί, ένα βαπόρι σημαιοστόλιστο φάνηκε να μπαίνει στο λιμάνι. όσοι Καστρινοί βρέθηκαν στο λιμάνι απόμειναν με το στόμα ανοιχτό. Τι 'ταν αυτή η πολύχρωμη, πολύφτερη σημαιοστόλιστη βάρκα που γλιστρούσε ανάμεσα από τους δυο βενετσιάνικους πύργους, στην μπασιά του λιμανιού, και κατάφτανε; Μήστητί μου, Κύριε! Ο ένας έλεγε πως είναι πουλιά, ένας άλλος πως είναι ανθρώποι ντυμένοι μασκαράδες, κι άλλος πως είναι πλεούμενο περβόλι, από εκείνα που είδε σε μακρινές ζεστές θάλασσες ο Σεβάχ ο Θαλασσινός. Όποτε μια αγριοφωνάρα ακούστηκε από τον καφενέ του λιμανιού: «Μωρέ, καλώς τα μπελερίνια!» Ολομεμιάς όλοι ανάσαναν, κατάλαβαν. είχε κιόλας ζυγώσει πια η βάρκα, έβλεπες τώρα καθαρά πως ήταν φορτωμένη γυναίκες ντυμένες παρδαλά, με καπέλα, με φτερά, πολύχρωμα μπελερίνια, κι ήταν τα μαγούλα βαμμένα παπαρούνες. Οι  γέροι Κρητικοί, να τις δουν, έκαναν το σταυρό τους. Ύπαγε οπίσω μου, Σατανά! κι έφτυναν στον κόρφο τους. Τι γύρευαν εδώ; εδώ 'ναι το ξακουσμένο Κάστρο, τέτοια ρεζιλίκια δε σηκώνει! ...;

 

...; Στα παλιά εκείνα ηρωικά χρόνια, το Μεγάλο Κάστρο δεν ήταν ένα μπουλούκι σπίτια, μαγαζιά και στενοσόκακα, στριμωγμένα σ' ένα ακρογιάλι της Κρήτης, μπροστά από ένα ακατάπαυστα αγριεμένο πέλαγο. κι οι ψυχές που το κατοικούσαν δεν ήταν ακέφαλο ή πολυκέφαλο ρέμπελο τσούρμο από άνδρες και γυναικόπαιδα που σπατάλευαν όλον τους τον αγώνα στις καθημερινές έγνοιες του ψωμιού, του παιδιού, της γυναίκας. Άγραφτη αυστηρή τάξη τους κυβερνούσε. κανένας δε σήκωνε αντάρτικο κεφάλι στο σκληρό από πάνω του νόμο. Κάποιος απάνω από το κεφάλι του έδινε προσταγές. Αλάκερη η πολιτεία ήταν ένα φρούριο, η κάθε ψυχή ήταν και αυτή ένα φρούριο αιώνια πολιορκούμενο κι είχε καπετάνιο έναν άγιο, τον Άγιο Μήνα, το προστάτη του Μεγάλου Κάστρου. ...;

 

 

Γαλάτειας Καζαντζάκη: "Άνθρωποι και υπεράνθρωποι"

...; Τον τόπο τον έζωναν ολοτρόγυρα αψηλά κάστρα, με μεγάλες σιδεροδεμένες Πόρτες στις τέσσερις μεριές της πολιτείας. Οι τρεις έβγαζαν στην έξοχη. Η τέταρτη η Πόρτα του λιμανιού απ' όπου έφευγες με τα καραβιά. Τις άνοιγαν με την ανατολή του ήλιου και τις κλειούσαν με τη δύση του. Οι αργοπορημένοι ξωμάχοι, όσοι δεν προφτάνανε την πόρτα ανοιχτή το βράδυ, ξενυχτούσαν σε χάνια. Για να μπεις ή να βγεις στην πολιτεία, περνούσες από βουερές θολωτές στοές. Μόλις έμπαινες, αν έξω έκανε ζεστή και έκαιγε ο ήλιος, σε έπιαναν σύγκρυα, κι αν ήτανε χειμώνας, ένιωθες ζεστασιά. ...;

 

...; Οι αχτές, στα θεμέλια του κάστρου, ήτανε αγριότατες. Πελώρια βραχιά, όλο σπηλιές, με λιγοστές αμμουδιές που και που. Όταν ξεσπούσε η τρικυμία τα κύματα στο ξέφρενο πηγαινέλα τους καβαλούσαν το κάστρο. Κύματα βουνά, που το δέρναν με λύσσα, λες και βάλθηκαν να το γκρεμίσουν. Ευτύς με το φθινόπωρο, οι εξοχές γιόμιζαν κάθε λογής λουλούδια. Κίτρινους κρόκους, άγριες τουλίπες, τριανταφυλλιά σαλέπια, μέλισσες, παγωνιές, νεραγκούλες και πολύχρωμες ανεμώνες. Αυτές πια πλημμυρούσαν τους οχτούς των μονοπατιών ένα γόνατο ψηλές. Δάση από ελιές ως εκεί που φτάνει το μάτι, και πέρα η θάλασσα. Η πάντα ανήσυχη θάλασσα του νησιού, και μπορεί η πιο ωραία στον κόσμο. ...;

 

Γαλάτειας Καζαντζάκη: "Εντυπώσεις και αναμνήσεις"

...; Είμαστε μια παρέα νέα παιδιά τότε. Γύρω μας, τα βενετσιάνικα κάστρα έζωναν την υγρή τουρκόπολη που ζούσαμε. Τα σοκάκια της στενά, τα σπίτια κλεισμένα κι' αυτά μ' αψηλούς αυλότοιχους.  Εμείς όμως ανεβαίναμε ψηλά στα μπεντένια και βλέπαμε την πιο ωραία θάλασσα ν' απλώνεται ατελείωτη, ή περνούσαμε τις σιδερένιες καστρόπορτες και βγαίναμε στην έξοχη με το λιπαρό καρπερό χώμα και τις χιλιάδες τα λοίσιμα λουλούδια, τα πουλιά και τα δέντρα. ...;

Στρατή Μυριβήλη: "Το Μεγάλο Κάστρο" - Συλλογή ταξιδιωτικών κειμένων με τίτλο "Απ' τη Ελλάδα" εκδ. Εστία

...; Καινούργιες ορδές από Σαρακηνούς έρχονταν από τα αραβικά κράτη της Ισπανίας, της Σύριας και της Αφρικής, δυνάμωναν τους πρώτους επιδρομείς και έκαμαν το Χάνδακα και όλη την Κρήτη φοβερή κουρσάρικη φωλιά. Από δω ξεκινούσαν αρμάδες που λήστευαν και ρήμαζαν τα ελληνικά νησιά και τις ακρογιαλιές μας. Οι αρμάδες αυτές αποτελούνταν από αμέτρητα μικρά γοργοτάξιδα καΐκια που διέτρεχαν το Αιγαίο με κατάμαυρα πανιά. Σαν κοπάδι μαύρα θαλασσινά όρνια χιμούσαν καταπάνω στις ελληνικές παραθαλάσσιες πολιτείες και πίσω τους άφηναν το χαλασμό, τη φρίκη, και την απόγνωση. ...;

 

Οδυσσέα Ελύτη: Η ΓΕΝΕΣΙΣ  - από τη συλλογή "Το Άξιον Εστί"

...; Και το νέφος εχώρισαν στα δυο Και αυτό πάλι στα τέσσερα

και το λίγο που απόμεινε φύσηξαν και ξαπόστειλαν στο βορρά

Με πλατύ πάτησε πόδι στα νερά και αγέρωχος ο μέγας Κούλες

Η γραμμή του ορίζοντα έλαμψε

ορατή και πυκνή και αδιαπέραστη

 

ΑΥΤΟΣ ο πρώτος ύμνος. ...;

Βαγγέλη Γρατσέα: "Ο Βαρκάρης του Κάστρου" - Εκδόσεις ΚΝΩΣΟΣ Ηράκλειο 1982

...; Τ' ανεμοδάρματα του παγωμένου βοριά νεκρώσανε όλη την κίνηση στο λιμάνι. Το ποστάλι που καρτερούσαμε να φουντάρει άγκυρα στις δέκα το πρωί, άραξε στη Μήλο. Της θάλασσας το στοιχειό ήταν σήμερα πεινασμένο. Λύσσαξε το κύμα. Δεν έβρισκε να φάει καράβι στ' ανοιχτά και χίμηξε στη στεριά. Ορμούσε αφρίζοντας. Καβαλούσε τον μεγάλο Κούλε πασκίζοντας να τον γκρεμίσει. Νεροποντή με χοντρές νεροσταλίδες ερήμωσαν το δρόμο της αχτής. ...;

 

...;Για απόκριση χαμογέλασα. Έκοψα τη βάρκα ανατολικά και δένω στην άκρα του μικρού Κούλε μπροστά στη μικρή καστρόπορτα που οδηγάει στις πολεμίστρες και στη στεργιά. Έριξα μπασμό. Σε κάμποσο μαζεύτηκαν κεφαλόπουλα και αρχινώ το ψάρεμα. Τι χοροπηδήματα ήταν ετούτα! Κάθε ψάρι που τραβούσα μιλούσε μαζί του ρωτώντας αν πονάει. Η γαλήνη της μέρας ετούτης ήταν συναυλία χαράς με κορυφαία τη Βιολέτα. Πιάσαμε πολλά ψάρια. Γέμισε το καλάθι. ...;

 

Ζαν Κοκτω: "Ελληνικό ημερολόγιο" - μετάφραση Θ. Νιάρχος - εκδ. Καστανιώτη 1986

   

  ...; Η ασχήμια του Ηρακλείου Κρήτης έχει τούρκικη προέλευση. Αγκυροβολήσαμε σε ένα ερειπωμένο λιμάνι, ανάμεσα σε μηχανήματα που το ανακατασκευάζουν. ...;

 

...; Πράσινη θάλασσα κι ένα άγριο νησί αντίκρυ στην Κρήτη, νησί που το σχήμα του και το χρώμα του είναι ίδια με κείνα των νεαρών πριγκίπων και των ωραίων κυρίων που συναντά κανείς στους τοίχους της Κνωσού. ...;

 

Γιώργη Γιατρομανωλάκη: "Επίσκεψη της  (υπαρκτής) Πόλεως των Ηρακλειωτών" - Από το μυθιστόρημα "Ανωφελές διήγημα" - 1993

...; Η πόλη κείται στο κέντρο περίπου των βόρειων παραλίων της νήσου μου, βρίσκεται δηλαδή (για έναν που στέκεται όρθιος απέναντί της) σχεδόν σε ίση απόσταση από το έσχατο δυτικό και το έσχατο ανατολικό άκρο της Κρήτης. Προς βορράν βρέχεται από τα νερά του εράσμιου κόλπου που φέρει το όνομα της και οι θαλάσσιοι άνεμοι ακόμη και σήμερα τη βρέχουν και τη σαρώνουν (αλλά δεν την ανασταίνουν). Όμως η πόλη δεν έχει χτισθεί στον εσώτατο μυχό του ομώνυμου κόλπου, όπως κάποιος βιαστικός θα περίμενε. Αντίθετα, έχει μεταφερθεί λίγο ανατολικά, εμπρός σε πέλαγος ανοιχτό (βαθύ, μαύρο, μπλε) για δυο λόγους, όπως συμπεραίνω: επειδή από το σημείο αυτό η πρόσβαση στην ενδοχώρα είναι ευκολότερη, ενώ συγχρόνως η πόλη μπορούσε, όπως φρόνιμα έκριναν οι πρώτοι της κάτοικοι (σοφοί προγονοί μου!), αποτελεσματικότερα εδώ να προστατευθεί από τους αλλόφυλους και βαρβαρικούς επιδρομείς. ...;

 

Άρη Σφακιανάκη: "Το Μεγάλο Κάστρο" - Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 15/8/2000

...; Στο λιμάνι του Ηρακλείου καταπλεύσαμε ξημερώνοντας. Ένας βραχνός καμαρότος μας ενημέρωσε ευσύνοπτα περί της αφίξεως. Πηδήξαμε νυσταγμένοι από τις κουκέτες μας.

Από το κατάστρωμα του πλοίου η Χριστίνα αγνάντευε μορφάζοντας με δυσαρέσκεια την πόλη. Εγώ πάλι έβρισκα το θέαμα εξαιρετικό.

«Κοιτά τον Κούλε», έδειξα, «το κάστρο το ενετικό που κράτησε μια πολιορκία επί είκοσι ένα χρόνια πριν πέσει το Ηράκλειο στους Τούρκους. Κάποτε, σαν ήμασταν μικροί, κάναμε μπάνια στο μυχό του. Αργότερα, τη δεκαετία του '70, το κάστρο άνοιξε τις πύλες του στο κοινό κι εκεί γνωρίσαμε, στις σκοτεινές του κάμαρες και στα γεμάτα πέτρινα βόλια λαγούμια του, τους έρωτες τους εφηβικούς». Η Χριστίνα με κοίταξε με απαρέσκεια. Το έβρισκε μάλλον κακόγουστο ένας σαραντάρης να αναφέρεται πρωί πρωί στην εφηβεία.

«Κι εκείνα εκεί», έδειξα πιο πέρα, «αυτά που μοιάζουνε με κονδυλώματα στην  τείχιση είναι τα Νεώρια», απήγγειλα, «εκεί όπου επισκευάζανε παλιά τα πλοία. Ο δήμος προτίθεται να τα αναδείξει», πρόσθεσα σεμνά.

«Ναι μόνο που αργεί λιγουλάκι», παρατήρησε η διαρκώς εναντιούμενη φίλη μου. «Την ίδια εικόνα παρουσίαζαν και πριν τόσα χρόνια που είχα ξαναπεράσει» ...;.

 

Γιώργου Ξενάριου: "Σμιλεύοντας το φως" - εκδ. Καστανιώτη 2001

 

...; Και είδε. Είδε από το πετρόχτιστο παράθυρο έξω τη πόλη, μακριά, την Οβριακή, το λιμάνι με τα μεγάλα εμπορικά και τις βάρκες, και λίγο πιο μέσα τους αρσανάδες με τους μεγάλους θόλους, δυτικά τον Άγιο Φραγκίσκο και το Παλάτσο Ντουκάλε, και στο τέλος, εκεί που το μάτι δεν έβλεπε πια άλλο, τα τείχη, την πύλη του Ιησού και τη μικρή πόρτα που έβγαζε στον Δερματά. Είδε του ανθρώπους να κινούνται, άλλοι πολυάσχολοι να τρέχουν στις δουλειές τους, άλλοι βαριεστημένα να περπατούν για να γεμίσουν έναν χρόνο που μόνο η απραξία γέμιζε ως εκείνη τη στιγμή, τους εργάτες στο λιμάνι. Παραμορφωμένα όλα αυτά καθώς ανάμεσα στα μάτια και το αντικείμενο της όρασης του παρεμβάλλονταν οι ατμοί που σ' εκείνο το σημείο, στην οροφή της αίθουσας ήταν πιο πολλοί και πυκνοί, παραμορφώνοντας εντελώς την όραση. ...;     

Ρέας Γαλανάκη: Ο Αιώνας των Λαβυρίνθων - εκδ. Καστανιώτη 2002

...; «Το μέγαρο των Καλοκαιρινών χτίστηκε πάνω στα τειχιά για να βιγλίζει πρώτο και καλύτερο τα πλοία που πηγαινοέρχονται, τα εμπορικά και τα πολεμικά, είμαι σίγουρος για τούτο», σκέφτηκε ο δάσκαλος. Άκουγε τον Μίνωα Καλοκαιρινό παρακολουθώντας με την άκρη του ματιού τη σγουρή μολυβιά από το φουγάρο ενός ατμόπλοιου πάνω στον μπλάβο ουρανό, που το χρώμα του έσβηνε καθώς έσβηνε και τούτη η μέρα. Αυτό ήταν το πρώτο μεγάλο κτήριο που ξεμύτισε από τον πυκνό βενετσιάνικο ιστό της γεμάτης εσωστρέφεια πόλης, το πρώτο λευκό μαρμαρένιο κτίσμα που δήλωσε με τέτοια παρρησία την ελληνικότητά του μέσα στο οθωμανικό Ηράκλειο - μια πόλη που μπέρδευε ακόμη τα ονόματά της: Χάνδαξ, Κάντια, Κάστρο, Μεγάλο Κάστρο, και το πρόσφατο, πλην αρχαιοελληνικό, Ηράκλειο, ενώ στην ύπαιθρο ακουγότανε και Χώρα. Ένα παλίμψηστο πολέμων, κατακτήσεων, πολιτισμών και ονομάτων, πασιφανών αληθειών μα και καλά γραμμένων μυστικών, όπως συμβαίνει με αρκετές παραθαλάσσιες πόλεις της Μεσογείου, που δεν μπορούν να αναγνωρίσουνε αμέσως όλα τα προυκιά της μνήμης τους, όλους του γάμους τους με τους εκάστοτε ηγεμόνες, όλους τους εραστές που έτυχε να τις πολιορκήσουν. «Και σωστά έπραξαν ως άρχοντες, αυτό απαιτεί ο ρόλος του πιο πλούσιου εμπορικού οίκου της νήσου και τα προξενικά προνόμια της οικογένειας», παραδέχτηκε ο δάσκαλος με το μάτι στο ατμόπλοιο που άλλαξε ρότα για να παρακάμψει το ξερονήσι Ντία, ενώ άκουγε τους περί της νήσου Κρήτης στίχους της Οδύσσειας, που του διάβαζε χιλιοστή φορά ο Μίνως Καλοκαιρινός. ...;  

(Την επιλογή των αποσπασμάτων έκανε η Μακράκη Ελένη του Γ5 (2003-04), με βασική πηγή πληροφόρησης το βιβλίο: Μια πόλη στη λογοτεχνία ΗΡΑΚΛΕΙΟ - εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2002)

(Το λιμάνι του Χάνδακα μετά την πτώση του στους Τούρκους - Τοιχογραφία από τουρκικό κονάκι Ιστορικό Μουσείο Κρήτης)

image002.jpg


4o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΑΤΣΙΝΙΟΥ

Σχ. έτη:2003-04 "Το λιμάνι του Πειραιά"

Σχ. έτη : 2005-08 : "Σαρωνικός-Πλούτος και ρύπανση"

 Υπεύθ. εκπ/κός: Χατζηνικολής Κων/νος

                           Δημητρίου Π. (για τα σχ. έτη : 2006-08)


Μαθητές - μαθήτριες :

Αθανασόπουλος Παναγ., Αμανατίδου Κατερ., Αποστολίδου Κατ., Αρωνάκης Δημ., Αυλωνίτη Ελ., Γιωτόπουλος Γ., Δημητριάδης Αλ., Καβούρη Σοφ., Καλογήρου Αλ., Κατακαλίδης Κ., Κοντός Ν., Λαγογιάννης Γ., Λαόσογλου Γ., Λεμπέση Ειρ., Μακαντάσης Ν., Μπουριόβα Μ., Μουράτογλου Γ., Ξυνορόδου Ελ., Παπαδοπούλου Δ., Παπαδοπούλου Μ., Παπαναστασίου Θ., Πολίτου Σ., Σκιντάνωφ Δ., Τζιανάκης Γ., Τσάβος Κ., Τσελεπίδης Θ., Τσολακίδης Αντ., Κούνουπα Στ.


Οι μαθητές και οι μαθήτριες του 4ου Δημ. Σχολείου Κερατσινίου ασχολήθηκαν με το λιμάνι του Πειραιά με πολύ μεράκι και όρεξη :

·        Βρήκαν πληροφορίες για την προέλευση του ονόματος του λιμανιού

·        Έκαναν μικρή ανασκόπηση της ιστορίας του λιμανιού του Πειραιά , περνώντας από διάφορες  χρονικές περιόδους (αρχαία χρόνια, βυζαντινά, Τουρκοκρατία, Νεότερα χρόνια)

·        Βρήκαν στατιστικά στοιχεία σε σχέση με την επιβατική και εμπορική κίνηση του λιμανιού

·        Επισκέφθηκαν και φωτογράφισαν τα αξιοθέατα της πόλης

·        Ασχολήθηκαν με τη ναυτική παράδοση της περιοχής

·        Αναζήτησαν τραγούδια σχετικά με το λιμάνι του Πειραιά, αλλά και με την ομάδα της πόλης

·        Ερεύνησαν ποια νέα έργα θα γίνουν στο επιβατικό μέρος του λιμανιού

·        Συσχέτισαν το λιμάνι με τους Ολυμπιακούς αγώνες και τα έργα που είχαν προγραμματιστεί να γίνουν για μεγαλύτερη εξυπηρέτηση των αθλητών και των θεατών

                               

·        Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσαν στη Θεματική ενότητα του Δικτύου «Περιβάλλον», όπου ασχολήθηκαν με τη ρύπανση στη θάλασσα. Ανέλαβαν, μάλιστα, να καθαρίσουν την ακτή Φρεαττύδας και τοποθέτησαν και πινακίδες, που τις έφτιαξαν τα ίδια τα παιδιά, έτσι ώστε να ευαισθητοποιήσουν όσους περισσότερους μπορούν ...


image002.jpgxatz2.jpg

xatz3.jpg




                  


ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΟΥ ΒΟΛΟΥ

21ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΟΛΟΥ

Σχ.Έτη:2003-2005

Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί: ΤΕΚΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ-ΚΑΜΠΕΡΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ


image002.jpg


image002KALO.jpg

image002.jpg

image006.jpg


image008.jpg


"ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ"

sea-shanties.fullsize.jpg


ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΑΡΑΘΟΚΑΜΠΟΥ ΣΑΜΟΥ

Σχ.Έτος 2003-04

Μαθητές και μαθήτριες Β΄ και Γ΄ Γυμνασίου

Συντονιστές καθηγητές:   Αραμπατζή Βασιλική

                                          Βώρος Παναγιώτης

                                          Διαμαντίδης Σεβαστός

Το λιμάνι χθες ...  

image004.jpg

image006.jpg


.... σήμερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ:       

image003.jpg


Μαθητές και μαθήτριες Β΄ και Γ΄ Γυμνασίου.

Τομείς -Ομάδες:

                                  

Α. Ταυτότητα-Ιστορία        Γ. Σύνδεση με συγκοινωνίες    Ε. Ανθρώπινοι πόροι

Ισιδώρου Νίκος                                        Μαρκουλής Παρασκευάς                      Κασώτης Βαγγέλης

Καλβίνος Αλέξης                                     Παπαγεωργίου Φλώρα                           Ρευματά Πελαγία

Κοκκώνης Γιώργος                                 Πήττα Δέσποινα                                      Στυλιαρά Ελένη

Λυμπράδος Κώστας                               Ρήνα Ανδρεανή                                       Τζώτζου Δήμητρα

Μακρής Κώστας                                      Σαρηγιάννης Γιάννης                              Τηγανίτη Δέσποινα

Μαρκουλή Αγγελική                               Χάνης Αργύρης                                       Χρήστου Αντώνης

                                              Χόνταϊ Εριόνα          ΣΤ. περιβαλλον-Βιώσιμη ανάπτυξη

Β. Οργάνωση-Λειτουργία   Δ. Οικονομία                 Αθανασίου Πέτρος

Μεσσήνη Εμμανουέλα                            Λυμπέρη Δέσποινα     Βουρλιώτης Πρόδρομος

Παπαγεωργίου Μαρουδιώ  Μαλάνου Ελευθερία     Καλβίνος Γιώργος

Ρήγας Μιχάλης                                         Σπυρίδωνος Δέσποινα         Καλβίνος Μάριος

Στασίνη Αργυρώ                                      Τηγανίτη Αγγελική                 Κεντούρης Γιώργος

Στεφανή Αργυρώ                                    Τηγανίτης Χρήστος                 Κιάσσος Βαγγέλης

Ταλιαδούρος Νίκος                                                                                 Χατζηγρηγορίου Βενιαμίν

Τσακουμάγκος Κώστας

Ζ. Ταρσανάδες: Έψιμος Αντώνης, Κοζώνης Παναγιώτης και Στέργιος, Παζάλος Νεκτάριος

                         

Εκδηλώσεις στο χώρο του λιμανιού  του Όρμου Μαραθοκάμπου

Ο Όρμος Μαραθοκάμπου είναι ένας πανέμορφος και παραδοσιακός οικισμός. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες πολλοί τουρίστες επισκέπτονται και περνούν τις διακοπές τους στον Όρμο, έχοντας τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν πολλές από τις επιτυχημένες εκδηλώσεις που διεξάγονται.

            Η πιο πετυχημένη εκδήλωση είναι η γιορτή κρασιού που πραγματοποιείται συνήθως τον Αύγουστο. Κέφι, χορός, τραγούδι, πολύς κόσμος και φυσικά πολύ σαμιώτικο κρασί συνθέτουν αυτή τη γιορτή. Φεύγοντας από αυτή την εκδήλωση εκτός από την ανάμνηση μιας πολύ διασκεδαστικής βραδιάς παίρνεις μαζί σου και μια πήλινη κούπα, που έχεις τη δυνατότητα να αγοράσεις για να πιεις κρασί και η οποία έχει πάνω το έτος που έγινε η γιορτή.

            Μια άλλη επίσης πετυχημένη καλοκαιρινή εκδήλωση είναι η «Ναυτική Εβδομάδα», που πραγματοποιείται στις 20 Ιουλίου. Το λιμάνι του Όρμου γεμίζει από κόσμο που επιθυμεί να παρακολουθήσει την εντυπωσιακή αυτή διαδικασία. Όταν αρχίσει να βραδιάζει άνδρες του Λιμενικού μαζί με μερικούς ψαράδες μπαίνουν σε καΐκια και ανοίγονται στο πέλαγος. Στη συνέχεια όποιο από τα καΐκια καταφέρει να φτάσει πρώτο στο χώρο του λιμανιού έχει κερδίσει. Στη συνέχεια ανοίγονται στο πέλαγος για δεύτερη φορά και τότε ο σκοτεινός ουρανός αλλάζει πανέμορφες αποχρώσεις από τα εντυπωσιακά βεγγαλικά που ρίχνουν. Είναι μια θαυμάσια εκδήλωση.

            Επίσης μια άλλη εκδήλωση που πραγματοποιείται το καλοκαίρι είναι η γιορτή του «Κλήδονα», που γίνεται κάθε χρόνο του Αϊ - Γιαννιού. Αυτή η γιορτή εκτός από χορό και κέφι όπως όλες οι άλλες, έχει επιπλέον πάρα πολύ γέλιο.

            Στη διάρκεια του καλοκαιριού γίνονται επίσης και διάφορες χορευτικές εκδηλώσεις από το χορευτικό συγκρότημα του πολιτιστικού συλλόγου Μαραθοκάμπου και από διάφορα άλλα.

Επίσης γίνονται διάφορες εκθέσεις, όπως βιβλίου, ζωγραφικής κλπ.

            Εκδηλώσεις δεν γίνονται μόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αλλά και κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Τη χρονιά που μας πέρασε έγινε μια πολύ πετυχημένη έκθεση αυτοκινήτων από τη δεκαετία του ΄60, την οποία παρακολούθησε πολύς κόσμος με μεγάλο ενδιαφέρον.

 Στις 6 Ιανουαρίου μια άλλη γιορτή, η γιορτή των Φώτων, διεξάγεται στο λιμάνι του Όρμου, όπου μερικά αγόρια, αψηφώντας το κρύο, βουτάνε στα παγωμένα νερά του λιμανιού, για να βγάλουν το σταυρό από τη θάλασσα.

 Όλες οι παραπάνω γιορτές και εκδηλώσεις, η κάθε μία με τις δικές της ομορφιές και ιδιαιτερότητες, γίνονται κάθε χρόνο στο μικρό παραθαλάσσιο οικισμό του Όρμου.


Από τη ζωή των ναυτικών ...

Μέρος από την εργασία του Γυμνασίου Μαραθόκαμπου Σάμου....

Η  περιπέτεια του καπετάνιου κ. Γιάννη Μαρκουλή από τον Μαραθόκαμπο.Από το ημερολόγιό του ...

 

Στιγμή κατά την οποία βυθίστηκε το πλοίο κατά τα τρία  τέταρτα. 

Το κατάστρωμα ήταν μέσα στη θάλασσα. Ομολόγησα ότι δεν θα ξανασηκωθεί να  πλεύσει. Ήταν φορτωμένο με ψαράλευρο  Και όμως επέπλευσε. Πάλι το άντεξε το κύμα. Είμαστε τυχεροί διότι το πλοίο ήταν κατά δυόμισι τόνους λιγότερο. Αλλά δεν πιστεύω σ' αυτό. Το  νερό στο κατάστρωμα ήταν περισσότερο. Πιστεύω σε θαύμα του Αγίου που επικαλέστηκα  εξαντλημένος. Όλα γκρεμίστηκαν στο δωμάτιό μου ...;τα πάντα.Ακόμα κι ο νιπτήρας έπεσε. Μόνο το εικόνισμα του Αγίου στεκόταν χωρίς να είναι στερεωμένο ...;  

Tο κύμα κτυπά την πρύμνη. Σαρώνει τα πάντα, σπάει τις σκάλες, σπάει ανεμοδόχους, προφυλακτήρες ...;ξηλώνει ό,τι βρει μπροστά του. Σαρώνει τα καφάσια της γέφυρας, παρασύρει τις βάρκες ...;Οι αξιωματικοί με κοιτούν κατάματα. Τα πρόσωπά τους κέρινα. Το δικό μου δεν το είδα. «Πες μια κουβέντα » μου λένε ...;Το μόνο που θυμάμαι πως είπα, ήταν τα λόγια «Εάν δεν πέσει ο ήλιος, ο καιρός δεν θα πέσει ...;». Και ω του θαύματος, η τραγωδία αρχίζει να σταματά σιγά- σιγά με τη Δύση του ήλιου ...;

 

Μ/V  ΑΧΙΛΛΕΥΣ 

Ώρα 08.10 πρωινή.

Βαρομετρική πίεση 962 mb

Ώρα 08.50.

Βαρομετρική πίεση 957 mb.

Έναρξη του σφοδρού τυφώνα.

Το καράβι έσπασε, αλλά άντεξε ...;Ημέρα θανάτου και ημέρα αναστάσεως. Με τη βοήθεια του Αγίου Νικολάου  βρισκόμαστε πάλι εν ζωή εγώ και το πλήρωμα. Είκοσι τέσσερα άτομα. Τέσσερις Έλληνες και είκοσι από Σρι Λάγκα. Λένε ότι κανείς δεν επέζησε από  βαπόρι που έπεσε σε τυφώνα για να διηγηθεί τα συμβάντα. Εγώ και άλλα 23 άτομα ζήσαμε και τα είδαμε όλα με ανοιχτά τα μάτια ...;


image002.jpg


ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΜΟΥΔΑΝΙΩΝ


2o ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ν. ΜΟΥΔΑΝΙΩΝ

Σχ. ¨Ετος: 2003-04

ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ  ΝΙΚΟΣ


Οι μαθητές της Ε΄ τάξης  που δουλεύουν σε αυτό το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα  είναι χωρισμένοι σε 5 ομάδες :

Α΄: Σταυρούλα,Τζούλια,Μιχαέλα,Ζωή,Εδώ ήταν και η Σουζάνα, αλλά δυστυχώς έφυγε από το σχολείο μας

Β΄: Θάνος,Γιώργος,Γιάννης,Βασίλης

Γ΄: Κυριάκος,ΑλέξανδροςΙ,γκλιάν Χριστοφόρ,Παύλος,Ανδρέας,Νίκος,Μάρκος

Δ΄: Αρίστη,Χαρούλα,Γεωργία,Δέσποινα,Μαίρη,Ελένη

Ε΄: Αγγέλα,Λάουρα,Κατερίνα Ζ,Κατερίνα Λ,Αλεξάνδρα,Χρυσάνθη                          

Ευχαριστούμε όλους τους φορείς και τις υπηρεσίες που μας βοήθησαν όλους όσους μας έδωσαν στοιχεία , ευχαριστούμε επίσης και τον κύριο  Διευθυντή μας  για την υλική υποστήριξη που είχαμε.

image006.jpg

Ιστορικό

Το 1923 ύστερα από πολλές περιπέτειες οι πρόσφυγες που ήρθαν απ' τα παράλια της Μικράς Ασίας  και συγκεκριμένα από την περιοχή των Μουδανιών και της Προύσας,  έμεναν προσωρινά στην Θεσσαλονίκη. Έψαχναν  να βρούνε μια  τοποθεσία για να εγκατασταθούνε μόνιμα.

Μια επιτροπή απ' αυτούς : 

ο Σταύρος Παπόγλου, ο Αθανάσιος Χαραλαμπίδης, ο Λάζαρος  Γαϊτης,

ο Ανδρέας Τζάμπαλης και ο Βασίλειος Καδόγλου  ξεκίνησαν τα ταξιδεύοντας γιαλό- γιαλό τα παράλια της Χαλκιδικης για να βρουν ένα τόπο που θα τους άρεζε για να εγκατασταθούν μόνιμα .

Παντού ερημιά. Κατά το βραδάκι  έφθασαν σε μια

τοποθεσία τέσσερα μίλια από την Κασσάνδρα και σταμάτησαν 

την μηχανή. Βρήκαν αυτό που ζητούσαν. Μια σειρά  λοφίσκων, σε σχήμα πετάλου από την αριστερή πλευρά φυτεμένη με ελαιόδεντρα , στο βάθος απέραντοι αγροί και μπροστά τους ένας ορμίσκος με μερικά πλεούμενα και δυο τρία κτίσματα . Έτσι ήταν τότε η περιοχή στην οποία ζούμε σήμερα. 

Η τοποθεσία που έφθασαν ονομάζονταν Καργί-Λιμάνι  (Στα Τούρκικα σημαίνει απάνεμο λιμάνι, δηλαδή λιμάνι φυσικό που δεν το έπιαναν οι άνεμοι , αλλά και διότι υπήρχαν τότε χιλιάδες κάργιες ,πουλιά  που ζούσαν σε όλη αυτή την περιοχή). Στους ναυτικούς χάρτες σημειώνονταν  με μια άγκυρα, που υποδηλώνει, αγκυροβόλιο πλοίων και σαν τέτοιο χρησιμοποιείτο παλαιοτέρα από τους πειρατές.

Αυτό ήταν, πήραν αμέσως την απόφαση τους . Εδώ θα  έμεναν και θα ξεκινούσαν τη νέα τους ζωή. Έτσι σιγά -σιγά δημιουργήθηκε η πόλη των Ν. Μουδανιών.

Το1971, περίπου 60 χρόνια από τότε, εγκαινιάζεται από του τότε υπουργό Βορείου Ελλάδος, Ιωάννη Λαδά   η έναρξης εργασιών κατασκευής Λιμένος, ακριβώς εκεί που ήταν αραξοβόλι πειρατών.

Η εκτέλεση του έργου ανατεθεί σε μια μεγάλη εταιρεία. Στην αρχή κατασκευάζετε, ένας μεγάλος λιμενοβραχίονας , δυνατός στέρεος και φαρδύς. Απ' όσα μας είπαν οι παλιοί Μουδανιώτες που ρωτήσαμε πιθανόν να χρηματοδοτήθηκε και από το Ν.Α.Τ.Ο. για να εξυπηρετεί και πολεμικούς σκοπούς. Οπωσδήποτε, η κατασκευή του , οφείλεται  κατά μεγάλο μέρος σε προηγούμενες ενέργειες του βουλευτή Χαλκιδικής και υπουργού γεωργίας, Χρίστου Βασματζίδη.

Το 1985 δημοπρατείτε η συνέχιση των εργασιών επεκτάσεως του. Κατασκευάσθηκε λιμανάκι για ασφαλή εκφόρτωση κι ελλιμενισμό των ψαροκάικων,  εσωτερικός  βραχίονας  για κατασκευή μελλοντικά μαρίνας για ελλιμενισμό μικρών επαγγελματικών και ερασιτεχνικών σκαφών, δεύτερο <<Ντοκ>>για να είναι δυνατή η φόρτωσης ή εκφόρτωσης δυο συγχρόνως σκαφών, ειδικός χώρος, για πλεύρισμα  ιπτάμενων δελφινιών. Ακόμα πάρκινγκ, για άνετη προσπέλασή του από τα οχήματα επιβατών. Κατά την δεκαετία του '90 έγιναν διάφορες εργασίες στο λιμάνι όπως εκβαθύνσεις , προεκτάσεις και άλλες.

 

Από τις επισκέψεις που κάναμε διαπιστώσαμε ότι , με τη σημερινή του μορφή το λιμάνι των Νέων Μουδανιών δεν ανταποκρίνεται  στις ανάγκες και στις όλο και μεγαλύτερες εμπορικές αλλά και τουριστικές απαιτήσεις που υπάρχουν.

 image004.jpg

 image008.jpg



ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΤΗΣ ΡΑΦΗΝΑΣ-ΠΙΚΕΡΜΙΚΗ ΠΑΝΙΔΑ

ΓΕΛ ΠΙΚΕΡΜΙΟΥ

Υπεύθυνοι καθηγητές:Λαζαρής Αντώνης,Τσιούρης Στέργιος,Έλενα Νικηφόρου

Σχ.Έτος 2008-09

  Το καράβι του Καββαδία

 

Pitheas.jpg

Στο forum www.nautilia.gr  υπάρχει θέμα  σχετικό με τα πλοία που ταξίδεψε ο Νίκος Καββασίας

http://www.nautilia.gr/forum/showthread.php?t=39618&page=3

Στο θέμα αυτό έχει ανεβεί,  από το μέλος Παναγιώτης, το παραπάνω σχέδιο που δείχνεις πώς πρέπει να ήταν τα διάφορα σημεία του πλοίου που περιγράφονται από τον ποιητή στη «Βάρδια».


. ΟΙ ΕΠΤΑ ΝΑΝΟΙ ΣΤΟ S/S CYRENIA

                                     Στην Έλγκα
Εφτά. Σε παίρνει αριστερά, μη το ζορίζεις.
Μάτσο χωράνε σε κούφιαν απαλάμη.
Θυμίζεις κάμαρες κλειστές, στεριά μυρίζεις.
Ο πιο μικρός αχολογάει μ' ένα καλάμι.
Γυαλίζει ο Σημ της μηχανής τα δυο ποδάρια.
Ο Ρεκ λαδώνει στην ανάγκη το τιμόνι.
Μ' ένα φτερό ξορκίζει ο Γκόμπυ τη μαλάρια
κι ο στραβοκάνης ο Χαράμ πίττες ζυμώνει.
Απ' το ποδόσταμο πηδάν ως τη γαλέτα.
- Μπορώ ποτέ να σου χαλάσω το χατίρι;
Κόρη ξανθή και γαλανή που όλο εμελέτα
ποιος ρήγας γιος θε να την πιει σ' ένα ποτήρι.
                                                       Με τη βροχή, με τον καιρό που μας ορίζει. image003.gif
Τα μάτια σου ζούνε μια θάλασσα, θυμάμαι...
Ο πιο στερνός μ' ένα αυλό με νανουρίζει.

  image016.jpg


image010.gif                    image014.gif


                                                                                    image002.jpg


 

Χαλικοθήριο

Τάξη: Περισσοδάκτυλα

Υποτάξη: Αγκυλόποδα

Ανώτερο Μειόκαινο

Δασόβια ζώα, μεγάλου μεγέθους, που τα απολιθώματά τους σπανίζουν. Τα συναντάμε στην Πικερμική πανίδα.

Με το χαλικοθήριο δεν μοιάζει κανένα σημερινό ζώο. Παρουσίαζε ομοιότητα με τον εξαφανισμένο βραδύποδα της Αμερικής.

Τα άκρα με τα χαρακτηριστικά δάχτυλα επιτρέπουν στο ζώο να στέκεται στα πίσω του άκρα και να τρέφεται με τα μαλακά φύλλα των δέντρων.

xalkothirio.jpg

Ιππάριο

  Τάξη: Περισσοδάκτυλα

Υποτάξη: Ιππόμορφα

Υπεροικογένεια: Εquoidea

Ανώτερο Μειόκαινο

 

Τα ιππάρια ήταν τριδάκτυλοι ίπποι, πρόγονοι των σημερινών αλόγων. Πρέπει να ζούσαν σε μεγάλες αγέλες και να αφθονούσαν ιδιαίτερα στην     Πικερμική πανίδα. Είχαν μέγεθος όπως η σημερινή ζέμπρα. Ζούσαν σε μεγάλες πεδινές εκτάσεις που καλύπτονταν από χόρτα.


ippario.jpg












                                                                                  

Mastodon

  Τάξη: Προβοσκιδωτά

Υποτάξη: Μαστόδοντα

Ανώτερο Μειόκαινο

 

Στην Πικερμική Πανίδα συναντάμε τις δύο από τις τέσσερις υποτάξεις των Προβοσκιδωτών, την υποτάξη Deinotherioidea και την υποτάξη Mastodontoidea.


mastrodontio.jpg

Helladotherium

(κοντόλαιμη καμηλοπάρδαλη)

Τάξη: Αρτιοδάκτυλα

Οικογένεια: Giraffidae

Ανώτερο Μειόκαινο

 Η κοντόλαιμη καμηλοπάρδαλη του Πικερμίου έζησε στο ανώτερο Μειόκαινο.

Ο γάλλος παλαιοντολόγος GAUDRY περιγράφοντας το Helladotherium αναφέρει ότι το κεφάλι του ήταν βαρύ σαν των Βοοειδών, αλλά πιο επίμηκες και δεν είχε κέρατα. Τα μπροστινά του άκρα ήταν λίγο πιο ψηλά από τα πίσω και είχαν ύψος περίπου 2 μέτρα. Τα δόντια του ήταν προσαρμοσμένα σε διατροφή με χόρτα.




kamilopardali.jpg


                                                                             image002.jpg τοπίο


Μαχαιρόδοντας

  Τάξη: Σαρκοφάγα

Ανώτερο Μειόκαινο

Οι μαχαιρόδοντες της πικερμικής εποχής είχαν τον οικολογικό ρόλο που έχουν σήμερα τα λιοντάρια στην Αφρική. Την ονομασία τους την οφείλουν στους ιδιαίτερα ανεπτυγμένους κυνόδοντες της επάνω γνάθου (20 εκατοστά περίπου). Οι κυνόδοντες αυτοί αποτελούν εξαιρετικό εργαλείο για τη σύλληψη και τον τεμαχισμό των χορτοφάγων ζώων.

maxairodontas.jpg

Μαμούθ

  Τάξη: Προβοσκιδωτά

Υποτάξη: Ελεφαντοειδή

 

Δεν έχει αναφερθεί, έως τώρα, ύπαρξη μαμούθ μεταξύ των ζώων της Πικερμικής  Πανίδας.

 mamouth.jpg

Μαχαιρόδοντας

  Τάξη: Σαρκοφάγα

Ανώτερο Μειόκαινο

Οι μαχαιρόδοντες της πικερμικής εποχής είχαν τον οικολογικό ρόλο που έχουν σήμερα τα λιοντάρια στην Αφρική. Την ονομασία τους την οφείλουν στους ιδιαίτερα ανεπτυγμένους κυνόδοντες της επάνω γνάθου (20 εκατοστά περίπου). Οι κυνόδοντες αυτοί αποτελούν εξαιρετικό εργαλείο για τη σύλληψη και τον τεμαχισμό των χορτοφάγων ζώων.

 image002.jpg





« Το λιμάνι των Φούρνων ως πηγή ζωής των κατοίκων»

Σχ.Έτος 2003-04

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ   ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΟΥΡΝΩΝ ΙΚΑΡΙΑΣ


Ομάδα:


Γλαρός Κων/νος

Κουτελά Αναστασία

Κοντογεωργίου Σταματούλα

Μαρκάκη Φωτεινή

Τσουράκης Νίκος

Κόνδυλας Αναστάσιος

Μαρκάκης Πέτρος

Μαρούδα Καλλιόπη

Τσαγαλά Καλλιόπη

Γλαρού Φυλίτσα

Σάλες Ελένη

Σκλάβου Σεβαστή

Υπεύθυνες Καθηγήτριες:

 

Τσακού Αναστασία ΠΕ 19

Παναγοπούλου Ελένη ΠΕ 03


(Χάρτης των Φούρνων, Σάμου, Ικαρίας του 1520) image022.jpg

Τα επαγγέλματα των προηγούμενων δεκαετιών στους Φούρνους

Οι Φουρνιώτες ασχολούνταν με τη γεωργία, τη κτηνοτροφία και την αλιεία. Το ψάρεμα ήταν η κύρια ενασχόληση τους αφού διέθεταν έναν από τους μεγαλύτερους αλιευτικούς στόλους στην Ελλάδα. Άλλα επαγγέλματα στους Φούρνους ήταν του μυλωνά, του χτίστη, του ντελάλη του οργανοπαίκτη και του βιοτέχνη αλλά οι περισσότεροι Φουρνιώτες γίνονταν ναυτικοί και μπάρκαραν για τα καράβια.

Ήθη και Έθιμα στους Φούρνους

Τα κυριότερα ήθη και έθιμα στους Φούρνους είναι τα ακόλουθα:

ͺ         Στις Αυγούστου διοργανώνεται το "πανηγύρι της Παναγίας" στην κεντρική πλατεία των Φούρνων με σπιτικούς μεζέδες από τον πολιτιστικό σύλλογο και με τοπικούς χορούς .

ͺ         Στις 28 Αυγούστου διοργανώνεται το "πανηγύρι του Αϊ-Γιάννη του Αποκεφαλιστή και Θερμαστή" στον περίβολο της ομώνυμης Μονής στον οικισμό του Αϊ-Γιάννη.

ͺ         Με ιδιαίτερες εκδηλώσεις γιορτάζεται το Πάσχα στους Φούρνους. Την Μεγάλη Παρασκευή όλοι συμμετέχουν στο μάζεμα των κλαδιών για το "σωρό".Τη νύχτα της Ανάστασης πυροτεχνήματα φωτίζουν τον ουρανό ενώ "πύρινα γράμματα" στις πλαγιές μαζί με τη φωτιά του σωρού στέλνουν το μήνυμα της Ανάστασης σε όλο το Αιγαίο.15 Την Κυριακή του Πάσχα το "κάψιμο του Ιούδα" έρχεται να ολοκληρώσει τις εκδηλώσεις.

ͺ         Του Αγίου Γεωργίου: Ο πολιτιστικός σύλλογος της Θύμαινας οργανώνει πανηγύρι στην σκεπασμένη από πλατάνια πλατεία του χωριού. Το κέφι, ο χορός αλλά και οι μεζέδες περισσεύουν.

ͺ         Του Αγίου Νικολάου: Στη Θύμαινα στη μικρή παραλία στο Αϊ Νικολάκι στήνεται μικρό πανηγύρι.

image061.jpg


(Το λιμάνι των Φούρνων τη δεκαετία του ΄50)



ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ  ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ  ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ

Είναι φυσικό το λιμάνι των Φούρνων σαν χώρος που βρίσκεται μακριά από την βιομηχανική ανάπτυξη  και εμπορική κίνηση να έχει διατηρήσει   το φυσικό τοπίο αναλλοίωτο. Εδώ δεν μπορεί να μιλήσει κανείς για ατμοσφαιρική ρύπανση ή μόλυνση των θαλασσίων και υδάτινων οικοσυστημάτων. Είναι κάτι για το οποίο οι κάτοικοι του νησιού είναι υπερήφανοι και χαίρονται να ζουν στον τόπο αυτό.

Μαθητές του σχολείου (εικόνες 30, 31) , θέλοντας να επιβεβαιώσουν τα παραπάνω, έκαναν ένα απλό τεστ αφρού με θαλασσινό νερό από το λιμάνι, για να διαπιστώσουν την ρύπανση του νερού από απορρυπαντικά. Γέμισαν περίπου ως την μέση  δοκιμαστικό σωλήνα  στο χημείο του σχολείου με θαλασσινό και ανακίνησαν αυτόν καλά. Με χρονόμετρο παρακολούθησαν τον χρόνο που απαιτείται για να εξαφανισθεί ο αφρός που δημιουργήθηκε .Ήταν μόλις 25 δευτερόλεπτα, πράγμα που σημαίνει ότι η ποιότητα του νερού είναι καλή. Επίσης μέτρησαν την αλατότητα του θαλασσινού νερού .  Ζύγισαν 200 γραμμάρια νερού σε  μικρό γυάλινο δοχείο με ζυγό ακριβείας και το οποίο άφησαν να εξατμισθεί εξ ολοκλήρου πάνω από φλόγα. Στη συνέχεια ζύγισαν την ποσότητα του αλατιού που έμεινε σαν ίζημα και διαπίστωσαν ότι ζύγιζε 8 γραμμάρια. Επομένως είχαν 8 γραμμάρια αλάτι σε 200 γραμμάρια νερό.  Επίσης μετρώντας με βαθμολογημένο ογκομετρικό σωλήνα τον όγκο των 200 γραμμαρίων νερού βρήκαν αυτόν 190 κυβικά εκατοστά. Έτσι υπολόγισαν την πυκνότητα του θαλασσινού νερού  διαιρώντας την μάζα  δια τον όγκο και βρήκαν αυτή 1,0526 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό. Τέλος, μετρήθηκε το PH και βρέθηκε ίσο με 7,5.


(Η Ομάδα στο εργαστήριο Χημείας)  image065.jpg

Tο λιμάνι του Λακκιού της Λέρου

image004.jpg

image008.jpg


image002.jpgimage010.jpg

image012.jpg

image002.jpg

image004.jpg


2ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΠΡΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ

« ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΟΥ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ»    Σχ. έτος : 2005-06

Συντονιστές προγράμματος Π.Ε. : Κοσκινάς Γ., Γάτσου Ελ., Μπουμπούλη Μ.

Μαθητές-μαθήτριες: Αντιγόνη, Χάρης, Ιωάννης, Ηλίας, Γεωργία, Λεωνίδας, Βασίλης, Ειρήνη, Μαρία (Γ΄ τάξη)

Αγγελική, Κων/νος, Ιωάννα, Ηρακλής, Μαριάννα, Γιάννης, Μαρία, Βασίλης, Θέκλα (Δ΄ τάξη)


  Τα παιδιά από το 2ο Δημοτικό σχολείο Άσπρων Σπιτιών αναζήτησαν  πηγές που  αναφέρονταν στην ιστορική διαδρομή του λιμανιού που μελετούσαν, διερεύνησαν  τις αλλαγές στο φυσικό περιβάλλον, τις ανθρώπινες παρεμβάσεις στο χώρο, συνέλεξαν παλιές γκραβούρες, φωτογραφίες του χθες και του σήμερα κ.ά.


aspra sp.2.jpg

Ακόμη, πήραν συνεντεύξεις από παλιούς κατοίκους της περιοχής και είδαν πώς εξελίχθηκε η περιοχή τους παλιότερα και σήμερα. Συνεργάστηκαν με πολλούς φορείς , όπως τελωνείο, λιμεναρχείο, εργαζόμενους στο λιμάνι κ.ά.


image001.png

Έκαναν έρευνα για τα προϊόντα που μεταφέρονται στο λιμάνι του Αγίου Νικολάου, καθώς και για τα είδη των μηχανημάτων που χρησιμοποιούνται για τη φόρτωση και εκφόρτωσή τους.

Πήραν  και άλλες πρωτοβουλίες και πραγματοποίησαν πολλές και ποικίλες δραστηριότητες,  όπως:

·        Μελέτησαν τους ελληνικούς φάρους, έβγαλαν φωτογραφίες και συνέλεξαν γραμματόσημα με παραδοσιακούς φάρους.

·        Ενημερώθηκαν από χημικό για τους θαλάσσιους  ρύπους που προέρχονται από τα λύματα του οικισμού των Άσπρων Σπιτιών και της Αντίκυρας και από τα λύματα του εργοστασίου παραγωγής αλουμινίου.

·        Πήραν δείγματα θαλάσσιου νερού και έκαναν μετρήσεις.

·        Κάλεσαν γεωπόνο και μελέτησαν τα είδη των φυτών που υπάρχουν στην περιοχή τους και έκαναν αρκετές ερωτήσεις σχετικά με τις βασικές καλλιέργειες κι αν έχει παρατηρηθεί διαφορά στην ανάπτυξη των φυτών και στις παραγωγές τους από τη λειτουργία του εργοστασίου και του λιμανιού. Ακόμη, ερεύνησαν τα είδη της χλωρίδας στην παράκτια ζώνη.

·        Διακόσμησαν γυάλινα μπουκάλια με κοχύλια και ζωγραφιές από το λιμάνι τους.

    ·        Έγραψαν τη δική τους ιστορία-παραμύθι με τίτλο : "Ο πλανήτης είναι το σπί-

         τι μας".

                       aspra spitia1.jpg

·        Έφτιαξαν επιτραπέζιο παιχνίδι σε σχέση με το λιμάνι τους.

·        Κατασκεύασαν σελιδοδείκτες με συνθήματα για την προστασία του περιβάλλοντος.

·        Μελέτησαν τα είδη πλοιαρίων από την αρχαιότητα έως και σήμερα : «Με το καράβι του Οδυσσέα ως το ατμόπλοιο Πατρίς»

·        Συνέλεξαν τραγούδια σχετικά με τη θάλασσα : «Μουσικές της θάλασσας- Μια διαδρομή στο κοινωνικό τραγούδι από το 1911-1953». Επίσης, έγραψαν και δικά τους ποιήματα, εμπνεόμενοι από το λιμάνι τους.

·        Επισκέφθηκαν τα αξιόθετα της περιοχής.

·        Έφτιαξαν τα δικά τους σταυρόλεξα, παιχνίδια αντιστοίχισης (με κάρτες) και  δημιούργησαν  το δικό τους παζλ με θέμα «Εγκαταστάσεις και μηχανήματα στο λιμάνι μας»


aspra sp.3.jpg


Χειμάρρα: Η «θαμμένη» αλήθεια....


2ο ΤΕΕ Ραφήνας


Σχ.Έτος 2005-06

laz2.jpg


μαθητές:Άννα Κυρτζαλίδου, Γιολάντα Πρέντζα, Ζακελίνη Βλάχου, Μαρίνα Λεφέβρ και Νίκο Πολύζο

καθηγητές:    Λαζαρής Αντώνης,  Ειρήνη Ντέρτσου,   Θεοδοσία Παπαδοπούλου 

Το άρθρο γράφτηκε πριν από δύο χρόνια από τους μαθητές  αυτούς που ανήκαν στην  περιβαλλοντική ομάδα του σχολείου μας και συμμετείχε στο Εθνικό Θεματικό Δίκτυο "ΤΑ ΛΙΜΑΝΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ" που συντονίζεται από το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας.

Το άρθρο αποτελεί μια σύνοψη όσων μας είπε ο Δημήτρης Μουτσάτσος στις συναντήσεις που είχαμε μαζί του στο καφενείο της Ευτυχίας στο λιμάνι της Ραφήνας.Μία μάλιστα από τις συντεύξεις αυτές έχει βιντεοσκοπηθεί.
Ο αγαπημένος μας καπετάνιος, ο Δημήτρης ο Μουτσάτσος, "ταξίδεψε" πέρισυ για ένα μακρινό ταξίδι.
Ένα παράπονο που μας εξέφρασε πολλές φορές είναι ότι οι μνήμες και τα βιώματά του για τα λιμάνια, τη θάλασσα, τα καΐκια θα χάνονταν όταν θα έφευγε για μακριά.Συνεντεύξεις του είχαν πάρει αρκετές.
Αλλά αυτός αυτό που ήθελε ήταν να γραφτεί ένα βιβλίο που να τα περικλείει όλα αυτά.
Εμείς έχουμε αρκετές κασέτες με καταγεγραμένο
υλικό (ηχητικά) από τις συναντήσεις μας μαζί του.
Σίγουρα έχουν και άλλοι πολλοί.
Μακάρι κάποτε να εκδοθεί το βιβλίο που τόσο επιθυμούσε...

Και τώρα πάμε στο άρθρο των μαθητών που κανείς δεν δέχτηκε να δημοσιεύσει.
Μεταξύ άλλων απυθυνθήκαμε και στο περιοδικό "ΕΦΟΠΛΙΣΤΗΣ", το οποίο έκανε μια τιμητική αναφορά στη δουλειά των παιδιών για την περιβαλλοντική ομάδα (το άρθρο γράφτηκε στα πλαίσια του Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με τίτλο "Ιστορία του λιμανιού της Ραφήνας"), αλλά το άρθρο δεν το δημοσίευσε.
Εκ μέρους των μαθητών, της Ειρήνης Ντέτσου και αφιερωμένο εξαιρετικά στον Δημήτρη Μουτσάτσο το άρθρο "Χειμάρρα: η "θαμμένη" αλήθεια."

Χειμάρρα:
Η «θαμμένη» αλήθεια



lxeimara.jpg
Η αφορμή για να ξεκινήσουμε να ψάχνουμε για το ναυάγιο του «Χειμάρα» μας δόθηκε από την εκπομπή «Μηχανή του Χρόνου» του καναλιού «ALPHA». Μας παρακίνησε το ενδιαφέρον γιατί ποτέ δεν είχαμε ακούσει για το ναυάγιο αυτό, αν και είναι ένα από τα μεγαλύτερα ναυάγια που έχουν γίνει στην Ελλάδα.


Αποφασίσαμε, λοιπόν, ως αρχή να βρούμε στοιχεία από παλιές εφημερίδες και ναυτιλιακά περιοδικά. Και αφού βρήκαμε τα στοιχεία, διαπιστώσαμε ότι δεν υπήρχε μία και μόνη εκδοχή για το ναυάγιο και τις αιτίες που το προκάλεσαν, αλλά πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους, όπως:
·«Το πλοίο χτύπησε σε νάρκη»
·«Το πλοίο βρήκε σε ξέρα»
·«Έγινε έκρηξη»
·«Στο πλοίο ταξίδευε ένας μικρός αριθμός πολιτικών κρατουμένων»
·«Στο πλοίο ταξίδευε ένας μεγάλος αριθμός πολιτικών κρατουμένων»
·«Οι πολιτικοί κρατούμενοι ταξίδευαν δεμένοι»
· «Υπήρχαν θύματα από τους πυροβολισμούς που έριξαν οι χωροφύλακες»

Καθώς οι απόψεις που διαβάσαμε για τα θέματα αυτά ήταν πολλές και συχνά αντιφατικές μεταξύ τους, τα ερωτήματα μας γίνονταν ολοένα και περισσότερα. Ποια είναι η αλήθεια, γιατί την κρύβουν και γιατί δεν υπάρχουν αρκετές αναφορές για το ναυάγιο αυτό, ανάλογες με τον αριθμό των θυμάτων του;
Έτσι, πήραμε την απόφαση να πάρουμε συνέντευξη από έναν επιζώντα του ναυαγίου, τον κύριο Σταμάτη Νικολαΐδη, ο οποίος είχε επισκεφτεί τη Ραφήνα, πριν από λίγα χρόνια. Όμως, αυτό δεν ήταν και τόσο εύκολο. Ο άνθρωπος αυτός είναι αρκετά μεγάλος σε ηλικία, γεγονός που δυσκόλευε την προσπάθεια μας, καθώς σκεφτήκαμε ότι θα ήταν ιδιαίτερα επώδυνο να ζητήσουμε από έναν άνθρωπο τέτοιας ηλικίας να ξαναζήσει μέσα από το ταξίδι της μνήμης την εμπειρία του ναυαγίου.


Για το λόγο αυτό στραφήκαμε σε έναν κάτοικο της Ραφήνας, τον κύριο Δημήτρη Μουτσάτσο, παλιό καπετάνιο σε πεζότρατες, ανεμότρατες και γρι-γρι, αλλά και πρόεδρο της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Αλιέων Περιφέρειας Αττικής και Νήσων. Ο άνθρωπος αυτός, ιδιαίτερα γνωστός και αγαπητός εδώ στη Ραφήνα, αποκαλείται από όλους ως «ο Καπετάνιος». Και πραγματικά ο άνθρωπος αυτός μας βοήθησε και μας διαφώτισε σε πολλά ζητήματα, καθώς όχι μόνο έχει περάσει σχεδόν όλη του τη ζωή στο λιμάνι, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι την επόμενη μέρα του ναυαγίου ήταν εκεί στα ανοιχτά της Αγίας Μαρίνας.

Σε όλη τη συζήτησή μας με τον καπετάνιο φαινόταν έντονα η συγκίνησή του, τα μάτια του έτρεμαν και απέφευγε να μας κοιτάζει στα μάτια. Αυτό πάθαμε κι εμείς ...;. Συγκινηθήκαμε μόνο και μόνο που προσπαθήσαμε να νιώσουμε τον πόνο αυτών των ανθρώπων. Μάθαμε, όμως, την αλήθεια....! Το πρώτο πράγμα που μας ενδιέφερε να μάθουμε ήταν τις συνθήκες του ναυαγίου. Γνωρίζαμε ήδη ότι το «Χειμάρρα», στις 18 Ιανουαρίου 1947, ανήμερα του Αγίου Αθανασίου, αναχωρούσε στις 08:30 το πρωΐ για το δρομολόγιο Θεσσαλονίκη-Βόλος-Χαλκίδα-Πειραιάς. Αν και ήταν ένα πλοίο ήδη 42 ετών, θεωρείτο ότι ήταν από τα καλύτερα πλοία που εκτελούσαν δρομολόγια εκείνη τη δύσκολη εποχή μετά τον πόλεμο, κατά τη διάρκεια του οποίου είχαν χαθεί τα περισσότερα από τα πλοία της ελληνικής ακτοπλοΐας. Ο καπετάνιος μας διηγήθηκε : «Εκείνη την ημέρα είχε ομίχλη και παγωνιά, ήταν χιονιάς, δεν έβλεπες τη μύτη σου.

Το βαπόρι περνούσε ανάμεσα στην ακτή της Αττικής και το νησί Χαρακωτό (μεταξύ Αγίας Μαρίνας και Νέων Στύρων), ένα ξερονήσι που δεν απέχει από την κοντινή στεριά περισσότερο από 400 μέτρα. Ο καπετάνιος του πλοίου δεν υπολόγισε την ξέρα του νησιού, δηλαδή τον ύφαλο. Το πλοίο ανοιγόταν με το μπούσουλα. Το πιο μεγάλο από τα νησιά είχε επάνω του ένα φανάρι, ένα φάρο. Αυτός ο φάρος , της παλιάς εποχής, δεν φαινόταν καλά. Κι έτσι, δεν το πρόσεξε καλά ο καπετάνιος, πέρασε πολύ κοντά και το κάτω σημείο του βαποριού χτύπησε σε ύφαλο. Ο καπετάνιος μας είπε, επίσης, για τις συνθήκες που επικράτησαν με το που χτύπησε το πλοίο στον ύφαλο: «Αφού χτύπησε το πλοίο, άρχισαν τα νερά να μπαίνουν μέσα. Τότε η τεχνολογία ήταν μηδαμινή κι έτσι έσβησαν τα φώτα με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί πανικός. Οι χωροφύλακες είχαν δέσει τα χέρια των πολιτικών κρατούμενων που υπήρχαν στο καράβι (λόγω του εμφυλίου πολέμου) αν και έπρεπε μέσα στο καράβι να τους τα έχουν λύσει τα χέρια. Στο καράβι υπήρχε φρουρά από 30-40 χωροφύλακες, ενώ οι πολιτικοί κρατούμενοι θα πρέπει να ήταν τουλάχιστον 300 και όχι 39, όπως είναι η επίσημη εκδοχή. Στο πλοίο ταξίδευαν, σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, 544 επιβάτες, από τους οποίους οι 50 ήταν έμποροι που μετέφεραν τα ψάρια τους, ενώ ο αριθμός των μελών του πληρώματος ήταν 86. Υπάρχει, επίσης, διαφορά στον αριθμό των χωροφυλάκων, καθώς ο καπετάνιος μας μίλησε ότι ήταν περίπου 30-40, ενώ κάποιες πηγές1 αναφέρουν ότι ταξίδευαν 200 χωροφύλακες και στρατιώτες, αρκετοί από τους οποίους οπλοφορούσαν.


Το βαπόρι την ώρα που χτύπησε, αν γύριζε, και να μην είχε τιμόνι, αν αμόλαγε από δεξιά την άγκυρά του, από εκεί που φεύγει τώρα το πλοίο για τα Στύρα, δεν θα έκανε πάνω από πέντε λεπτά όσο να βρει να κάτσει στα ρηχά, οπότε όσο νερό και να έπαιρνε , δεν θα βούλιαζε τελικά το βαπόρι. Πιθανόν, να υπήρχαν κάποια θύματα, αλλά δεν θα γινόταν το κακό που έγινε. Εξαιτίας, όμως, του πανικού, οι χωροφύλακες τράβηξαν τα όπλα, φοβήθηκαν, πανικοβλήθηκαν. Στο μεταξύ το βαπόρι το πήγαινε σιγά-σιγά ο αέρας προς τα κάτω, οπότε έφυγε από τα νησάκια, γύρω στα 700 με 800 μέτρα από το τελευταίο νησάκι.»


laz1.jpg

Ο καπετάνιος μας είπε ότι μετά το ναυάγιο συνάντησε στη Σύρα κάποιες κοπέλες που ταξίδευαν με το «Χειμάρρα» και είχαν σωθεί από το ναυάγιο. Αυτές οι κοπέλες άκουσαν όλο τον πανικό και τη ζημιά, όπως του είπαν, την έκαναν οι χωροφύλακες. Του ανέφεραν ότι τράβηξαν τα όπλα όχι για να σκοτώσουν, αλλά γιατί φοβήθηκαν και ήθελαν να προλάβουν να μπουν αυτοί στη βάρκα για να σωθούνε. Οι βάρκες, όμως, αυτές δεν χωρούσαν τόσο κόσμο, καθώς οι 300 κρατούμενοι ήταν επιπλέον του κανονικού φορτίου. Ήταν, όμως, διαταγή να τους πάρει το βαπόρι από τη Θεσσαλονίκη και δεν μπορούσαν να πουν όχι.
Από όλα αυτά μας προέκυψε το ερώτημα ποιοι ήταν αυτοί ακριβώς οι πολιτικοί κρατούμενοι. Ο καπετάνιος μας μίλησε για τα σκληρά χρόνια του εμφυλίου και όλες αυτές τις μάχες που γίνονταν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας. Μας είπε για τους «στασιαστές» που πολεμούσαν στη Βόρεια Ελλάδα: όταν έγινε το δεύτερο αντάρτικο, πολλοί φαντάροι δεν θέλανε να πολεμήσουνε κατά των άλλων, οπότε τους θεωρούσαν ως «στασιαστές» και τους περνούσαν από δίκη. Κάποιους από αυτούς τους είχαν φέρει στις Πρασσιές, στο Πόρτο Ράφτη. Είχαν πάει 500 άτομα εκεί και μετά έφτιαξαν τη Μακρόνησο και τους έστειλαν εκεί. Και μετά άρχισαν να μαζεύουν και από άλλα μέρη της Ελλάδας. Οι πολιτικοί κρατούμενοι που ταξίδευαν με το «Χειμάρρα» ήταν από μέρη κοντά στη Σαλονίκη και καθώς τους είχαν θεωρήσει ως «στασιαστές», τους πήραν με το βαπόρι για να τους πάνε κάτω στην Αθήνα και να τους περάσουν από δικαστήριο.
Όταν ρωτήσαμε τον καπετάνιο για το ποιος ευθύνεται για το ναυάγιο μας απάντησε: «Κοριτσάκια μου, να μην ξανάρθουν αυτά τα πράγματα. Ή από εδώ, ή από εκεί, δεν είμαι εγώ άξιος για να κρίνω την κατάσταση. Αλλά μπορώ να πω τι έγινε. Τα είδα, τα έζησα. Για το ποιος φταίει, όμως, δεν είμαι εγώ αρμόδιος να κάνω τον πολύξερο. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει το γιατί. Όλοι έφταιξαν.»nikolaidis.jpg



alt

Το λιμάνι της Σερίφου

3/θεσιο δημοτικό Σχολείο Σερίφου

Σχ.Έτος 2003-04

(τάξεις ε΄,στ΄)Μαθητές:Γούναρη Κατερίνα,Νταμιλιάνα Ζούγκα,Ένι Κασέμι,Δέσποινα-Σοφία Μονοβασίου,Ιωάννα Μουστάκα,Νίκος Κουζούλης,Ελένη Ρεβίνθη,Λιβανίου Καλλιόπη,Κασέμι Λίντα,Τζέλλα Ρομάριο,Σίνα Σάντρι

Συντονίστρια εκαπιδευτικός:"Χ"κωστούλα Πηνελόπη

SERIFOS1.JPG

Η ονομασία του νησιού Σέριφος προέρχεται από τη λέξη Στέριφος ή Στέρφος που σημαίνει άκαρπος.Ντόπιοι πάλι υποστηρίζουν πως το όνομά της το πήρε από το θαλασσινό τζιτζίκι που οι ντόπιοι ονόμαζαν κουτσό.Φυσικά κανείς δεν ξέρει με σιγουριά.Το λιμάνι του νησιού λέγεται Λιβάδι, από την πλούσια βλάστηση φυτών που αγαπούν το νερό και τα οποία φυτρώνουν σε τρεις συνεχόμενες κοιλάδες του Αυλόμωνα,του Πάλου στο κέντρο και της Νόχτας νοτιοδυτικά.Με το όνομα "Λειβάδι",το λιμάνι του νησιού είναι γνωστό από την αρχή της Φραγκοκρατίας (1302) και μέχρι σήμερα.Σήμερα έχει δοθεί ιδιαίτερη μέριμνα και φροντίδα στην προστασία του περιβάλλοντος.Παλιότερα η άνθρωποί της ασχολούνταν με τα μεταλλεία της Σερίφου κι εύστοχα το νησί ονομάστηκε " Η σιδηρά νήσος".Επίσης ήταν χτίστες,σιδηρουργοί,αγωγιάτες.

serifos2.JPG


Το λιμάνι της Αμαρύνθου

1ο 6/Θ Δημοτικό Σχολείο Αμαρύνθου 

              ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Κηρύκος Χρήστος,Μπάκουλη Χρυσάνθη

                       

Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ  ΝΟΜΟΥ ΕΥΒΟΙΑΣ

Σχ.'Ετος 2003-04

ΜΙΝΙ ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ

 2


 1















 3






















































  2








































  3




















             1

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ

1.     Πώς πρέπει να διατηρούμε το λιμάνι;

2.     Το λιμάνι μας έχει πολλά ...;

3.     Το λιμάνι είναι για το ψάρι ...;

ΚΑΘΕΤΑ

1.     Πώς ονομάζουμε το λιμάνι της Αμαρύνθου;

2.     Κάτι σημαντικό που μας προσφέρει το λιμάνι μας.

3.     Το λιμάνι πρέπει να το ...;

image002.jpg

(Τρία ποιήματα της μαθήτριας της Στ΄ τάξης, Αικατερίνης Σμπιλίρη)


Ο ΨΑΡΑΣ

Πρωί, πρωί με τη δροσιά κατεβαίνει ο ψαράς

τα δίχτυα  να μαζέψει .

Αχ! Το φουκαρά δε βρίσκει ούτε ένα ψάρι .

Γιατί όμως δε βρίσκει ούτε ένα ψάρι;

Μα γιατί πέθαναν από τη βρωμιά  .

Γι' αυτό δεν πρέπει να μολύνουμε τα όμορφα νερά  .

ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΥ

 

Το λιμάνι της Αμαρύνθου

ένα όμορφο στολίδι που

στολίζει τα νερά μας και

και το όμορφο χωριό μας .

Είναι γεμάτο  με χταπόδια

με μικρούς αστακούς, με

τσιπούρες και αθερίνες κι ότι

άλλο βάζει ο νους .

Μη μολύνεις το λιμάνι και

τα όμορφα νερά του

γιατί θα το βρεις στο ψάρι

αλλά ακόμη και στο αλάτι  .


Η ΒΑΡΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΧΤΥΑ

ΤΟΥ ΨΑΡΑ

Το λιμάνι της Αμαρύνθου

στέκεται εκεί και περιμένει

μια βαρκούλα να του έρθει.

Μα, να μια βαρκούλα μόλις

μπήκε. Μα τι είναι αυτό που

έχει από πίσω ;

Μα, ναι τα δίχτυα του ψαρά!

Και έχει τόσα  καλά,

χταπόδια και γαρίδες, αστακούς και αθερίνες .

Οι ψαράδες

Ξυπνάνε οι ψαράδες.

Θαρρείς πως είναι ωραία δουλειά, μα κάπως κουραστική.

Ψαράδες να βρεις όλο πείσμα, που το ψωμάκι τους μαζεύουν.

Κουρασμένοι γυρνούν σπίτι, από την κορυφή ως τα νύχια βρεγμένοι.

Ακόμη κι όταν βρέχει δουλεύουν.

Η καρδιά τους είναι σαν ένα πουλί, τόσο αθώα παρ' όλο που φωνάζουν.

Μέχρι το βράδυ δουλεύουν,

μα τους αρέσει το ψάρεμα και δεν το παρατούν.

Της μαθήτριας της ΣΤ΄ τάξης Γεροντίτη Δέσποινας

 

 

 Οι ναυτικοί

Οι ναυτικοί με γενναιότητα πολεμούν τα μανιασμένα κύματα.

Με τόλμη και με πίστη οι ναύτες ενωμένοι ελπίζουν για τη νίκη τους.

Ώσπου η μπόρα πέρασε ...; οι ναύτες πολέμησαν ...; νίκησαν!

Όπως πάντα!

Την τόλμη και την πίστη των ναυτικών κανένας άλλος δεν την έχει.

Είναι πραγματικοί νικητές!

Του μαθητή της ΣΤ΄τάξης Παπαζήση Χαράλαμπου

image028.jpg

Σκέψεις ενός μαθητή

Είναι πολύ σημαντικό οι άνθρωποι να συμμετέχουν σε διάφορες ομάδες γιατί έτσι γίνονται πιο δημιουργικοί και ωφελούν και τους άλλους ανθρώπους. Εμένα μου δόθηκε η ευκαιρία αυτή, όταν ο δάσκαλός μου μας έγραψε σε μια περιβαλλοντική οργάνωση.

Η συμμετοχή μου σ' αυτό το πρόγραμμα με ενθουσίασε. Μου δόθηκε η ευκαιρία να ασχοληθούμε το περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια, το φυσικό περιβάλλον έχει μολυνθεί επικίνδυνα.

Για να πετύχουμε την αντιμετώπιση αυτής της τόσο επικίνδυνης κατάστασης, μόνοι μας δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε πολλά πράγματα. Χρειάζεται η κινητοποίηση όλων. Όπως λέει μια παροιμία με τα λόγια μόνο δε γίνεται δουλειά. Χρειάζεται λοιπόν ενεργοποίηση. Αυτό κάναμε κι εμείς με το δάσκαλό μας. Μαζέψαμε πληροφορίες, καθαρίσαμε την ακτή της παραλίας. Μάλιστα στην παραλία βρίσκονταν πολλά σκοτωμένα ψάρια και καβούρια. Φυσικά βάλαμε και ταμπέλες. Ο κύριός μας, μας μίλησε για τα ψάρια όπως τη γόπα, το χέλι, τον αστακό, τη γαρίδα και τον κάβουρα. Μάθαμε πολλά πράγματα που ήταν άγνωστα για μας. Όλα ήταν φανταστικά. Ώσπου η εργασία αυτή τελείωσε. Εγώ και οι συμμαθητές μου χαρούμενοι για τις δράσεις μας αποφασίσαμε να μην πετάξουμε ξανά σκουπίδια στη θάλασσα.

Από αυτή τη δραστηριότητα μάθαμε πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα. Ελπίζω αυτά να μας ακολουθήσουν σε όλη μας τη ζωή.

              

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΤΗΣ ΦΟΛΕΓΑΝΔΡΟΥ

Image13.JPG

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τ.Λ. ΦΟΛΕΓΑΝΔΡΟΥ

ΚΑΡΑΒΟΣΠΑΣΤΗΣ   -    ΚΑΡΑΒΟΣΤΑΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Τ.Λ. ΦΟΛΕΓΑΝΔΡΟΥ

                                                                                                     Σχ.Έτος 2003-04

ΣΥΝΕΡΓΑΣΘΗΚΑΝ:

Α'   ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ                                 Δεκαβάλλας Νίκος

                                                         Οθωναίος Αντώνης

                                                         Οθωναίος Παναγιώτης

                                                         Παπαδοπούλου Κατερίνα

                                                         Ψαρομηλίγκος Γιώργος

                                                         Ψαρομηλίγκος Χρήστος

Β΄  ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ                                 Βενιού Λέλα

                                                         Μαρινάκη Μαρία

                                                         Μπράκα Δήμητρα

                                                         Παπαδοπούλου Στέλλα

Γ'  ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ                                 Άγας Αντώνης

                                                         Γκίνη Κίρκη

                                                         Μαρινάκης Δημήτριος

                                                         Παπαδόπουλος Αντώνης

                                                         Ψαρομηλίγκου Βασιλική

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ                                   Βενιού Ελευθερία

                                                         Γεράρδη Κατερίνα

                                                         Καρυστιναίου Ειρήνη

                                                         Μαρινάκη Πόπη

                                                         Μαυρουδή Ελευθερία

                                                         Παπαδοπούλου Γεωργία

                                                         Παπαδοπούλου Ρούλα

ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ                                 Αλεξανδροπούλου Ιωάννα (ΠΕ 02)

                                                         Λιζάρδου Καλλιόπη (ΠΕ 08)

                                                                                          "Ο ΦΑΝΟΣ ΤΟΥ ΚΑΡΑΒΟΣΤΑΣΗ "

(πληροφορίες από τον πράκτορα του νησιού Σταμάτη Λιζάρδο)

      Ο φανός, που βρίσκεται στην είσοδο του λιμανιού ,στο παρελθόν , λειτουργούσε με το ανεβοκατέβασμα λάμπας πετρελαίου. Την επίβλεψή του για 35 χρόνια είχε ο κρατικός φαροφύλακας Θεοδοσίου Γιαννούλης. Τα τελευταία περίπου 15 χρόνια λειτουργεί με μπαταρία και ηλιακούς συσσωρευτές. Η πρόσβαση στο φανό ήταν δυνατή μέσω καλοφτιαγμένου οριοθετημένου δρόμου πάνω από το ξενοδοχείο ''ΒΑΡΔΙΑ ΒΑΥ'' . Δυστυχώς, ο δρόμος αυτός καταστράφηκε από κατολισθίσεις. Πάντως, αυτό δεν μετέβαλε την σημασία της ύπαρξής του. Η είσοδος του πλοίου στο λιμάνι απαιτεί να ''διαβαστεί '' σωστά το φως , δηλαδή να το δει δεξιά για να μην πέσει σε ξέρα. Γιατί, το βασικό πρόβλημα προσέγγισης είναι οι ξέρες . Δύο επιφανειακές ξέρες  οι επονομαζόμενες ''πουλιόξερες''(ή δυο αδέλφια) και μια υποθαλάσσια αποτελούν σημαντικό κίνδυνο. Το 1985 αναφέρεται ατύχημα εξαιτίας τους με ρήγμα σε πυραυλάκατο του πολεμικού ναυτικού, που ευτυχώς διασώθηκε λόγω του κρατήματος των στεγανών.

Image1.JPG


Συνεργαζόμενα ΚΠΕ

  • Τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Άραχθου, Μαρώνειας, Τροιζήνας - Μεθάνων, Λαυρίου, Καλαμάτας, Στυλίδας, Ευεργέτουλα - Λέσβου, Ομηρούπολης - Χίου.
  • 53 Διευθύνσεις Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης από όλη την Ελλάδα.
  • Το Πανεπιστήμιο του Πειραιά.
  • Το Πάντειο Πανεπιστήμιο.
  • Ο Οργανισμός Λιμένος Πειραιά (ΟΛΠ)
  • Διεύθυνση Λιμένων και λιμενικής πολιτικής του ΥΕΝ.
  • Η Διεύθυνση Λιμενικής Αστυνομίας gravoura.jpg


Σχολεία μέλη του δικτύου:

Bounty_Ship.jpg


Περισσότερες πληροφορίες

Το Δίκτυο ιδρύθηκε με την 124301/Γ7/ απόφαση του ΥΠΕΠΘ και λειτουργεί από το σχολικό έτος 2003-04. ΕΝΑΡΞΗ: 7-11-2003.



  boat_009sm_w.gifΣυντονιστική Επιτροπή του Δικτύου:

  • Ηλιάδης Νικόλαος, Πρόεδρος , Υπεύθυνος του ΚΠΕ Δραπετσώνας
  • Σαββοπούλου Άννα , Αντιπρόεδρος, Αναπλ. Υπευθύνου
  • Τσελέντης Βασίλης, Αναπλ. Καθηγητής Παν.Πειραιά
  • Τσάλτας Γρηγόρης, Καθηγητής Παντείου Παν/μίου
  • Βασιλοπούλου Σμαράγδα, μέλος της Π.Ο του ΚΠΕΔ
  • Παπαδοπούλου Άννα, μέλος της Π.Ο του ΚΠΕΔ
  • Σπανού Μάγδα, Υπεύθυνη Π.Ε της Δ/νσης Α/θμιας Εκπ/σης Πειραιά
  • Καλαμπαλίκη Ευθαλία ,Υπεύθυνη Π.Ε.της Δ/νσης Α/θμιας Εκπ/σης Εύβοιας        

Εθνικό Θεματικό Δίκτυο - "Τα λιμάνια της Ελλάδας"

Η δημιουργία του εθνικού δικτύου "Τα λιμάνια της Ελλάδας" έχει ως σκοπό να ενεργοποιήσει τους μαθητές των παράκτιων περιοχών να γνωρίσουν, να μελετήσουν και να εμβαθύνουν σε διάφορες παραμέτρους, που έχουν σχέση με το λιμάνι της περιοχής τους, Χθες, Σήμερα, Αύριο.

diktyologo.jpg Με τη συνεργασία, την ανταλλαγή γνώσεων και δραστηριοτήτων μεταξύ των σχολείων μελών του δικτύου και τη διαρκή επικοινωνία τους, στοχεύουμε πέρα απ' τη δημιουργία σχέσης ομαδικής και συνεργατικής και στη διαρκή ανατροφοδότηση του προγράμματος.

Στα περισσότερα λιμάνια της Ελλάδας συνυπάρχει το χθες με το σήμερα. Ο Ελληνικός πολιτισμός διακρίθηκε για τη διατήρηση της ισορροπίας και της αρμονίας ανάμεσα στον άνθρωπο και στο φυσικό ή δομημένο περιβάλλον του. Σήμερα δυστυχώς, σε πολλές περιοχές και ειδικά στην παράκτια ζώνη παρατηρούμε μια διαρκή ανατροπή αυτής της ισορροπίας, μια συνεχή διατάραξη της αρμονίας ανάμεσα στο φυσικό και το ανθρωπογενές περιβάλλον.

Οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όταν γίνονται αλόγιστα και με κύριο γνώμονα το ανθρώπινο συμφέρον, αποβαίνουν συχνά αρνητικές. Στην ανάδειξη αυτών των ζητημάτων αποσκοπούμε με τη δημιουργία του Εθνικού θεματικού Δικτύου "Τα Λιμάνια της Ελλάδας".

Τα λιμάνια, καθώς και οι πόλεις και τα χωριά που συνδέονται άμεσα με αυτά, δεν μπορούν παρά να εξελίσσονται στο πέρασμα των χρόνων προκειμένου να καλύπτουν τις συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες των κατοίκων. Είναι όμως χρέος όλων μας να διεκδικούμε και να συμβάλλουμε ενεργά σε μια καλύτερη ποιότητα ζωής, προστατεύοντας το περιβάλλον και δημιουργώντας ειρηνικές σχέσεις, τόσο ανάμεσα στους ανθρώπους, όσο και ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση. Επειδή όμως η προστασία του περιβάλλοντος δεν περιορίζεται στα όρια ενός κράτους, έχουμε την πρόθεση να επεκτείνουμε το Εθνικό Δίκτυο σε Ευρωπαϊκό, για μια πιο σφαιρική και ολοκληρωμένη άποψη.

Έτσι λοιπόν, στο ταξίδι αυτό που ξεκινάμε όλοι μαζί, πυξίδα μας ας είναι η γνώση και η δράση, για να φτάσουμε σύντομα και με ασφάλεια στον τελικό προορισμό μας, που δεν μπορεί να είναι άλλος από τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.